I SA/Po 2140/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., którą to utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionej decyzji Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji jest prawdopodobieństwo wyrządzenia skarżącej niepowetowanej szkody na skutek wykonania decyzji, która następnie zostałaby wzruszona przez Sąd. Wyjaśniono przy tym, że ryzyko powstania znacznej szkody jest związane z sytuacją, gdy w świetle okoliczności sprawy możliwe jest powstanie szeroko rozumianych strat w majątku strony. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzje określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2010 – 2013 opiewają na łączną kwotę [...] zł, przy czym przedmiotem sporu jest kwota [...] zł. Jak wynika przy tym z zawartej w skardze informacji, wartość przedmiotu sporu w niniejszym postępowaniu obejmuje kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że zapłata tak znacznych kwot wraz z odsetkami lub ściągnięcie tej kwoty w drodze egzekucji spowoduje istotne zachwianie płynności finansowej oraz konieczność zwolnienia większości pracowników. Zwolnienie pracowników oraz związana z tym konieczność wypłacenia wynagrodzeń i odpraw w ocenie skarżącej spowoduje w jej majątku nieodwracalne skutki. Skarżąca stwierdziła ponadto, że jej sytuacja finansowa nie jest dobra, bowiem działalność spółki generuje stratę. Do skargi załączono wystawione przez Prezydenta Miasta P. upomnienie obejmujące zaległości podatkowe skarżącej w podatku od nieruchomości za okres od 2010 do 2013 r., które wraz z odsetkami wynoszą łącznie [...] zł, bilans obejmujący stan na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz stan na dzień 30 września 2015 r., a także rachunek zysków i strat sporządzony w wariancie porównawczym za okres od 01 stycznia 2014 r. do 30 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Rozpoznając wniosek skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, zaznaczyć, w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie "O.p") – decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie – problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji, tj. objęta wnioskiem skarżącej decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] nie nosi z mocy art. 239a O.p. znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek skarżącej jak wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji wskazanej w rubrum niniejszego postanowienia. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej należy na wstępie stwierdzić, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest o takiej szkodzie, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W kontekście powyższego godzi się zaznaczyć, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I FZ 310/13, dostępne pod adresem orzeczenian.nsa.gov.pl]. W orzecznictwie wskazuje się również, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej wiąże się z dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym skutek ten ma niewątpliwie charakter odwracalny. W takiej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że jak wynika z podanej w skardze wartości przedmiotu sporu, zaskarżona decyzja nakłada na skarżącą obowiązek uiszczenia kwoty [...] zł tytułem zaległości podatkowej, przy czym zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej ogólna kwota zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2010 – 2013 wynosi wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł. Obowiązkiem Sądu rozpatrującego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest dokonanie oceny, czy sytuacja majątkowa i finansowa skarżącej w porównaniu z wynikającym z zaskarżonej decyzji obowiązkiem uiszczenia zaległości podatkowej uzasadnia podnoszone w skardze twierdzenie o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceniając sytuację majątkową skarżącej należy wskazać, że z dołączonego do skargi bilansu wynika, że na dzień 30 września 2015 r. łączna wartość aktywów skarżącej wynosiła [...] zł, co przy tym istotne dla sprawy skarżąca na dzień 30 września 2015 r. posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach o łącznej wartości [...] zł. Sąd dostrzega również, że z przedłożonego rachunku zysków i strat wynika, że skarżąca zarówno w roku 2014 jak i 2015 wygenerowała stratę, jednak należy zauważyć, że strata za 2015 r. jest o połowę niższa od starty za 2014 r., co świadczy o zdolności skarżącej do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle dokumentów przedłożonych przez skarżącą nie sposób zgodzić się z leżącym u podstaw wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – twierdzeniem – że, zapłata zaległości podatkowej skarżącej spowoduje istotne zachwianie płynności finansowej przedsiębiorstwa i konieczność zwolnienia zatrudnionych pracowników. Jak wskazano powyżej skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi w kwocie [...] zł, co nawet wobec pomniejszenia ich o kwotę łącznych zaległości podatkowych za lata 2010 – 2013 wraz z odsetkami za zwłokę, pozwoli skarżącej na zachowanie kwoty [...] zł w formie środków pieniężnych. Powyższe w ocenie Sądu jednoznacznie przemawia za przyjęciem, że w skutek wykonania zaskarżonej decyzji nie dojdzie do takiego uszczerbku w środkach obrotowych skarżącej, który mógłby rzutować na płynność regulowania jej wymagalnych zobowiązań pieniężnych oraz konieczność zwolnienia zatrudnionych przez skarżącą pracowników. Mając powyższe na uwadze, nie sposób uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla skarżącej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. z wystąpieniem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonalności objętego skargą aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.