I SA/Po 2072/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), As.sąd. WSA Katarzyna Nikodem, Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa, po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2005 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa "A" w P. na postanowienie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec [...] roku 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu. 2. Zasądza od Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy na rzecz skarżącego Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa "A" w P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Nikodem /-/J.Ruszyński /-/W.Zygmont W dniu [...]r. Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa "A" w P. deklarację VAT-7 za miesiąc marzec [...]r., w której wykazał kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości [...]zł. Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 76a § 1, art. 76b O.p., zaliczył powyższą kwotę na poczet zaległości przedsiębiorstwa z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za grudzień [...]r. rozliczając ją w następujący sposób: [...]zł na należność główną i [...]zł na odsetki za zwłokę. Syndyk w zażaleniu domagał się zwrotu nadwyżki podatku na swój rachunek bankowy. W uzasadnieniu wskazał, że sposób zaspokajania wierzytelności wpisanych na listę wierzycieli upadłego określają przepisy Prawa upadłościowego (art. 204 i nast.) i na poparcie przytoczył wyrok NSA sygn. akt III SA 2139/01 z którego wynika, że charakter wierzytelności nie może decydować o wyłączeniu zastosowania przepisów prawa upadłościowego. Oznacza to, iż organ podatkowy nie może zaspokoić swoich roszczeń przed innymi wierzycielami upadłej spółki. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 w zw. z art. 219 oraz art. 76 § 1, art. 76a § 1 w zw. z art. 76b O.p., utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy stwierdził, że nie mają zastosowania w tej sprawie że przepisy prawa upadłościowego, bowiem organy podatkowe posługują się przepisami prawa podatkowego według których, nadpłaty (zwroty) podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie ich na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W skardze syndyk domagał się rozstrzygnięcia sprawy "w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego i upadłościowego". Uzasadniając skargę nie postawił żadnego zarzutu w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia. Przedstawił natomiast dotychczasowy przebieg sprawy, powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako niezgodne z prawem. Powody. Gdyby przedsiębiorstwo nie było w upadłości, można byłoby przyznać rację organom skarbowym. Po ogłoszeniu upadłości żaden wierzyciel nie może samodzielnie realizować swoich uprawnień do korzystania z instytucji zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych (powstałych przed ogłoszeniem upadłości) w trybie określonym w przepisie art. 75 O.p. Dotyczy to również Skarbu Państwa. Po ogłoszeniu upadłości organy podatkowe tracą to uprawnienie. W przeciwnym razie organy podatkowe działałyby na szkodę pozostałych wierzycieli (por. wyrok NSA sygn. akt FSK 203/04 niepubl.). Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, odnosząc się do podatników, ma charakter generalny, podczas gdy Prawo upadłościowe jest postępowaniem odrębnym. Potrącenie, o którym mowa w art. 34-37 Prawa upadłościowego, nie jest tożsame z zaliczeniem z urzędu zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 8b ustawy o VAT, na zaległe zobowiązania podatkowe ( por. wyrok NSA z 30.06.2004r., FSK 206/04, POP 2005/1/16). Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w tym jej przepis art. 21 ust. 8b, nie wyłączają więc wierzytelności podatkowej ze sfery działania Prawa upadłościowego. Przepisy Prawa upadłościowego mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Należności w postaci podatków wymienione w art. 204 § 1 prawa upadłościowego (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24.10.1934r. - tekst jednolity: Dz. U. z 1991r., Nr 118, poz. 512 ze zm.), tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być - w kwestii zaspokojenia z masy - poddane działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w wyroku. O kosztach postępowania orzekł sąd na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont