I SA/Po 222/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-08-02

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w toku kontroli podatkowej, podlega kontroli sądu administracyjnego po zmianie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA z dnia 15 sierpnia 2015 r.?
Ratio decidendi
Skarga na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w toku kontroli podatkowej, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Po zmianie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA z dnia 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne nie orzekają w sprawach skarg dotyczących aktów lub czynności podjętych w ramach postępowań określonych w Ordynacji podatkowej, w tym kontroli podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, dołączając wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że błędne pouczenie o braku możliwości zaskarżenia uniemożliwiło wcześniejsze złożenie skargi. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, a następnie odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej kwotę wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi (słownie: [...]) Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Do skargi załączony został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone podatnikowi w dniu [...] sierpnia 2014 r. z błędnym pouczeniem o braku możliwości zaskarżenia. O prawie zaskarżenia postanowienia poinformował skarżącą pełnomocnik dopiero w dniu [...] listopada 2015 r., po zapoznaniu się z aktami sprawy na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...] października 2015 r. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zaskarżone postanowienie oraz złożył stosowne zażalenie. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. sprostował nazwę zażalenia i wniósł o potraktowanie go jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik skarżącej odnosząc się do postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazał, że postanowienie naczelnika urzędu skarbowego ma charakter zewnętrzny i jest skierowane do podatnika oraz mieści się w zakresie działania administracji publicznej, albowiem ma charakter publicznoprawny. Zaskarżony akt, dotyczący prawa do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług jak i termin zwrotu wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług, spełnia kryteria wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Ponadto wadliwe pouczenie nie może pozbawiać podatnika przysługującego mu środka – skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie pełnomocnika nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) nie pozbawia skarżącej prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem postanowienie będące przedmiotem skargi dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a nie Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika skarżącej skargę należało wnieść w terminie 60 dni od dnia [...] listopada 2015 r. na podstawie art. 52 i 53 w zw. z art. 3 § 2 oraz art. 87 § 1-4 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał w szczególności, że brak jest prawnej możliwości przywrócenia terminu do czynności, co do której (na gruncie niniejszej sprawy) termin ten w ogólne nie rozpoczął swojego biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Brzmienie tego przepisu wyklucza możliwość wnoszenia skarg na innego rodzaju postanowienia, niż enumeratywnie w nim wskazane. W związku z tym, postanowienie w sprawie przedłużania terminu do zwrotu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad należnym, wydane w toku kontroli podatkowej, jako niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji, ani nie merytoryczne czy też kończące postępowanie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione w tym czasie do orzekania w sprawie skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tej ustawy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Tak więc postanowienia dotyczące przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w toku kontroli podatkowej, postępowania podatkowego oraz postępowania kontrolnego, mieściły się w tej kategorii aktów administracyjnych, podlegających kognicji sądów. Jednakże 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiot skargi stanowi postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Co przy tym istotne w aktach sprawy (k. [...] akt adm.) znajduje się wystawione przez organ upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej skarżącej obejmujące m. in. zasadność zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2014 r. Jak wynika przy tym z tego dokumentu zostało ono doręczone skarżącej w dniu [...] lipca 2014 r. W tym też dniu doszło do wszczęcia kontroli podatkowej, bowiem stosownie do postanowień art. 284 § 1 zdanie pierwsze O.p. – wszczęcie kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem § 4 i art. 284a § 1, następuje przez doręczenie kontrolowanemu lub osobie, o której mowa w art. 281a, upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej. Ponadto stosownie do postanowień art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) – jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarga mająca za przedmiot postanowienie wydane w toku czynności kontrolnych uregulowanych w dziale VI O.p. jest niedopuszczalna. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wskazuje się przy tym w doktrynie brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) [tak: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, dostępny w bazie danych LEX – dokument nr 420218]. Z powyższych rozważań wynika, że postanowienie, którego dotyczy skarga nie jest objęte właściwością sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych też względów, skargę wniesioną na ten, niepodlegający kontroli Sądu, akt, należy odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło