I SA/Po 2388/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-05
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z niewywiązaniem się z umowy leasingowej, w tym koszty dodatkowe i koszty windykacji, poniesione w roku podatkowym, w którym umowa została rozwiązana i zwrócono przedmiot leasingu, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w tym roku, zgodnie z art. 15 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki związane z niewywiązaniem się z umowy leasingowej, w tym koszty dodatkowe i koszty windykacji, poniesione w roku podatkowym, w którym umowa została rozwiązana i zwrócono przedmiot leasingu, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu w tym roku, ponieważ nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami osiągniętymi w tym roku. Nie ma również zastosowania art. 15 ust. 4 ustawy o CIT, gdyż koszty te nie zostały poniesione w latach poprzednich, nie dotyczą przychodów roku 1999, nie zostały zarachowane w 1999 r. mimo ich nie poniesienia i nie odnoszą się do przychodów roku 1999.Stan faktyczny
Spółka PPzTW "K" sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały jako koszt uzyskania przychodu wydatki związane z dodatkowymi kosztami obsługi leasingu i kosztami windykacji, wynikające z faktur wystawionych przez leasingodawcę. Spółka nie wywiązała się z umowy leasingowej, która została rozwiązana, a przedmiot leasingu zwrócono. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów art. 15 i 16 ustawy o CIT oraz niedostatecznego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi PPzTW "K" sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] określił A spółka:
wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 w kwocie [...]zł.
zaległość podatkową w kwocie [...]zł.
odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł.
W toku kontroli przeprowadzonej u podatnika organ podatkowy stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...]zł wynikającą z 3 faktur wystawionych w dniu [...]i [...]. przez B za "koszty dodatkowe związane z obsługą leasingu" oraz "za koszty windykacji um. [...]i [...]".
Spółka w dniu [...]. zawarła w/w umowy leasingu form z [...] na okres [...]miesięcy. W związku z nieuregulowaniem opłat leasingowych z dniem [...]. zmieniono aneksem do umów harmonogram opłat, a w [...] umowa uległa rozwiązaniu zaś przedmiot leasingu w dniu [...]. został zwrócony leasingodawcy. Wobec tego w 1999 r. spółka nie używała już form produkcyjnych będących przedmiotem leasingu.
W roku 1999 spółka, zgodnie z wcześniej zawartą ugodą z B dwukrotnie wpłaciła kwotę po. [...]zł w tym kwotę [...]zł (netto) wynikającą z trzech faktur za koszty dodatkowe leasingu i koszty windykacji.
Organ podatkowy nie uznał w/w wydatku za koszt uzyskania przychodu uznając, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, że nie dotyczy on przychodu osiągniętego w 1999 r.
Ponadto zakwestionowano jako koszt uzyskania przychodu wydatek w kwocie [...]zł. z tytułu ubezpieczenia w C wobec nie przedłożenia w toku kontroli polisy ubezpieczeniowej.
Po skorygowaniu kosztów uzyskania przychodu do kwoty [...]zł dochód spółki podlegający opodatkowaniu wyniósł [...]zł, od którego określono podatek w wysokości [...]zł. Spółka w zeznaniu rocznym wykazała stratę w wysokości [...] zł.
Izba Skarbowa, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]uchyliła zaskarżoną decyzję w części i określiła spółce A podatek dochodowy od osób prawnych za rok 1999 w wysokości [...]zł, zaległość podatkową w kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Wobec dostarczenia przez podatnika polisy ubezpieczeniowej, organ odwoławczy uznał jako koszt uzyskania przychodu wydatek w kwocie [...]zł. z tytułu ubezpieczenia. W pozostałym zakresie Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego uznając, że kwota netto [...]zł stanowiąca dodatkowe koszty związane z umową leasingu nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu i podkreśliła, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodu kosztów egzekucyjnych związanych z niewykonaniem zobowiązań, bowiem zarówno koszty procesu jak i koszty egzekucyjne stanowią koszt uzyskania przychodu u wierzyciela, a nie u dłużnika.
Decyzję tę spółka A zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych przez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodu kwoty [...]zł.
W uzasadnieniu skargi spółka w szczególności podnosi, że organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji art. 15 i 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych skoro ust. 4 art. 15 tej ustawy pozwala na potrącenie kosztów uzyskania przychodu dotyczących roku minionego w roku następnym, w którym zostały poniesione jeżeli ich wcześniejsze zarachowanie, tak jak w niniejszym przypadku, nie było możliwe.
Skarżąca zarzuca również organom podatkowym niedostateczne wyjaśnienie sprawy w aspekcie art. 15 powołanej ustawy i powoływanie się przez Izbę Skarbową na przepis art. 16 ust. 1 pkt 17 ustawy mimo przyjęcia, że poniesione wydatki są kosztem uzyskania przychodu.
Spółka podkreśla też, że poniesione wydatki w kwocie [...]zł nie stanowią w świetle art. 777 kpc kosztów egzekucyjnych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Istotna dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest ocena, czy poniesione przez skarżącą Spółkę w 1999 r. wydatki, zakwestionowane przez organy podatkowe, mają charakter kosztów uzyskania przychodu. W związku z tym odnieść należy się do treści przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Wynika z niego, że:
po pierwsze koszty winny być poniesione
po drugie winny być poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Tym samym między wydatkiem a uzyskaniem przychodu winien istnieć związek przyczynowo-skutkowy.
Z kolei z ust. 4 art.15 wynika, że koszty uzyskania przychodów są potrącone tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy podatnik poniósł koszty w latach poprzedzających rok podatkowy lecz dotyczą one przychodów tego roku podatkowego. Można także uznać za koszt uzyskania przychodu określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zachowane chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe, a również odnoszą się one - jako potrącalne - do roku, w którym je poniesiono.
Spółka A nie wywiązała się z zawartych we 1996 r. umów leasingu, które w związku z tym zostały rozwiązane, a leasingobiorca w postępowaniu nakazowym uzyskał nakazy zapłaty i wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącej. W myśl ugody jaką w/w strony zawarły [...] spółka A zobowiązała się do zapłaty w ratach wszystkich należności względem B w łącznej kwocie [...]zł, w tym również kosztów postępowania, opłaty skarbowej i kosztów postępowania egzekucyjnego. Kosztów tych dotyczyły wystawione przez B 3 faktury z [...]. i [...]. opiewające na "koszty dodatkowe związane z obsługą leasingu" oraz kosztów z tytułu windykacji należności wynikających z umowy.
W tym stanie faktycznym stwierdzić należy, że sporne koszty nie pozostają w związku z przychodami roku 1999 skoro nie dotyczą przychodów tego roku. Nie ma do nich również zastosowania regulacja zawarta w pozostałej części przepisu art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., skoro nie zostały poniesione w latach poprzednich i nie dotyczą przychodów roku 1999, a ponadto nie zostały one zarachowane w 1999 r. mimo ich nie poniesienia i nie dotyczą - jak wyżej wspomniano przychodów roku 1999.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skutki finansowe niewywiązywania się przez skarżącą ze zobowiązań wynikających z wcześniej zawartych umów leasingowych nie mogą być uznane za skutkujące uzyskanie przychodu w roku 1999 i tym samym nie stanowią, jak słusznie przyjęły organy podatkowe, kosztów uzyskania przychodu.
Podatnik nie dochowując warunków zawartych umów winien liczyć się z tym, że skutki takiego postępowania będą rzutowały negatywnie na kwestie przychodów lat następnych. Podejmując takie ryzyko - bez względu na przyczyny - podatnik nie może faktycznie obciążać skutkami swego wspomnianego wadliwego działania budżetu Państwa, obniżając przychód przez zawyżenie kosztów jego uzyskania i tym samym zaniżając należny podatek, a więc dochód tegoż budżetu.
Powołanie się przez organ odwoławczy na przepis art. 16 ust. 1 pkt 17 omawianej ustawy nie może zostać uznane - tak jak to uznała strona skarżąca - za uznanie poniesionych wydatków za koszt uzyskania przychodu. Przepis ten bowiem eliminuje z kosztów uzyskania przychodu wydatki poniesione na koszty egzekucyjne związane z niewykonywaniem zobowiązań. Tym samym np. opłata leasingowa może stanowić koszt uzyskania przychodu, lecz koszty egzekucyjne związane z jej wyegzekwowaniem od podatnika na mocy powołanego przepisu są wyłączone z tychże kosztów.
Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że poniesione wydatki w kwocie [...]zł nie stanowią kosztów egzekucyjnych w świetle przepisu art. 777 kpc uznać należy, że przepis ten - traktuje o tytułach egzekucyjnych, a nie o kosztach egzekucyjnych i w związku z tym nie może w żadnym stopniu rzutować na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło