I SA/Po 219/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2018r. sprawy ze skargi MR na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego MR kwotę [...] zł ( [...] 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], nr [...] ustalił MR (dalej jako: "podatnik", "skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne za rok [...] na kwotę [...]. Decyzję doręczono podatnikowi w dniu [...]. Podatnik, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...], nadanym listem poleconym w dniu [...], wniósł odwołanie od w.w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona podatnikowi w dniu [...], podatnik odebrał ją osobiście. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...], nadanym listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...], wniósł odwołanie od tej decyzji. Organ podatkowy stwierdził, że ostatnim dniem na skuteczne zaskarżenie w.w decyzji był dzień [...], a zatem odwołanie zostało wniesione po terminie. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę od w.w postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił rażące naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania już po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] oraz art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy z prawidłowej subsumcji stanu faktycznego wynika, że zaistniały obiektywne przesłanki przywrócenia w.w terminu, bowiem skarżący wykazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik skarżącego uzasadnił zarzuty skargi, na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych powodów aniżeli wskazał pełnomocnik skarżącego. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu [...]. W związku z tym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...]. Tymczasem pełnomocnik skarżącego dopiero pismem z dnia [...], nadanym listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...], wniósł odwołanie od w.w decyzji. Równocześnie wraz z odwołaniem pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został załatwiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmownie. W tym samym dniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiają się różne koncepcje dotyczące kwestii kiedy należy wydać postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania , t.j. czy przed, czy po rozpoznaniu przez organ podatkowy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Może być tak, że najpierw organ podatkowy rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i gdy odmówi przywrócenia terminu wyda postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, może być również i tak, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wydawane później, po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ niejednokrotnie dopiero z takiego postanowienia strona dowiaduje się, że uchybiła terminowi i dopiero wtedy wnosi o przywrócenie tego terminu. W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy odwołanie od decyzji zostało wniesione równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jest uzależnione od uprzedniego uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu. Zauważyć bowiem należy, że postanowienie w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, są dwoma odrębnymi postanowieniami dotyczącymi odrębnych przesłanek, co wynika wyraźnie z treści art. 162 § 1 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p"). Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z treści art. 228 § 1 O.p. wynika zatem, że fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ma charakter obiektywny i co do zasady wywołuje ściśle określone w Ordynacji podatkowej skutki procesowe, t.j. brak możliwości nadania biegu sprawie wywołanej spóźnionym odwołaniem. Podkreślić jednak należy, że w określonych sytuacjach negatywne dla strony postępowania skutki wywołane brakiem dochowania terminu zakreślonego dla dokonania określonej czynności mogą zostać wyeliminowane. Tak dzieje się w przypadku określonym w art. 162 Ordynacji podatkowej, tzn. w sytuacji gdy strona dopełni określonych w tym przepisie warunków, uchybiony przez nią termin procesowy zostanie przywrócony, a spóźniona czynność wywoła takie same skutki prawne, jak czynność dokonana z zachowaniem terminu. W ocenie Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było przedwczesne z uwagi na okoliczność, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu nie stało się prawomocne. Zauważyć należy, że jednoczesne złożenie przez pełnomocnika skarżącego odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi wprawdzie kwestię wpadkową dla postępowania głównego, jakim jest postępowanie odwoławcze, ale o bardzo doniosłym charakterze. W takiej sytuacji bowiem wynik postępowania wpadkowego w sposób bezpośredni determinował będzie los postępowania odwoławczego (t.j. czy zostanie ono wszczęte, czy też nie). Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 112 kwietnia 2017r. w sprawie I FSK 2167/15. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (por. punkt II sentencji wyroku).