I SA/Po 2134/03
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-24
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Barbara Koś, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radni posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie absolutorium dla burmistrza, jeśli nie wykażą naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że radni nie posiadają legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie absolutorium dla burmistrza, jeśli nie wykażą naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Samo subiektywne przekonanie o niezgodności uchwały z prawem nie jest wystarczającą przesłanką do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kontrola legalności działań organów gminy w tym zakresie należy do kompetencji Regionalnych Izb Obrachunkowych.Stan faktyczny
Radni M. C. i R. G. zgłaszali zastrzeżenia dotyczące prawidłowości wykonania budżetu za rok 2002 podczas sesji Rady Miejskiej, na której podjęto uchwałę o absolutorium dla Burmistrza. Po bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały, radni złożyli skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Rada Miejska uznała wezwanie za bezzasadne. Skarżący powołali się na naruszenie ich interesu prawnego jako radnych, wynikające z nieprawidłowości w wydatkowaniu środków publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Sylwia Zapalska /spr./ Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi: na uchwałę: z dnia: w przedmiocie /-/K. Pawlicki st. sekr.s St.sekr. sąd.Urszula Kosowska 24 lutego 2004 r. M. C. i R. G. Rady Miejskiej [...] nr: [...] absolutorium dla Burmistrza oddala skargę /-/S. Zapalska /-/B. Koś
I SA/Po 2134/03
UZASADNIENIE
Rada Miejska na sesji zwołanej w dniu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie absolutorium dla Burmistrza za rok 2002 r. Radni M. C. i R. G. zgłaszali podczas obrad szereg zastrzeżeń dotyczących prawidłowości wykonania budżetu na 2002 r.
We wniosku z dnia [...]maja 2003 r. skarżący wezwali Radę Miejską , na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), do usunięcia naruszenia poprzez uchylenie uchwały z dnia [...] w sprawie absolutorium dla Burmistrza za rok 2002 r. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przyjęcie uchwały absolutoryjnej z nieprawidłowościami, na które zwracali uwagę na sesji Rady Miejskiej w dniu [...]powoduje naruszenie prawa, z mocy którego uchwała staje się nieważna. Nieprawidłowości podnoszone przez skarżących dotyczyły wydatkowania środków publicznych w sposób niezgodny z podejmowanymi przez Radę Miejską. Skarżący zarzucili, że wydatkowanie środków publicznych nastąpiło z naruszeniem Uchwały nr [....] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie pomocy rzeczowej dla Samorządu Województwa oraz Uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie pomocy rzeczowej dla Powiatu G.
Jednocześnie w dniu[...] maja 2003 r. złożyli wniosek do Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. za pośrednictwem Rady Miejskiej o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie absolutorium dla Burmistrza za 2002 r.
Rada Miejska po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia na sesji zwołanej w dniu [...]podjęła uchwałę nr [...] w której postanowiła uznać wezwanie za bezzasadne.
Na skutek uchwały Rady Miejskiej uznającej wezwanie za bezzasadne skarżący wnieśli skargę, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego dniu 11 sierpnia 2003 r. na naruszenie prawa przez podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] przez Radę Miejską w przedmiocie absolutorium dla Burmistrza za rok 2002 r. Skarżący domagali się w skardze stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały i zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący powołali się na art. 101 ust. 1 powołanej powyżej ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zdaniem skarżących z jednej strony nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżących, z drugiej zaś naruszenie prawa przedmiotowego. Jako radni zobowiązani są natomiast kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy, z czego wypływa wniosek, że ich interesem prawnym jest prawidłowe i rzetelne wywiązywanie się z obowiązków radnego. W opinii skarżących przestrzeganie prawa jest więc dla nich podstawą uznania naruszenia ich interesu prawnego przez podjęcie skarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi w całości i obciążenie kosztami skarżących. Rada Miejska zarzuciła skarżącym, w szczególności brak legitymacji procesowej do wniesienia skargi oraz niewykazanie własnego interesu prawnego lub uprawnienia. W uzasadnieniu Rada Miejska podkreśliła, że uchwała został podjęta wymaganą większością głosów i weszła w życie. Organ gminy podkreślił, że kontrola zgodności z prawem działań demokratycznie wybranych struktur gminy ma miejsce w postaci nadzorczego badania przez Regionalne Izby Obrachunkowe, które w zakresie uchwał w sprawie absolutorium szczegółowo rozpatrują, czy uchwały te zostały podjęte z zachowaniem odpowiedniego trybu i czy zachowane zostały zasady ich uchwalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 101 powołanej ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżącym może być więc wyłącznie podmiot, który ma interes prawny lub uprawnienie naruszone zaskarżoną uchwałą.
Interes prawny lub uprawnienie, będący warunkiem uzyskania legitymacji procesowej, może być wywiedziony z normy prawa powszechnie obowiązującego lub normy jednostkowej wynikającej z indywidualnej decyzji. Skarżący są zatem zobowiązani do wykazania w skardze, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Okolicznością uzasadniającą wniesienie skargi jest bowiem tylko naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, nie zaś obiektywna wadliwość prawna uchwały.
Art. 101 powołanej ustawy, stanowiący podstawę do wniesienia skargi, nie daje możliwości do wniesienia skargi osobie, która powołałaby się na interes publiczny. Subiektywne przekonanie radnego o niezgodności z prawem uchwały rady gminy, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wniesienie skargi na podstawie analizowanego przepisu. Odpowiedzialne za kontrolę zgodności z prawem działań organów gminy są ustanowione przez ustawodawcę organy kontroli. W zakresie kontroli nad działalności finansową organów gminy kontrolę taką sprawują Regionalne Izby Obrachunkowe, które rozpatrują wykonanie budżetu gminy przez właściwe organy i badają uchwały rady gminy w sprawie udzielenia absolutorium. Odmienne stanowisko prowadziłoby do niedopuszczalnego rozstrzygania za pomocą procedur sądowych sporów pomiędzy radnymi o kształt uchwał podejmowanych przez radę (podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z dnia 25 maja 1992 r. (SA/Wr 601/92).
W świetle poczynionych rozważań należy podkreślić, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej , której legalność kwestionują skarżący w żaden sposób nie narusza ich indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący bowiem nie wykazali, by ich indywidualny interes prawny lub uprawnienie jako obywateli zostały naruszone zaskarżonymi uchwałami. Wnosząc skargę na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym skarżący występowali jako obywatele należący do wspólnoty gminnej, a nie jako radni. Pełnienie funkcji radnego nie pozbawia wprawdzie obywatela możliwości zaskarżenia uchwały organu własnej gminy w trybie określonym w art. 101 powołanej ustawy, lecz skarga taka wymaga spełnienia warunków wskazanych w tym przepisie (podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących orzeczeniach: postanowieniu NSA z dnia 9 listopada 1995 r. (II SA 1933/95), wyroku NSA z dnia 8 września 1994 r. (SA/Po 1803/94), wyroku NSA z dnia 25 maja 1992 r. (SA/Wr 601/92).
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżący nie mieli legitymacji do zaskarżania uchwał w sprawie udzielenia absolutorium dla Burmistrza za 2002 r., ponieważ nie został naruszony w ten sposób ich indywidualny interes prawny lub uprawnienie.
Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/B.Koś
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło