I SA/Po 2164/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-02-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Sędzia NSA Gabriela Gorzan, Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody i okoliczności przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego spełniają przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez podatnika dowody i okoliczności nie stanowiły nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, które nie były znane organowi wydającemu ostateczną decyzję. Wskazano, że większość z nich była już znana organom podatkowym w toku pierwotnego postępowania lub nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a nowe dowody, które powstały po wydaniu decyzji, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Podatnik T.K. został zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Izbę Skarbową i oddaleniu skargi przez NSA, podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody i okoliczności. Izba Skarbowa odmówiła uchylenia decyzji, uznając, że nie spełniono przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan Włodzimierz Zygmont /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. od dochodów z nieujawnionych źródeł dochodów oddala skargę. /-/ G.Gorzan /-/ S.Zapalska /-/ W.Zygmont
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r. nr [...] ustalił podatnikowi T. K. zobowiązanie w podatku dochodowym za [...]r. w kwocie [...]zł od dochodów z nie ujawnionych źródeł w wysokości [...]zł.
W wyniku kontroli stwierdził, że podatnik w [...]r. udzielił pożyczki w kwocie [...]PLN spółce "A" w B., dysponując nadwyżką dochodu w kwocie [...]PLN, wobec czego kwota [...]PLN nie znajdowała pokrycia w ujawnionych dochodach podatnika.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej.
Decyzję ostateczną Izby Skarbowej podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 23.05.2000r. sygn. akt I SA/Po 856/99 oddalił skargę.
Podatnik wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Izby Skarbowej twierdząc, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa a zwłaszcza przepisów dotyczących ustalania przychodów i wydatków.
Minister Finansów decyzją z dnia [...]r. nr [...] - na podstawie art. 249 § 1 i § 3 O.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Wobec tego w [...]r. podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia podatku dochodowego za [...]r. od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów. Uzasadniając swój wniosek podniósł, iż posiada nowe dowody oraz wystąpiły nowe okoliczności istotne dla sprawy, które nie były znane organowi wydającemu ostateczną decyzję.
W następstwie prowadzonego postępowania, Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówiła uchylenia dotychczasowej decyzji z uzasadnieniem, iż we wniosku o wznowienie postępowania nie stwierdzono istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W odwołaniu podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji i orzeczenia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzja Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. nr [...].
Uzasadniając odwołanie podatnik podkreślał, iż do wniosku o wznowienie postępowania dołączono:
1. oryginały oświadczeń wnioskowanego dowodu z zeznań świadków G. i S. z B. o wysokości zarobków uzyskanych w wyniku prowadzonych u nich prac remontowo-budowlanych:
- z dnia [...]r. od B.G. w [...]r. za prace przy budowie domu w kwocie [...]DM,
- z dnia [...]r. od H.O. w [...]r. za prace remontowe wykonywane w domu w kwocie [...]DM,
- z dnia [...]r. od B. i H.S. za przeprowadzone prace remontowe w mieszkaniu w [...]r. w kwocie [...]DM.
2. Kopie nie wszystkich dokumentów wyciągi z kont bankowych, dowodów wpłat i wypłat z rachunków walutowych, zgłoszenie dewizowe:
- kserokopia wyciągu z PKO z dnia [...]r. obrazująca saldo [...] starych zł i pobranie na dwa czeki kwoty [...] starych zł.
-kserokopie wyciągów z PKO z okresu [...]r. do [...]r. obrazujące ruch wpłat i wypłat w przedziale kwot [...] do [...] starych zł.
