I SA/Po 232/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-06-12
Skład orzekający: Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego, który nie jest ostateczny, może być rozpatrywany na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, która nie jest ostateczna, nie może być rozpatrywany na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ taka decyzja, zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej, nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z tym, wniosek został potraktowany jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu odwoławczego. Sąd oddalił wniosek, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, poprzez stosowne dokumenty, istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Gminy dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Spółka argumentowała, że wykonanie decyzji grozi utratą płynności finansowej, zwłaszcza w kontekście otwartego przyspieszonego postępowania układowego. Sąd rozpoznał wniosek jako dotyczący decyzji organu odwoławczego, jednak uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, za pomocą dokumentów, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. w restrukturyzacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: oddalić wniosek.
Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosła o wstrzymanie w całości wykonania decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie pełnomocnika skarżącej wniosek uzasadniony jest niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, gdyż ewentualne jej wykonanie w aktualnej sytuacji finansowo - ekonomicznej Spółki tak znacznego zobowiązania stwarza realną groźbę utraty płynności finansowej. Zaznaczono, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy w [...], Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygnaturze akt [...] otworzył wobec Spółki przyspieszone postępowanie układowe, pozostawiając zarząd własny dłużnikowi. W obecnej sytuacji Spółka nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonych decyzji organu podatkowego I i II instancji, których łączna kwota sięga wysokości [...] zł, bowiem oprócz decyzji za 2012 r. wydane zostały decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2013 - 2016. Konieczność spłaty tak dużego zobowiązania oznaczałaby w ocenie wnioskodawczyni poważne zachwianie bieżącej sytuacji ekonomicznej oraz brak środków na zaspokojenie wierzycieli. Zaznaczono również, że szczególnym, ważnym interesem skarżącej jest zapewnienie ciągłości jej funkcjonowania. Konieczność spłaty tak wysokiego zobowiązania oznaczałaby paraliż płatniczy firmy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od powyższej reguły jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06 – powołane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy, możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". W orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12 września 2014 r., I FZ 332/14).
Rozpoznając wniosek skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, tj. decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] grudnia 2016 r. Stosownie do art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p."), decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). W badanej sprawie decyzja organu I instancji nie nosi, na podstawie art. 239a O.p., znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek skarżącej jako wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji organu odwoławczego wskazanej w sentencji.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy zaznaczyć, że niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżąca upatruje w wysokości nałożonych na nią obowiązków podatkowych oraz w skutkach wiążących się z przymusowym wykonaniem tych obowiązków. W ocenie Sądu w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie wywiedziono w przekonywujący sposób zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawczyni. Argumentacja skarżącej nie została poparta dowodami, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to w interesie skarżącego leży poparcie twierdzeń wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje (por.: postanowienie NSA z 19 września 2014 r., II FZ 1419/14).
W ocenie Sądu wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Skarżąca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązana jest do prowadzenia ksiąg podatkowych, dokumentujących realizowane transakcje gospodarcze. Tymczasem do skargi nie dołączono ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącej, jak również innego rodzaju dokumentów w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca, co skutkuje brakiem możliwości oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez wnioskodawczynię działalność gospodarczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ślad za wydanym w przedmiocie prawa pomocy postanowieniem WSA w Poznaniu z 23 maja 2018 r. wskazać należy, że skarżąca posiada majątek, z którego możliwe jest pokrycie kosztów związanych z niniejszą sprawą. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni posiadała na rachunku w [...] środki pieniężne w kwocie [...]zł. W dniu [...] marca 2018 r. na rachunku skarżącej w [...] znajdowały się środki w kwocie [...]zł oraz [...] euro. Z wyciągów wynika, że na rachunkach skarżącej generowany jest obrót co świadczy o dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej. Z kolei w kasie skarżącej [...] grudnia 2017 r. znajdowały się środki o wartości [...] zł. [...] lutego 2018 r. skarżąca dysponowała w kasie środkami w kwocie [...]zł. Wartość środków trwałych skarżącej według bilansu na ostatni rok wynosi [...] zł. Zysk za ostatni rok wyniósł zaś [...] zł. Również w przedłożonym przez skarżącą postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z [...] sierpnia 2017 r., [...] o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego wskazano, że skarżąca jest zdolna do bieżącego zaspokajania kosztów przyspieszonego postępowania układowego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło