I SA/Po 227/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Karol Pawlicki (spr.) WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi C. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ G. Gorzan /-/ K. Pawlicki Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] po przeprowadzeniu u podatnika kontroli podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] określono C. L. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku kontroli ustalono, iż podatnik w roku [...] dokonywał czynności opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych i rozliczał ten podatek na zasadach ogólnych. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za rok [...] wykazał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychody z wynagrodzenia ze stosunku pracy i renty krajowej. W wyniku kontroli ustalono, iż na rachunek bankowy prowadzonego przez podatnika przedsiębiorstwa o nazwie L.D.-S. C. L. wpłynęły środki pieniężne w kwocie [...], stanowiące dofinansowanie ze środków PFRON dla zatrudnianych przez podatnika pracowników niepełnosprawnych. Środki te winny być, stosownie do art. 26 c ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, rozliczone za okres roczny do 15 lutego roku następnego, czego podatnik nie dopełnił, ani nie dokonał zwrotu kwoty zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. 232, poz. 2330 ze zm.) tj. kwoty [...]. Z dokumentów podatnika wynika, iż dotacja w/w została przez niego uruchomiona jedynie w kwocie [...], na pokrycie wynagrodzeń 40 zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych, podczas gdy wniosek o dofinansowanie przewidywał 300 pracowników. Pozostałej kwoty dotacji podatnik nie uruchomił, ani też nie dokonał jej zwrotu. Wobec tego, zgodnie z art. 9, 10 ust. 1 pkt. 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, winien on zapłacić podatek od nierozliczonej kwoty dotacji. W odwołaniu od decyzji podatnik, działając przez pełnomocnika podniósł, iż umowa zawarta pomiędzy podatnikiem a PFRON jest nieważna ze względu na treść art. 82 kc. Jest tak dlatego, iż w dniu [...] Sąd Okręgowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie, w którym uznał podatnika za częściowo ubezwłasnowolnionego z powodu organicznego zaburzenia dysforycznego i demencji. Natomiast w dniu [...] Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] ustanowił dla podatnika kuratora w osobie jego żony, I. L. Podatnik powołując się na treść art. 82 kc podniósł, iż skoro czynność prawna w zakresie zawarcia umowy o dofinansowanie była bezwzględnie nieważna, a zatem brak zawarcia skutecznej umowy nie może stanowić podstawy do naliczania podatku, o czym PFRON był informowany. Zdaniem podatnika kwota dotacji wpłynęła na jego konto, co spowodowało, wszczęcie śledztwa, jednakże postępowanie karne zostało prawomocnie umorzone. W dniu [...] Sąd Rejonowy w [...], XXV Wydział Karny postanowieniem w sprawie o sygn. akt[...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec ustalenia, iż sprawca nie popełnił przestępstwa. Podatnik podejrzany był o popełnienie przestępstw z art. 297 § 1 kk, § 1 kk, w zw. z 11 kk i 91 kk oraz art. 218 i 219 kk w zw. z 91 kk. W ten sposób utrzymano w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] o częściowym umorzeniu śledztwa, przy czym podatnik podejrzany był o to, iż działając w porozumieniu z P. P., doprowadził PFRON do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, iż przedłożył niezgodne z prawdą wnioski o dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, zawarł w nich niezgodne z prawdą dane co do kwot wynagrodzeń i w ten sposób wprowadził w błąd PFRON co do wysokości należnego mu dofinansowania. Wydając postanowienie Sąd oparł się na opinii biegłych, iż w chwili popełniania zarzucanych mu czynów podatnik z powodu choroby psychicznej nie rozpoznawał znaczenia swoich czynów i przedsiębranego postępowania. Wobec powyższego, skoro podatnik z kwoty dotacji nie skorzystał, to po jego stronie nie powstał obowiązek podatkowy. Pełnomocnik podatnika podniósł nadto, iż prowadzone postępowanie jest krzywdzące dla podatnika, albowiem został on wykorzystany do wyłudzenia dotacji z PFRON, a kwota ta nigdy do niego nie trafiła, dlatego też obowiązek jej zwrotu jest niesłuszny i krzywdzący. W odpowiedzi na powyższe z dnia [...] organ I instancji wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W jego opinii w chwili zawierania umowy z PFRON podatnik był w pełni świadomy swego postępowania, zwłaszcza zaś pod koniec [...] , kiedy dokonywał świadomie szeregu innych czynności prawnych, dokonywał wypłat środków z dotacji w listopadzie i grudniu [...], miał więc styczność z przekazanymi pieniędzmi, a nadto z pieniędzy tych osobiście regulował swoje zobowiązania publicznoprawne i wypłacał środki pieniężne z bankomatu. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego pod koniec [...] podatnik dokonywał szeregu skutecznych czynności prawnych, otrzymał kwotę z PFRON, którą dysponował, jednakże jej nie zwrócił. Zdaniem organu umorzenie śledztwa względem podatnika ma tylko takie znaczenie, że nie będzie on karnie odpowiadał za wyłudzenie, jednakże podatek, stosownie do przywołanych w decyzji organu I instancji przepisów, będzie musiał uiścić. Jest tak dlatego, iż w świetle przepisów podatkowych nie ma znaczenia ubezwłasnowolnienie podatnika. Z tego też względu argumenty przywołane w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. W skardze z dnia [...] podatnik wniósł o uchylenie decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska podatnik powtórzył argumentację odwołania. Ponownie podniósł, iż nie dysponował pieniędzmi z dotacji. Zdaniem podatnika środki te zostały wyłudzone przez inną osobę, on zaś uzyskał status osoby pokrzywdzonej. Nadto podatnik zarzucił organom skarbowym naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, a to z uwagi na brak analizy stanu faktycznego oraz dokonywanie wyrywkowej analizy akt karnych, zamiast ich całokształtu. Podniósł także naruszenie art. 139 i 140 Ordynacji, a to poprzez niezasadne przedłużanie postępowania podatkowego, w toku którego organ nie wydawał postanowień o przedłużeniu postępowania. Odpowiadając na skargę organ powtórzył swoją poprzednią argumentację w sprawie. Nadto zdaniem Dyrektora zarzut naruszenia art. 139 Ordynacji jest nietrafny, albowiem zadaniem organu było właśnie wyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, natomiast art. 140 w zw. z art. 216 nie nakłada na organ obowiązku wydawania postanowienia w przedmiocie przedłużenia postępowania, bowiem organ informuje o tym podatnika w formie zawiadomienia, na które nie przysługuje zażalenie. Jednocześnie organ zauważył, iż status podatnika, jako podejrzanego w umorzonym postępowaniu karnym, nie uległ zmianie na pokrzywdzonego, zatem argumentacja podatnika co do wyłudzenia kwot dotacji przez inną osobę, jest nietrafna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu pod sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że organy w sposób prawidłowy zastosowały się do zasady wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, a więc podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Swoje wnioski organy oparły o zebrany w sprawie materiał dowodowy, na który złożył się: - wypis do ewidencji działalności gospodarczej z [...] (k. 17 akt administracyjnych), - decyzja o wykreśleniu C. L. z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]( k.11), - zeznania podatkowe PIT-36 za rok [...] (k.29-32), - zaświadczenie Banku [...] Oddział w [...] z [...] wraz z duplikatami wyciągów z konta bankowego C. L. Wyciąg z dnia [...] zawiera informację o przelewie z konta Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawności na konto podatnika w wysokości [...]. W tym samym dniu dokonano wypłaty na nazwisko "C. L./-/" (k.89). - pismo PFRON z dnia [...] informujące o kwocie dofinansowań udzielonych podatnikowi i o braku z jego strony stosowanych rozliczeń z uzyskanej pomocy (k.138). Na podstawie zebranego materiału dowodowego organy prawidłowo ustaliły, że firma podatnika otrzymała z PFRON w listopadzie [...] dotację w kwocie [...] tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Dotacja ta została wykorzystana w wysokości [...] na pokrycie wynagrodzeń 40 pracowników. Pozostałej kwoty [...] podatnik nie uruchomił, ani nie dokonał jej zwrotu do Funduszu, ani nie wykazał jej w zeznaniu podatkowym za rok [...] . Do tak ustalonego stanu faktycznego organy prawidłowo zastosowały przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący w [...] uzyskał bowiem przychód w kwocie [...], który był dla niego przychodem z tzw. innych źródeł. Wskazana kwota została pozostawiona do jego dyspozycji w roku kalendarzowym [...]. Za przychód z innych źródeł ustawa – w szczególności - uważa m.in. dotacje. Wobec powyższego kwota [...] podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że zarówno w odwołaniu jak i w skardze strona podniosła fakt, iż w dniu [...] podatnik został częściowo ubezwłasnowolniony ( k. 168), a ponadto, że w dniu [...] umorzono wobec niego śledztwo na mocy art. 31 § 1 kodeksu karnego ( k. 236). Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych realizuje zasadę powszechności opodatkowania i nie różnicuje podatków ze względu na fakt, czy osoba fizyczna jest ubezwłasnowolniona czy też nie. Prawidłowo wskazały organy w uzasadnieniu swoich decyzji, że podstawą do zmiany wysokości zobowiązania podatkowego były uzyskane przez podatnika środki pieniężne, a nie umowa zawarta między nim a PFRON. Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 181 Ordynacji, skoro jak to wynika z akt administracyjnych, dowodem w sprawie było również wykazane wyżej postanowienie o umorzeniu śledztwa. Sąd nie stwierdził również naruszenie art. 139 i 140 Ordynacji. W aktach administracyjnych znajdują się pisma informujące pełnomocnika strony skarżącej o tym, że odwołanie nie zostanie rozpatrzone w terminie 2 miesięcy ( k. 201 i 218). Z innych dokumentów wynika, że zwłoka w wydaniu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy związana była z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego, który był w posiadaniu Prokuratury Rejonowej [...]. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/G.Gorzan /-/K. Pawlicki /-/ K. Pawlicki /za nieobecnego sędziego w stanie spoczynku/ M.R.-Ś.