I SA/Po 2176/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędzia NSA Jerzy Małecki, as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły zaliczenia wydatków udokumentowanych fakturami do kosztów uzyskania przychodów, opierając się jedynie na zaprzeczeniu kontrahentów i braku śladów w ich księgowości, bez przeprowadzenia dowodów z opinii grafologa lub oględzin wykonanych prac?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły art. 188 Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając w sposób jednoznaczny prawdziwości spornych umów i faktur. Zastosowanie dowodu z opinii grafologa lub oględzin wykonanych obiektów było niezbędne do prawidłowego ustalenia, czy roboty zostały wykonane i czy podpisy na dokumentach są autentyczne, a zaprzeczenie kontrahentów nie było wystarczającym dowodem do odrzucenia tych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Skarżący S.H. został obciążony decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, który zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur za usługi transportowe i wodociągowe. Organ uznał, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, ponieważ kontrahenci zaprzeczyli wykonaniu usług i brak było dowodów źródłowych. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i powołania biegłego grafologa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi S.H. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 11.965 kwotę zł /jedenaście tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. -/ K.Nikodem /-/ W.Zygmont /-/ J. Małecki
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r. Nr [...] określił podatnikowi S. H. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. w wysokości odmiennej od deklarowanej. Organ I instancji stwierdził, że w zeznaniu podatkowym podatnik wykazał dochód w wysokości [...]zł, jednakże został on zaniżony o kwotę [...]zł. Zaniżenie wynikało z wliczenia w koszt uzyskania przychodu, wydatków dotyczących robót i usług wynikających z faktur sporządzonych na rzecz kontrahentów skarżącego - firm wykonujących usługi transportowo-sprzętowe, wymianę przyłączy wodociągowych etc. Z udokumentowanej protokołami kontroli prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahentów podatnika wynika, że nie wykonywali oni robót i usług na jego rzecz oraz nie wystawiali na jego rzecz żadnych faktur z tego tytułu. Stąd też wydatki z wszystkich kwestionowanych faktur nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc, że roboty i usługi wynikające z zakwestionowanych faktur zostały wykonane, a należności z tychże faktur uregulowane, co potwierdzają dowody KP. Podatnik wniósł także o powołanie biegłego grafologa dla zbadania prawdziwości posiadanych przez niego dokumentów.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej orzekając, iż rachunki przedstawione przez podatnika nie zostały wystawione przez podmioty na nich wskazane, gdyż brak jest dowodów źródłowych potwierdzających wykonanie robót określonych w fakturach oraz zapisów w księgowości kontrahentów, jak również dowodów na zapłatę usług przez skarżącego. Kontrahenci zaprzeczyli aby wykonywali na jego rzecz roboty lub świadczyli usługi.
Na powyższą decyzję S. H. wniósł skargę do sądu administracyjnego domagając się uchylenia powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenia od Izby Skarbowej na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.188 O.p., art. 22 ust.1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadniając skargę stwierdził, że nie ma żadnych podstaw do przyjęcia za bezsporne i należycie udowodnione, iż fakt nieposiadania przez kontrahentów skarżącego żadnych śladów w księgowości odnośnie wykonywania na rzecz skarżącego robót, czy też świadczenia usług, jak również zaprzeczenie tychże kontrahentów odnośnie współpracy ze skarżącym, są wystarczającym dowodem, iż żadnych transakcji nie było.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jako niezgodną z prawem.
Powody.
Rozbieżności dotyczące prawdziwości spornych umów i faktur na wykonanie robót i usług pomiędzy skarżącym a wykonawcami zleconych im robót i usług nie zostały w sposób jednoznaczny wyjaśnione wskutek naruszenia art. 188 O.p. Zaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest uzależnione m. in. od faktu jego poniesienia. Sposób, w jaki podatnik powinien wykazać te okoliczności zależy od warunków konkretnej sprawy, przede wszystkim od charakteru stosunku cywilnoprawnego, w wykonaniu którego podatnik poniósł dany wydatek, a także od całokształtu stosunków łączących podatnika z kontrahentem.
W niniejszej sprawie skarżący podatnik wnioskował o stwierdzenie, w formie dowodu z oględzin, istnienia wybudowanych obiektów i porównania ich z zakresem prac ujętych w kwestionowanych fakturach i pod względem zgodności z treścią umów. Naocznia przeprowadzona z udziałem stron, a nawet biegłego z dziedziny budownictwa, umożliwiłby zajęcie stabilnego stanowiska w kwestii twierdzeń skarżącego podatnika co do tego, czy i w jakim zakresie roboty zostały wykonane. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącego podał, że inspektor pokwitowała z datą [...]r. odbiór od skarżącego oryginałów umów na roboty budowlane.
Nie można odmówić racjonalności wnioskowi podatnika, że powinien być przeprowadzony dowód z opinii grafologa. Trudno przecenić znaczenie takiego dowodu, skoro chodzi o rozstrzygnięcie, czy podpisy widniejące na fakturach i umowach, którymi dysponował skarżący zostały złożone rzeczywiście przez właścicieli firm, którzy zaprzeczyli, że wykonywali roboty i świadczyli usługi na rzecz skarżącego. Sam fakt owego zaprzeczenia nie wystarcza do przyjęcia, iż okoliczność ta została stwierdzona wystarczająco innym dowodem, ani że dowód z opinii biegłego jest nieprzydatny.
Prokuratura Rejonowa prowadzi postępowanie w sprawie o uszczuplenie przez skarżącego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r., sygn. akt 1Ds 5038/03, i jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie, domagała się od skarżącego przedłożenia dokumentów, które pobrała inspektor. Niewykluczone - co należałoby ustalić - że dowód taki został już przeprowadzony, wobec czego zachodziłaby podstawa do przeprowadzenie dowodu z tej opinii przez organy podatkowe w trybie art.180 O.p.
Z tych na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.
/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło