I SA/Po 2095/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-09-15

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktury wystawionej przez kontrahenta, który nie odprowadził podatku VAT do urzędu skarbowego i nie złożył deklaracji VAT?
Ratio decidendi
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktury, nawet jeśli kontrahent nie odprowadził podatku VAT i nie złożył deklaracji, o ile posiada on kopię faktury i ujawnił ją w swojej ewidencji sprzedaży. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT jest wyczerpujący w tym zakresie, a rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy do pozbawienia tego prawa w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje takiego ograniczenia.
Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzje organów podatkowych dotyczące podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do sierpnia. Organy podatkowe odmówiły spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez G.G., ponieważ G.G. nie odprowadzał podatku VAT i nie składał deklaracji. Spółka zarzuciła organom błędną ocenę stanu faktycznego i naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącej spółki i stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi Spółki "A" sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-ce od kwietnia do sierpnia [...] r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki "A" kwotę 1.107,10 zł / jeden tysiąc sto siedem złotych i 10/100/ tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/J. Małecki I SA/Po 2095/03 UZASADNIENIE Spółka z o. o. "A" zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. utrzymującą w mocy zaskarżoną odwołaniem wyżej wymienionego podatnika decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w sprawie określenia Spółce podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień [...] r. i podatku do przeniesienia na następny miesiąc za maj i sierpień [...] r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji skarżąca zarzuca im błędną ocenę stanu faktycznego, błędne zastosowanie art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 4, 5, 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz rażące naruszenie art. 120, 121, 122, 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli krzyżowej w spółce "A" oraz Przedsiębiorstwie "B" G.G. za okres od stycznia do grudnia [...] r. stwierdził, że wyżej wymieniona Spółka w ewidencji zakupu do celów podatku VAT i w deklaracjach VAT-7 za miesiące od kwietnia do sierpnia [...] r. wykazywała faktury wystawione przez firmę "B" i dokonywała obniżenia podatku naliczonego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Ustalono, że G.G. nie był "czynnym" podatnikiem, bowiem od [...] r. nie składał deklaracji VAT-7 i nie wpłacał należnego podatku. Posiadał jednak kopie wystawionych faktur oraz w okresie od kwietnia do sierpnia [...] r. prowadził ewidencję do celów podatku VAT, w której ujmował wystawione w spółce " A" faktury za wykonywane usługi badania rynku, za które otrzymał stosowne należności. Urząd Skarbowy stanął na stanowisku, że skoro G.G. nie odprowadzał podatku VAT do Urzędu Skarbowego od wystawionych spółce "A" faktur, to spółka ta nie nabyła prawa do obniżenia podatku należnego o podatek wykazywany w wystawionych przez niego fakturach. Powołał się też na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16.VI.1998 r. sygn. U 9/97, co do uwarunkowania możliwości obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług od zapłacenia przez poprzedniego podatnika we wcześniejszej fazie produkcji podatku. Organ podatkowy zauważył także, że ryzyko wyboru kontrahenta obciąża nabywcę towarów bądź usług. Organ ten wskazał także na przepis § 50 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.XII.1999 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), wymieniający sytuacje, w których nabywca faktury nie może skorzystać z obniżenia podatku VAT, który jednak nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji podatku od towarów i usług. Skoro G.G. nie składał wyżej wymienionej deklaracji i nie odprowadził podatku od wystawionych faktur Spółka nie może tym samym skorzystać z prawa obniżenia podatku należnego, co uzasadnia określenie jej podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości oraz ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji i nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania Spółki. Skarżąca Spółka w uzasadnieniu wniesionej skargi na wyżej wymienione decyzje w szczególności kwestionuje zastosowanie przez organy podatkowe przepisu § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatek akcyzowy, skoro G.G. posiadał kopie wystawionych faktur. Zarzuca też organowi podatkowemu niedopełnienie obowiązków wynikających art. 272 pkt.1 lit. a Ordynacji podatkowej przez niesprawdzenie terminowości składania deklaracji przez G.G., a także nieuzasadnione powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Sporna między stronami jest kwestia zasadności odliczenia przez podatnika od podatku należnego podatku naliczonego wykazanego w fakturze wystawionej przez podatnika VAT, który nie odprowadził do organu podatkowego podatku wykazanego w wystawionej fakturze i nie złożył deklaracji VAT. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że żaden przepis prawa podatkowego nie przewiduje pozbawienia podatnika prawa, przysługującego mu zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, do obniżenia podatku należnego w przypadku, gdy jego kontrahent nie złożył deklaracji VAT (vide np. wyrok z dnia 12 marca 2004 r. sygn. III SA 2515/02). Regulacja prawna zawarta w powołanym przepisie art. 19 ust. 1 jest bowiem wyczerpująca. Również rozpatrując sprawę sygn. akt I SA / Po 1784/03 -1786/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyraził pogląd, że opieranie rozstrzygnięć przez organy podatkowe na rozporządzeniach jest uzasadnione i dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy ustawa przewiduje wydanie takiego aktu, a ponadto, gdy wydał go organ uprawiony w ramach upoważnienia ustawowego, a sam akt został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uzasadniły swoje rozstrzygnięcie treścią przepisu § 50 ust.4 pkt 2 i ust.6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) stanowiącym, że w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy nie przysługuje mu prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, chyba że wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku VAT. Z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że nie ma on zastosowania w sprawie skarżącej Spółki. Na podkreślenie zasługuje też okoliczność, że podstawą rozstrzygnięć w sprawach podatkowych, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP jest ustawa, a nie przepis podatkowy, który jedynie wyjątkowo może stanowić podstawę decyzji podatkowej. Z tego względu, jak wyżej wskazano, wobec kompletności i jasności regulacji przepisu art. 19 ust. 1 powołanej ustawy z 8 stycznia 1993 r., uzasadnione jest przyjęcie, że powołanie w wydanych w niniejszej sprawie decyzjach, jako podstawy rozstrzygnięcia wyżej wymienionego § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 22.XII.1999 r., który dotyczy nawet innej sytuacji niż ta jaka miała miejsce w sprawie, skoro G.G. posiadał kopie wystawionej skarżącej faktur, a także ujawnił je w ewidencji sprzedaży dla celów podatku VAT, uznać należy za naruszające powołany przepis art. 19 ust.1 ustawy. W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/J. Małecki M.R.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło