I SA/Po 2086/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ W.Zygmont Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 21 § 1 i § 3 O.p., art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 34 ust. 1,art. 35 ust. 1 pkt 5, art. 36 ust. 1 i 3 ustawy o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym, § 22 ust. 1 rozporządzenia MF z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 27, poz. 269 ze zm.), określił podatnikowi J. J. za grudzień [...] r. w zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło ustalenie, że dniu [...] r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w M. ustalili, że podatnik posiadał wyroby spirytusowe bez znaków akcyzy w ilości [...] butelki o pojemności 0,5 litra. W odwołaniu podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji i umorzenie postępowania bądź uchylenia decyzji przez organ odwoławczy i umorzenie postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 21 § 1 pkt 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. przez dowolne przyjęcie, że: - podatnik nabył wyroby spirytusowe bez znaków skarbowych akcyzy, - zabezpieczone w jego posesji wyroby stanowiły jego własność, - zaszły okoliczności uzasadniające przyjęcie powstania zobowiązania podatkowego i określenia zobowiązania podatkowego za grudzień [...] r. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy sprawy (zebrany i rozpatrzony zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.) dał podstawy do przyjęcia, iż podatnik był nabywcą spornych wyrobów spirytusowych bez znaków akcyzy i że na nim ciążył obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy określony w art. 35 ust.1 ustawy, z którego się nie wywiązał. Podstawę dokonania wymiaru podatku akcyzowego stanowiła "Tabela stawek podatku akcyzowego dla niektórych napojów alkoholowych destylowanych sprzedawanych w kraju" - załącznik nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269 ze zm.). W trakcie postępowania odwoławczego podatnik wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego skarbowego toczącego się przed Sądem Grodzkim. Ustosunkowując się do powyższego wniosku, Izba Skarbowa wydała w dniu [...] r. postanowienie nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego uzasadniając to brakiem przesłanek wymienionych w art. 201 O.p. Orzeczenie sądu powszechnego nie może mieć wpływu na zobowiązanie podatkowe. Organy podatkowe dokonują własnych ustaleń faktycznych. W skardze podatnik domagał się o uchylenia powyższej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia od organu podatkowego na jego rzecz sumy [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zarzucił decyzji naruszenie art.122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. wskazując, iż podstawą przyjęcia powstania zobowiązania podatkowego są jedynie zeznania świadka T.L., który nie został przesłuchany bezpośrednio: organy podatkowe posłużyły się kserokopią jego zeznań z postępowania karno-skarbowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie powstaje dopiero wówczas, gdy organ wykaże, że podatnik - J. J. – był nabywcą wyrobów spirytusowych, które znaleziono w jego zabudowaniach - a nie znalazły się one tam bez jego wiedzy i zgody. Sprawa jest przedmiotem postępowania karnego-skarbowego przed Sądem Rejonowym - VI Wydziałem Grodzkim w C. - sygn. akt VI Ks 5/03 o czyn z art. 65 § 4 w zw. z § 1 kks i dopiero ustalenia prawomocnego wyroku karnego w tej sprawie mogą stanowić podstawę do przyjęcia, czy podatnik nabył wyroby spirytusowe bez akcyzy i w związku z tym powstał obowiązek podatkowy. Postępowanie karne ma tutaj charakter prejudycjalny dla postępowania podatkowego zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody. Bezzasadny jest zarzut, że nieprzesłuchanie świadka T.L. przez organy podatkowe organy podatkowe, a posłużenie się przez nie kserokopią jego zeznań z postępowania karno-skarbowego, miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 181 O.p. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji - dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Ze względu na brzmienie omawianego przepisu organy podatkowe, wykorzystując przekazany materiał dowodowy, nie mają obowiązku podawania przyczyny usprawiedliwiającej fakt oparcia się na dowodach z innego postępowania. Materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe w jednym postępowaniu może być wykorzystany również w innym postępowaniu. W aktach sprawy znajdują się odpisy uwierzytelnione materiałów (oryginały znajdują się w aktach dotyczących postępowania karnego skarbowego). Są to dokumenty z których dowód organy podatkowe mogły przeprowadzić dowód bez udziału strony (udział strony jest zastrzeżony dla dowodu z przesłuchania świadków, dowodu z oględzin oraz dowodu z przesłuchania biegłego - art. 189 O.p.). Organ podatkowy nie może pozbawić strony udziału tylko w tych czynnościach dowodowych, z argumentacją, że jej udział nie jest konieczny. Zawisłość przed sądem powszechnym sprawy karnej skarbowej przeciwko skarżącemu o przestępstwo skarbowe, nie ma znaczenia prejudycjalnego dla biegu sprawy podatkowej. Postępowanie karne i administracyjne (w tym podatkowe) mają charakter autonomiczny i oparte są na odmiennych zasadach, różny jest ich zakres, przedmiot. "Zagadnienie wstępne" jest to sytuacja, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. "Ordynacja Podatkowa - Komentarz" WP 2004r. str. 555). Brak podstaw do przyjęcia, iż w osądzanej sprawie podatkowej występuje jakieś zagadnienie wstępne natury prawnej, a zwłaszcza, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny sad, wydanie decyzji podatkowej nie będzie możliwe). Dokonana przez organy podatkowe ocena mocy dowodowej dokumentów z innego postępowania - w tym protokołu zeznań świadka T. L. z dnia [...] r., jako czynność myślowa opierająca się na zasadach logicznego rozumowania, nie budzi zastrzeżeń. Ocenę dowodów, stanowiącą istotny korelat ustaleń stanu faktycznego, można skutecznie podważyć wyjątkowo, tj. tylko wówczas, gdyby - w świetle dyrektyw płynących z art. 191 O.p. - okazała się wadliwa albo w sposób oczywisty błędna. Skarżący nie naprowadza zarzutów mogących wskazywać na kwalifikowane naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów dokonanej przez organy podatkowe. Podmiotowość podatkowa skarżącego wynika z art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według ustawy podatkowej już od dnia 31.10.2001r. (Dz. U. 01/122/ 1324) obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży nie jak dotychczas, tylko na importerze i producencie wyrobów akcyzowych, ale także m. in. na nabywcy wyrobów akcyzowych, od których nie pobrano podatku akcyzowego. Z akt sprawy wynika, że znaleziono u skarżącego butelki ze spirytusem bez znaków akcyzy, zatem taki, od którego nie pobrano podatku akcyzowego. Z zeznań świadka T. L. wynika, że skarżący jest osobą handlującą od dłuższego czasu spirytusem bez akcyzy. Nie zachodzi możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na tej podstawie, że skarżący prawomocnym wyrokiem z dnia 3.10.2003r. Sądu Rejonowego w C. w sprawie VI Ks 5/03 skazany został za czyn z art. 65 § 4 w zw. z § 1 kodeksu karnego skarbowego na karę [...] zł grzywny, orzeczono także przepadek [...] sztuk butelek spirytusu. Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zgodności (przedmiotu zaskarżenia) z prawem i nie może wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest tylko cały materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym i to pomimo, że prawomocny skazujący wyrok sądu karnego spowodował zgodnie z art. 15 § 2 kks wygaśnięcie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego orzeczonego decyzją organu I instancji i podtrzymaną zaskarżoną w niniejszej sprawie. Nawet w wypadku wydania prze sąd karny orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego, w zależności od jego motywów z reguły zawartych w uzasadnieniu, możliwe byłoby jedynie wysnucie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego bądź stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zatem sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję (nie umarzając postępowania) jedynie w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt abc - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpatrywanej sprawie, nawet jeżeli weźmie się pod uwagę zakres kognicji sądu, który nie jest związany granicami skargi (władny jest rozpoznawać sprawę poza granicami zaskarżenia), nie można dopatrzyć się w postępowaniu organów podatkowych uchybień, które by skutkowały koniecznością uchylenia decyzji. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont