I SA/Po 2271/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-09-20
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Gabriela Gorzan, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu braku umocowania pełnomocnika, wydane po przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem bez sporządzenia notatki służbowej, narusza zasady postępowania podatkowego, w szczególności zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, w szczególności zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Brak notatki służbowej z rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem, która doprowadziła do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, podważa zaufanie do organu, zwłaszcza gdy z dokumentów wynikało, że pełnomocnictwo obejmowało sprawę. Naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego skutkuje eliminację rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy przyznał Z.W. ulgę w podatku dochodowym. Następnie wznowił postępowanie i uchylił decyzję, odmawiając przyznania ulgi z powodu braku kwalifikacji Z.W. do szkolenia ucznia. Izba Skarbowa postanowieniem stwierdziła niedopuszczalność odwołania Z.W. od tej decyzji, uznając brak umocowania pełnomocnika. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi Z.W. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie o ulgę z tytułu nauki zawodu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Z.W. kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan
Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy przyznał Z. W. ulgę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w formie karty podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia K. P.
Postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Skarbowy powołując art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i 2 oraz art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. przyznającej Z. W. ulgę w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w formie karty podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia K. P., ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzje [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. o odpowiednim numerze Urząd Skarbowy po wznowieniu z urzędu postępowania w pkt 1 uchylił w całości decyzję z [...] r., a w pkt 2 odmówił przyznania ulgi w zryczałtowanym podatku dochodowym w formie karty podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia K. P. W uzasadnieniu decyzji organ wyraził pogląd, że Z. W. jako osoba szkoląca uczniów nie posiadała jednocześnie kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego.
Przedłożony przez podatniczkę dyplom mistrza w zawodzie sprzedawcy wydany przez Ośrodek Szkolenia Zawodowego W.M. w Z. jak wynika z wyjaśnień Kuratorium Oświaty w G. nie uprawniał do szkolenia uczniów.
Decyzja wraz z pouczeniem została doręczona pełnomocnikowi Z. W. adw. S.O. w dniu [...] r. (dowód doręczenia k. 26 akt podatkowych).
Od decyzji z dnia [...] r. wniósł odwołanie pełnomocnik skarżącej S.O., w którym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołanie do Urzędu Skarbowego wpłynęło [...] r. (dowód prezentata k. 28 akt podatkowych), a zostało nadane w Urzędzie Pocztowym listem poleconym [...] roku.
Postanowieniem z dnia [...] r. Izba Skarbowa stwierdziła, że odwołanie wniesione przez adwokata S.O. z dnia [...] r. jest niedopuszczalne, ponieważ z udzielonego pełnomocnictwa wynika brak umocowania do działania pełnomocnika w imieniu podatniczki Z. W. przed organem odwoławczym.
Pomimo wezwania adw. S.O. i wyznaczenia 5 dniowego terminu do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa, pełnomocnictwo nie zostało nadesłane i brak było odpowiedzi na wystosowane pismo do niego z dnia [...] r. W związku z brakiem odpowiedzi w dniu [...] r. przeprowadzono rozmowę telefoniczna z adw. S.O., który oświadczył, że Z. W. odebrała od niego dokumenty związane z przedmiotową sprawą i z tego też względu uznał, że pełnomocnictwo zostało cofnięte.
Powyższe postanowienie (nazwane decyzją z [...] r.) zaskarżyła Z. W. skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu i domagała się jej uchylenia z uwagi na naruszenie art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 ustawy 30 stycznia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa.
Organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego, są przede wszystkim zobowiązane do prowadzenia tego postępowania w sposób zgodny z normami zawartymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.).
Szczególną doniosłość w tym zakresie mają zasady ogólne postępowania uregulowane w art. 120-129 powołanej powyżej ustawy. Zgodnie z powszechnie akceptowanym zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w doktrynie prawa podatkowego poglądem, zasady ogólne postępowania podatkowego są powszechnie obowiązującymi normami prawnymi.
Są one zatem nie tylko postulatami ustawodawcy pod adresem administracji podatkowej, lecz mają charakter normatywny (por. np. wyrok NSA z 26 marca 2002 r. - III SA 3390/00 - Przegląd podatkowy 2003/1/63) zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjna i są dla organów podatkowych wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Na aprobatę zasługuje pogląd, zgodnie z którym naruszenie zasad ogólnych jest naruszeniem prawa, co skutkuje eliminację takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W świetle powyższych ustaleń postępowanie organów podatkowych w analizowanej sprawie należy uznać za naganne.
W aktach sprawy brak jest notatki służbowej z przeprowadzonej w dniu [...] r. (tj. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z [...] r.) z adw. S. O.
Natomiast w aktach sprawy na k. 17 znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] r. udzielone adw. S. O. przez Z. W. w sprawie podatkowej przed Urzędem Skarbowym o uchylenie ulgi uczniowskiej.
Również na k. 16 akt podatkowych z datą [...] r. znajduje się oświadczenie Z. W., że udzielone pełnomocnictwo adw. A.O. dotyczy wszystkich ulg uczniowskich, do których będzie wznowione postępowanie przez Urząd Skarbowy.
Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wobec tego niezgodnie z normą zawartą w art. 121 § 1 Ordynacji brak notatki organu podważa tę zasadę tym bardziej, że z pisma skarżącej znajdującego się na k. 16 akt podatkowych wynika, że pełnomocnictwo obejmuje w całości sprawę dotycząca wznowienia postępowania. Jeżeli organ odwoławczy uznał, że nie ma prawidłowego umocowania w postępowaniu odwoławczym to nie mógł prowadzić rozmów telefonicznych z adw. S.O. ze skutkiem negatywnym dla skarżącej, której według uznania organu nie był pełnomocnikiem.
Niezrozumiałe w takiej sytuacji jest zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, naruszające fundamentalną zasadę zawartą w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych powodów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło