I SA/Po 2341/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn od nabycia tytułem dziedziczenia; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniosła skargę do tutejszego Sądu na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. W pkt [...] petitum skargi wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia, znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków finansowych i bytowych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez windykację wynikającej z niej należności, spowoduje nieodwracalne skutki. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że została skutecznie pozbawiona prawa dysponowania przysługującym jej spadkiem, za co jeszcze ma zapłacić podatek. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni stwierdziła również, że nigdy i w żadnej formie nie uzyskała z tytułu nabycia spadku żadnego przysporzenia majątkowego. Skarżąca zaznaczyła również, że nie posiada żadnych oszczędności ani zdolności kredytowej. Wskazano przy tym, że w takiej sytuacji wszczęcie windykacji ustalonego decyzją podatku spowoduje nieodwracalną w skutkach utratę płynności finansowej, a w związku z tym niemożność uiszczania opłat czynszowych i bytowych, co w konsekwencji spowoduje również utratę prawa do lokalu w którym wnioskodawczyni aktualnie zamieszkuje. Skarżąca wyjaśniła również, że od 1972 r. jest wdową prowadzącą indywidualne gospodarstwo domowe. Wyjaśniono, że wnioskodawczyni osiąga miesięczne dochody w kwocie [...] zł. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej w świetle jej wyjaśnień wynoszą [...] zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła przy tym, że jej świadczenie emerytalne zostało zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na kwotę [...] zł na dowód czego przedstawiono zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego wystawione przez wskazany organ (k. [...] akt sądowych). Skarżąca wyjaśniła również, że choruje na cukrzycę, tarczycę, zaćmę i choroby neurologiczne na dowód czego przedstawiono kartę leczenia szpitalnego (k. [...] akt sądowych). W grudniu 2015 r. skarżąca miała mieć przeprowadzoną w Szczecinie operację tętniaka. Wnioskodawczyni przeznacza przy tym na leki miesięcznie kwotę od [...] do [...] zł. Skarżąca dołączyła do skargi dokumenty potwierdzające wysokość jej przychodów oraz wielkość ponoszonych wydatków (k. [...] – [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca w sposób przekonywujący wywiodła, że wykonanie objętego skargą aktu może łączyć się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę wielkość emerytury skarżącej w kwocie [...] zł oraz łączną wielkość miesięcznych kosztów utrzymania w kwocie [...] zł należy stwierdzić, że natychmiastowe obciążenie wnioskodawczyni obowiązkiem zapłaty kwoty [...] zł wynikającej z poddanej sądowej kontroli decyzji groziłyby pozbawieniem skarżącej środków koniecznych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, że skarżąca jest osobą samotną, schorowaną, na której ciążą dodatkowo obowiązki spłaty zaciągniętych kredytów. Co więcej w stosunku do wnioskodawczyni prowadzona jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. egzekucja administracyjna, w toku której zajęto świadczenie emerytalne do kwoty [...] zł. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest dokonanie samodzielnej oceny, czy w świetle całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla skarżącej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie odpowiednie odczytanie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając taki wniosek, wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 330/11, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dokonując zatem oceny zasadności wniosku skarżącej nie można tracić z pola widzenia, że postanowieniem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 08 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 2341/15 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W konkluzji swoich rozważań referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zaznaczono przy tym, że wnioskodawczyni nie posiada również, żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Przytoczone przez referendarza sądowego, a wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu rozpoznającego wniosek o udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej również przemawiają za wstrzymaniem wykonania objętego skargą aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.