I SA/Po 2232/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wniósł skargę na wymienione w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej strona skarżąca wskazał, że wniosek jest uzasadniony zaistnieniem ryzyka wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, które zaistnieją w razie jego wykonania. Wyjaśniono przy tym, że objęte skargą postanowienie jest wydane z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę dla jego uchylenia. Podkreślono przy tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia pociąga za sobą wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. o wstrzymaniu wykonania decyzji określającej podatek za 2011 r. Zdaniem strony skarżącej, w efekcie wydania postanowienia dojdzie do przymusowego wykonania decyzji opiewającej na kwotę [...] zł. Nadmieniono przy tym, że w sprawie już zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i zostały zajęte ruchomości podatnika, które w dalszym etapie, w braku wstrzymania postępowania zostaną sprzedane. Wyjaśniono przy tym, że powyższe spowoduje nieodwracalne skutki w majątku podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a") – wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie – problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że objęte skargą a wymienione w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu nie jest aktem administracyjnym noszącym znamiona wykonalności. Jak wyjaśniono powyżej problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy jedynie aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cech takich nie posiada objęte skargą postanowienie. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wpłynęłoby na sytuację skarżącego. Wstrzymanie wykonalności postanowienia organu podatkowego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzającego, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu nie byłoby w żadnej mierze równoważne z wydaniem postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jak też tymczasowym pozbawieniem decyzji organu I instancji przymiotu wykonalności. Analizując uzasadnienie skargi w części odnoszącej się do wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu można odnieść wrażenie, że strona skarżąca utożsamia ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonego z postanowienia ze skutkami, które może wywołać wstrzymanie wykonalności decyzji podatkowej określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższe zapatrywanie jest jednak niewłaściwe, bowiem tymczasowe pozbawienie na potrzeby postępowania sądowoadministracyjnego przymiotu wykonalności ostatecznej decyzji podatkowej może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym za przedmiot taką właśnie decyzję. Istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku strony skarżącej ma ustalenie znaczenia użytego w art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine sformułowania "w granicach tej samej sprawy". Ustawodawca posługując się zacytowanym sformułowaniem odsyła do sprawy w znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamości wyznaczonej przez elementy podmiotowe i przedmiotowe. Do elementów tych nalży identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu oraz identyczność podstawy prawnej i faktycznej [por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 685/11, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a, nie umożliwia jednak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji, w sytuacji braku merytorycznej kontroli tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, gdy postępowanie przed tym organem zakończone zostało wydaniem postanowienia o charakterze procesowym w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. W kontekście powyższego należy zauważyć, że objęty skargą akt, dotyczy jedynie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Tymczasem wskazane przez stronę skarżącą okoliczności związane z egzekucją zobowiązania podatkowego określonego decyzją organu podatkowego stanowią konsekwencję wydania tej właśnie decyzji, a nie poddanego sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu wskazanego w rubrum orzeczenia aktu. W związku z brakiem tożsamości zawisłej przed sądem sprawy ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzającego jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania ze sprawą rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, brak jest w oparciu o dyspozycje art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwości wstrzymania w niniejszym postępowania wykonania decyzji organu I instancji. Jak wynika przy tym z powyższych rozważań objęte skargą postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. jest aktem administracyjnym nie noszącym znamion wykonalności co uniemożliwia wstrzymanie jego wykonania. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.