-kserokopia wyciągu z PKO z dnia [...]r. wpłata [...] starych zł, saldo [...] starych zł,
-kserokopie wyciągów z NBP Oddział z okresu [...] do [...]r. obrazujące ruch wpłat i wypłat dolarów od kwoty [...]USD do [...]USD, kserokopia wyciągu PKO BP z [...]r. obrazujący wpłatę [...]DM saldo [...]DM oraz kserokopia z [...]r. o wpłacie kwoty [...]DM, saldo [...]DM i inne podobne kserokopie /5 szt./ wyciągów o nieczytelnym nr rachunku, kwoty i daty operacji.,
- kilka kserokopii wpłat walut jak marki, dolary i korony na oprocentowany rachunek walutowy "A" do NBP w latach [...] do [...]:
[...]r. - [...]USD i [...]DM,
[...]r. - [...]USD i [...]SKR ,
[...]r. - [...]DM, [...]SKR, [...] i [...]USD
[...]r. - [...]USD
-kilka kserokopii dowodów kupna sprzedaży walut o różnych wartościach w kantorach na okaziciela,
-kserokopie pokwitowań odbioru prowizji z firmy "D" w B. marek od kwoty [...] do [...]DM z [...]r.,
-kserokopia wpłaty [...] starych polskich złotych na rachunek oszczędnościowo rozliczeniowy w dniu [...]r.
3. Odręcznie wykonane zestawienie źródeł dochodu do [...]r. do [...]r. obrazujące wyliczone wielkości zarobku z pracy nauczyciela, z grania w zespole muzycznym, ze sprzedaży plonów z działki ziemi 0,5 ha, z posiadanej pasieki pszczół czyli sprzedaży miodu. Wielkości tych zarobków zostały przeliczone na dewizy tj. na marki niemieckie.
W dniu [...]r. podatnik uzupełnił odwołanie wnosząc o przesłuchanie w charakterze świadków: B.S., B.G., M.G., R.O., M.L. wskazując, że oświadczenia tych osób znajdują się w materiale dowodowym sprawy, niemniej jednak zeznania ich potwierdzą fakty dowodzone w toku postępowania przez stronę. Z kolei do pisma z dnia [...]r. podatnik załączył umowy kupna i sprzedaży z [...]r. samochodu "B" oraz zgłoszenie celne dotyczące samochodu "C" rok produkcji [...]. Złożył także pokwitowania dokumentujące wypłaty prowizji w latach [...] do [...] ze spółki "D" w B. oraz zaświadczenie PKO Bank Polski Spółka Akcyjna I Oddział, że na rachunku walutowym należącym do podatnika znajdowało się [...]DEM, co stanowiło [...] starych złotych ([...]PLN).
W dniu [...]r. podatnik złożył oświadczenie, iż w [...]r. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości [...]DM miesięcznie od firmy "D" Berlin, deklarując, iż w terminie 7 dni przedłoży oryginał zaświadczenia, o wysokości osiągniętych zarobków z tej firmy.
Ponadto podatnik dołączył kserokopię informacji o uzyskanych w okresie od [...] do [...]r. przez B. K. dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11, wystawiona przez spółkę "A" w B.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzając, iż przedłożone dowody nie spełniają dyspozycji art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że Inspektor za okres do [...] r. zebrane dowody o zarobkowaniu dodatkowym i poborach z pracy zawodowej rozliczał w kontekście posiadania oszczędności i w stosunku do wydatków poniesionych na zakup samochodów, działki budowlanej i wybudowania domu jednorodzinnego, a zatem analizował wszystkie okoliczności wraz z wykorzystaniem kredytu (PKO), łącznie ze spłatą, zadłużenia z odsetkami w dniu [...] r. Z decyzji Inspektora wynika także, iż znany był fakt uzyskiwania przez podatnika dochodów z handlu samochodami, który prowadził w latach [...] do [...] r., fakt uzyskiwania prowizji w latach [...] - [...] od spółki "A". Znane były Inspektorowi wskazywane przez podatnika możliwości uzyskiwania dochodów przez granie w zespołach muzycznych, uprawianie 0,5 ha ziemi, posiadanie pasieki i sprzedaż miodu, wykonanie systemem gospodarczym mebli do domu, pozyskanie na budowę materiału z rozbiórki, prace remontowe budowlane i ogrodowe za granicą, które oceniał do [...] r. tj. do dnia spłaty w całości kredytu z odsetkami zaciągniętego na budowę domu w [...] r. Nie jest nową okolicznością faktyczną kserokopia PIT-11 dotycząca uzyskanych w okresie od [...] r. do [...] r. dochodach uzyskanych przez żonę podatnika bowiem wysokość tych dochodów ujęta została przez nią samą w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do Urzędu Skarbowego PIT-32. Z kolei nie istniało w dniu wydawania ostatecznej decyzji organu podatkowego oświadczenie z dnia [...] r. B.G. za prace przy budowie domu, z dnia [...] r. od H.O. w [...] r. za prace remontowe wykonywane w domu, oraz z dnia [...] r. od B. i H.S. za przeprowadzone prace remontowe w mieszkaniu. Jeżeli zaś chodzi o kserokopie dokumentów bankowych do [...] r., to nie są istotne dla sprawy bowiem nie wskazują na otrzymywanie wynagrodzeń za roboty remontowe w Szwecji i Niemczech w wielkościach do kilkadziesiąt tysięcy w walutach wymienialnych. Wyciągi z kont bankowych, jak również dowody wpłaty walut na rachunek do NBP, czy też dowody sprzedaży do kantoru wymiany walut waluty obcej obrazują jedynie ruch pieniądza, a nie źródła ich uzyskiwania.
W skardze podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 121 §1, art. 122, art. 180 § 1, art. 240 § 1 pkt 4 i 5, art. 245 § 1 pkt 1, art. 133 O.p. oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż stanowią nowe dowody i przesłankę do wznowienia postępowania: umowa z [...] r. dotyczący kupna sprzedaży samochodu "B", dowód odprawy celnej tego pojazdu, wraz z dowodem odprawy celnej, dowód zgłoszenia celnego samochodu "C" zakupionego w [...]r. sprowadzonego na Przedstawicielstwo Handlowe Firmy "D" w Polsce, zaświadczenie o wysokości osiągniętego w [...] r. dochodu z firmy "D" z B. Samochód "B" został zakupiony za [...] DEM, natomiast sprzedany został za [...] zł, zaś samochód marki "C" według zgłoszenia celnego kosztował [...] zł, a nie [...] zł, jak przyjął Inspektor Kontroli Skarbowej i Izba Skarbowa. Inspektor przyjął, że wydatek na zakup samochodu marki "C" został poniesiony przez podatnika w kwocie [...] starych złotych. Samochód jednak stanowił własność przedstawicielstwa niemieckiej firmy, a wartość jego wyniosła zgodnie ze zgłoszeniem celnym [...] PLZ a nie [...] starych złotych. Tylko z powyżej przedstawionych dowodów wynika, że wielkość zgromadzonego zasobu majątkowego do [...] r. została przez organy podatkowe ustalona w oparciu o szacunkowe dane, nie znajdujące potwierdzenia w przedłożonych materiałach.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.
Wskazane przez podatnika we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności faktyczne i dowody, z wyjątkiem o którym mowa niżej, nie są nowe, czyli nie są to dowody i okoliczności nowo odkryte, jak i pierwszy raz zgłoszone.
Jedną z przesłanek wznowienia jest, aby nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta jest związana z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonaną oceną jest organ związany, zmiana oceny nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania.
Z decyzji Inspektora wynika w szczególności, że znany mu był fakt uzyskiwania przez podatnika dochodów z handlu samochodami, który prowadził w latach [...] do [...] r., oraz fakt uzyskiwania prowizji w latach [...] -[...] od spółki "A". Odnośnie samochodu "E" rok produkcji [...], należy wskazać, że jak wynika z informacji pisemnej Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] r., to podatnik i jego żona, a nie przedstawicielstwo spółki, posiadali w okresie od [...] r. - [...] r samochód "E"- i co istotne - model "E".
Poza tym, znane inspektorowi były wskazywane obecnie przez podatnika możliwości uzyskiwania dochodów przez granie w zespołach muzycznych, uprawianie 0,5 ha ziemi, posiadanie pasieki i sprzedaż miodu, wykonanie systemem gospodarczym mebli do domu, pozyskanie na budowę materiału z rozbiórki, prace remontowe budowlane i ogrodowe za granicą. Znaną była okoliczność faktyczna stwierdzona PIT-11 dotycząca dochodów uzyskanych w okresie od [...] r. do [...] r. przez żonę podatnika bowiem wysokość tych dochodów ujęta została przez nią samą w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do Urzędu Skarbowego PIT-32. Jeżeli zaś chodzi o samochód "B", to oferowany dowód nie jest nowym dowodem, bowiem organy wydające decyzję ustalająca przychody ze źródeł nie ujawnionych były w posiadaniu informacji, iż pojazd sprzedany został O. za kwotę [...] PLN.
Wprawdzie podatnik wskazał we wniosku na nowe dowody, ale nie istniały one w dniu wydania decyzji, a więc nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu wznowieniowym.
Zasadą jest, że jeżeli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania, a nie będą podstawą do wznowienia postępowania. Nie mogą to być zatem fakty, które powstały po wydaniu decyzji. Istota nowości faktów lub dowodów nie odnosi się do ich rzeczywistej, obiektywnej nowości, lecz ich oceny w konkretnym postępowaniu, a nowy dowód ma o tyle znaczenie dla wznowienia postępowania, o ile za jego pośrednictwem można wykazać istnienie nowej, istotnej dla sprawy okoliczności, prowadzącej do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy.
Oświadczenie z dnia [...] r. B.G. za prace przy budowie domu, z dnia [...] r. od H.O. w [...] r. za prace remontowe wykonywane w domu, oraz z dnia [...] r. od B. i H.S. za przeprowadzone prace remontowe w mieszkaniu, nie istniały w dniu wydawania ostatecznej decyzji organu podatkowego, a więc nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu wznowieniowym. Niezależnie od tego, oświadczenia te stanowią w postępowaniu podatkowym, jedynie dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
Inny nowy dowód wskazany we wniosku o wznowienie postępowania - kserokopia zgłoszenia celnego z dnia [...] r. i umowa dotyczące samochodu "C"- nie jest nieistotny dla sprawy i pozostaje bez wpływu na jej wynik.
Z przebiegu postępowania podatkowego wynika, że podatnik dysponował samochodem "E". Zwraca przy tym uwagę fakt, że podatnik nawet we wniosku o wznowienie postępowania podkreślił, że podawał w postępowaniu podatkowym numery rejestracyjne, marki sprowadzanych samochodów i fakt, że były na niego rejestrowane. Obecnie podatnik wskazując na kserokopię celnego z [...] r. podnosi, że "C" stanowił własność przedstawicielstwa (które sprawował osobiście) spółki "A" i podkreśla że nie wydał pieniędzy na jego zakup. Oczywistym jest, że wobec faktu, iż podatnik posługiwał się modelem "E", status prawny modelu "C" nie ma znaczenia dla sprawy.
W przypadku oryginałów dowodów wypłaty prowizji na rzecz podatnika, jaką otrzymał w latach [...] - [...] także zachodzi sytuacja braku waloru istotności dla sprawy, bowiem potwierdzają jedynie zasadność wcześniejszych deklaracji podatnika w toku postępowania podatkowego, a ponadto fakt otrzymywania prowizji był znany organowi podatkowemu wydającemu decyzję.
Nie jest przesłanką wznowieniową z art.240 § 1 pkt 5 O.p. wskazanie, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za [...] r. nie została wydana na imię obojga małżonków.
Fakt ten był znany skarżącemu, organowi odwoławczemu i sądowi administracyjnemu. Małżonka skarżącego złożyła własne zeznanie podatkowe PIT 32 za [...] r. , a wykazany w nim dochód nie pokrywał udzielonej przez podatnika pożyczki.
Jeżeli chodzi o zaświadczenia o zarobkach skarżącego w niemieckiej spółce, to nie składają się na sumę środków umożliwiających skarżącemu udzielenie pożyczki.
Wbrew zarzutowi skargi, organ odwoławczy nie naruszył art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 133 O.p. ani tym bardziej art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozpatrywanie wniosku o wznowienie postępowania nie polega bowiem na kontroli merytorycznej zasadności zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w wyroku.
/-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska /-/ W. Zygmont
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło