I SA/Po 2156/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za [...]r. i [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J.R. kwotę 10,- zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki AR Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 48 § 1 pkt. 2 i art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu wniosku J.R. w części dotyczącej rozłożenia na raty spłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok [...] i [...] w kwocie [...]zł, odmówił rozłożenia na raty ww. zaległości podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że podatnik posiada zadłużenie w podatku od towarów i usług za określone miesiące [...] i [...]r. w kwocie [...]zł i [...]zł z tytułu odsetek, w zryczałtowanym podatku od przychodów ewidencjonowanych za rok [...] i [...] w łącznej kwocie [...]zł i [...]zł z tytułu odsetek oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT - 4) w kwocie [...]zł i [...]zł z tytułu odsetek. Mając na względzie przepis art. 48 § 1 pkt. 2 z Ordynacji podatkowej Urząd Skarbowy, powołując się na uznaniowy charakter decyzji w sprawie rozłożenia na raty, stanął na stanowisku, że w przypadku J. R. nie zachodzi "ważny interes podatnika lub interes publiczny". Podatnik osiągnął bowiem w latach [...]-[...] przychód w wysokości odpowiednio: [...],[...] i [...]zł. Miał więc możliwość zabezpieczenia środków pieniężnych na zapłatę zobowiązań podatkowych. Ustosunkowując się do argumentu zawartego we wniosku podatnika, że jego trudności finansowe i co się z tym wiąże powstanie zaległości podatkowych spowodowane zostały przez niezapłacenie przez kontrahentów należności za usługi budowlane, organ podatkowy zauważył, że w takiej sytuacji znajduje się wielu podatników prowadzących działalność gospodarczą, a także, że ryzyko prawidłowego doboru kontrahentów obciąża podatnika. W związku z tym niemożliwość uzyskania należności za usługi od kontrahentów nie może obciążać budżetu Państwa i uzasadniać ulgowego traktowania podatnika. Ponadto oceniając sytuację majątkową J. R. organ podatkowy stwierdził, że jest on (po zlikwidowaniu działalności gospodarczej) bezrobotny i otrzymuje zasiłek w wysokości [...]zł, żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]zł, a córka [...]zł. Małżonkowie są właścicielami domu jednorodzinnego, a żona i córka podatnika są współwłaścicielkami samochodu osobowego [...] rocznik 2000. Wydatki rodziny wynoszą [...]zł miesięcznie wobec czego do dyspozycji pozostaje kwota [...]zł. Tym samym podatnik ma możliwość choćby częściowego regulowania zaległości podatkowych. Uwzględniając wniosek podatnika Urząd Skarbowy wszczął postępowanie w sprawie zajęcia jego praw majątkowych - wierzytelności pieniężnych wskazanych we wniosku o rozłożenie na raty. Z tych względów organ podatkowy nie uwzględnił wniosku podatnika o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w kwocie [...]zł. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu podatkowego I instancji. Decyzję tą J. R. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej dla niego. Skarżący podniósł, że posiada wierzytelności w pięciu firmach w wysokości [...]zł. W związku z ich nieuregulowaniem przez kontrahentów zmuszony był zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie budownictwa w roku [...]. Skarżący podnosi m. in., że Urząd Skarbowy sugeruje, że nie ma on możliwości płacić rat we wnioskowanej przez niego wysokości tj. [...]zł miesięcznie. Podkreśla też, że jego zaległości podatkowe stanowią 1/3 kwoty, jaką winien otrzymać za wykonane usługi. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niekwestionowany w sprawie jest fakt niewywiązania się przez kontrahentów skarżącego z obowiązku zapłaty za wykonane przez niego usługi budowlane, co przesądziło o trudnościach płatniczych J. R. i w konsekwencji o konieczności zlikwidowania prowadzonej działalności gospodarczej. W myśl postanowień przepisu art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może ze względu na ważny interes podatnika rozłożyć na raty spłatę zaległości podatkowej. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie organu podatkowego może mieć charakter rozstrzygnięcia dowolnego. W pierwszym rzędzie istotne jest ustalenie, czy po stronie podatnika występuje ważny interes. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku J. R. przesłanka ta występuje. Zauważyć też należy, że rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie jest tożsame z jej umorzeniem, a także, że zgodnie z art. 57 § 1 Ordynacji podatkowej, zastosowanie art. 48 § 1 pkt 2 i rozłożenie na raty zaległości podatkowej skutkuje ustalenie opłaty prolongacyjnej. W związku z tym za niewystarczające dla uzasadnienia odmowy rozłożenia skarżącemu na raty jednej z zaległości podatkowych uznać należy powołanie się na zagrożenie interesu budżetu Państwa, skoro faktycznie to właśnie interes ten przemawia za uwzględnieniem wniosku płatnika. Nieuzasadnione było również powoływanie się przez organ podatkowy na sytuacje innych podatników i konsekwencje ryzyka wyboru kontrahentów. Okoliczności te nie przemawiają bowiem za prawidłowością zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie powołanego art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy również, że organ podatkowy dopuścił się sprzeczności w uzasadnieniu odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego. Skoro bowiem proponował on w tym wniosku ustalenie mu rat w wysokości [...]zł miesięcznie, a Urząd Skarbowy stwierdził, że rodzinie podatnika pozostaje miesięcznie kwota [...]zł, którą J. R. może przeznaczyć na regulowanie zaległości podatkowych, to właśnie ta okoliczność przemawiała za ustaleniem mu rat w zbliżonej wysokości, a nie za odmową ich ustalenia. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzią na skargę powołał się - w celu uzasadnienia swego stanowiska - na stanowisko wyrażane w wyroku NSA z dnia 5 lutego 1998r. sygn. akt I SA/Po 1111/97, że zastosowanie ulgi o spłacie zobowiązań podatkowych dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań. Właśnie taka sytuacja, przemawiająca za zastosowaniem ulgi zaistniała w rozpatrywanej sprawie, co pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez Izbę Skarbową w zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom tak art. 210 § 4 jak i art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ odmowa uwzględnienia wniosku podatnika nie jest uzasadniona w sposób pozwalający wykluczyć dowolność rozstrzygnięcia. Zauważyć także należy, że Sąd rozpatruje prawidłowość zaskarżonej decyzji w oparciu o zbadany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalany na jego podstawie stan faktyczny na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W związku z tym ewentualne zajęcie wierzytelności skarżącego u jego kontrahentów nie wykluczało uwzględnienie jego wniosku tym bardziej, że umożliwiłaby mu podjęcie na nowo działalności gospodarczej, co leży w interesie budżetu Państwa, na który powołują się organy podatkowe. Mają powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki AR