I SA/Po 2213/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, pismem z dnia [...] października 2015 r. wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., którą to utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wymierzającą skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w kwocie [...] zł. W skardze zawarto przy tym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądnie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącego wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 62 § 2 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stojące na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Precyzując okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na fakt braku jednolitego orzecznictwa w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu skarżącego, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz istotne wątpliwości, co do waloru dowodowego opinii biegłego i braku jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie w miejsce specjalisty z jednostki badającej. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na trudną sytuację finansową, w której się znalazł. Z zeznania podatkowego skarżącego za 2014 r. wnika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnięto stratę w wysokości [...] zł. W kontekście powyższego wyjaśniono, że istnieją powody aby twierdzić, że uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na znaczną szkodę, a także niemożliwe do odwrócenia skutki. Wyjaśniono przy tym, że uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji wymagać będzie sprzedaży majątku osobistego i grozić będzie pozbawieniem środków pozwalających na bieżące utrzymanie się skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (k. [...] akt adm.) Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W swoim postanowieniu organ stwierdził, że skarżący nie podjął próby ograniczenia ponoszonych kosztów wiedząc, że w 2014 r. zawieszone było postępowanie odwoławcze od wskazanej powyżej decyzji organu I instancji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w P. nie można zgodzić się ze skarżącym, że miarodajnym kryterium dla oceny jego możliwości płatniczych jest wygenerowana strata. Podkreślono przy tym, że wywieranie skutków finansowych jest dla zobowiązanego do zapłaty kary pieniężnej normalną konsekwencją. W ocenie organu administracji publicznej instytucja wstrzymania przez Sąd wykonalności zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w P., z przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji nie wynika, aby była ona zagrożona takimi konsekwencjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że podnoszone przez skarżącego okoliczności takie jak brak jednolitego orzecznictwa Służby Celnej co do charakteru gier urządzanych na urządzeniach skarżącego, różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego a także wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonego przez organ administracji publicznej dowodu z opinii biegłego nie stanowią okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane wyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, iż przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest bowiem jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy bowiem kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zmierzającej do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wyrządzenia niemożliwych do odwrócenia skutków należy stwierdzić, że argumentacja w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z poglądami orzecznictwa strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej [tak: postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z przedłożonego przez skarżącego zeznania o wysokością osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że w ramach prowadzonej przez skarżącego w 2014 r. działalności gospodarczej wygenerowano stratę w kwocie [...] zł. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie pozwalają jednak na ustalenie jak na chwilę obecną wygląda stosunek uzyskiwanych przez niego przychodów do wysokości ponoszonych w związku z działalnością gospodarczą kosztów. Co więcej przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie jego sytuacji majątkowej, dołączone do skargi deklaracje nie pozwalają bowiem na ustalenie wartości majątku skarżącego. Do skargi nie dołączono przy tym ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącego. Z uzasadnienia skargi w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji nie wynika ponadto, aby skarżący pomimo poniesienia straty w 2014 r. miał na chwilę obecną problemy z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań, z czego należy wysnuć wniosek, że u skarżącego zachowana jest płynność finansowa. Na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy nie sposób ponadto ustalić wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...] zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach obrotowych skarżącego, który spowoduje zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W kontekście powyższych braków wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.