I SA/Po 2446/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Asesor sądowy Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005r. sprawy ze skargi L.A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/W.Zygmont /-/G.Gorzan Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 21 § 1 pkt l, § 3, art. 51 § 1 i § 2, art. 53a O.p., art. 1, art. 3 ust. 1, art. 8, art. 9 ust.1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 22 ust. 1, art. 24 a ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt. 2 lit. a, art. 27 ust. 1, art. 27 b ust. 1 pkt. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 6, art. 45 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), art. 20 ust. 2, art. 21 ust. l, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29.09.1994r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.), określił L. A., uzyskującemu przychody z działalności w spółce "A" - M. A., L. A., w której posiada 50 % udziałów, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w wysokości [...] zł. Z decyzji wynika, że organ podatkowy wyłączył z kosztów uzyskania przychodów kwotę [...] zł (na skarżącego przypada kwota [...] zł), wynikającą z faktur zakupu od spółki "B" z O., bowiem spółka nie istnieje, nie figuruje w rejestrze sądowym i w ewidencji podatników. W odwołaniu podatnik żądał uchylenia powyższej decyzji, której zarzucił przepisów prawa materialnego jak i proceduralnego. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od strony przeciwnej na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 O.p. poprzez pominięcie okoliczności i dowodów korzystnych dla skarżącego, i art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nie uznanie jako kosztów uzyskania przychodów, wydatków, które faktycznie poniósł i które pozostają w związku przyczynowym z uzyskanymi przychodami. Uzasadniając skargę podatnik stwierdził, że nie zgadza się z zarzutem, że w toku postępowania podatkowego zachowywał się biernie i wskazał, że z treści art. 122 O.p. wynika, iż ciężar dowodzenia spoczywa na organach podatkowych, które powinny z urzędu przeprowadzić dowody konieczne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania nie sprecyzowano jakie dokumenty konkretnie życzyłyby sobie organy podatkowe. W zaskarżonej decyzji wspomniano jedynie, że strona nie przedłożyła żadnych umów zawartych z "B" sp. z o.o. ani żadnych zleceń na wykonanie konstrukcji stalowych zawartych przez tę spółkę. Okoliczność, że obiekty zostały wzniesione i odebrane przez inwestorów jest niepodważalna. Gdyby sporne materiały nie zostały zakupione, nie mogły być zamontowane. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody. Dowody przeprowadzone przez organ I instancji w toku postępowania wyjaśniającego wykazały, że z prawnego punktu widzenia spółka "B" nie istniała. Spółka ta nie figuruje we właściwych miejscowo rejestrach sądowych, nie była nigdy zaewidencjonowanym podatnikiem, zaś numer NIP znajdujący się na zakwestionowanych fakturach jest fikcyjny. Skarżący podatnik - mimo wezwania na piśmie z dnia [...] r. - nie wskazał żadnych danych identyfikujących ten podmiot np. adresy, telefony, nazwiska członków jej władz, udziałowców itp. W dyspozycji organów podatkowych znalazły się jedynie informacje wynikającymi z treści zakwestionowanych faktur. Błędny jest pogląd skarżącego, iż nie ma znaczenia czy istniało lub istnieje przedsiębiorstwo, od którego spółka "A" miała nabywać materiały czy produkty. W myśl przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami prowadzonej działalności są wszelkie wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Oznacza to, że poniesione wydatki mają pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowym ze źródłem przychodów, być poniesionymi w celu jego osiągnięcia, a fakt ich poniesiona wiarygodnie udokumentowane. Zatem zaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest uzależnione m. in. od jego poniesienia. Według art. 20 ust.1 i art. 22 ust.1 ustawy z dnia 29.09.1994r. o rachunkowości w brzmieniu obowiązującym w [...] r., dowodami potwierdzającymi poniesienie wydatku są dokumenty księgowe określone potwierdzające rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczych, zaś dowód księgowy powinien zawierać między innymi określenie stron umowy dokonujących operacji gospodarczych. Za prawidłowy dokument księgowy stwierdzający fakt poniesienia wydatku zaliczonego do kosztów uzyskania przychodów uznaje się fakturę wystawioną przez podmiot istniejący, określony w sposób wiarygodny, pozwalający na jego identyfikację. Opisanie w dowodzie księgowym podmiotu w sposób niezgodny z rzeczywistym pozbawia ten dowód mocy dowodowej i wyłącza go z dokumentów mogących stanowić podstawy zapisów w księdze. Podatnik musi posługiwać się wiarygodnymi dowodami księgowymi, umożliwiającymi dokonanie stosownych wpisów w księgach rachunkowych. W osądzanej sprawie chodzi o faktury VAT wystawione przez nieistniejącą spółkę, które nie mogą być uznane za dowód podatkowy bowiem nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący podatnik nie wskazał żadnej wiarygodnej okoliczności dowodzącej zgodne z prawem nabycie przez spółkę "A" materiałów i usług, których cena stanowiłaby koszt uzyskania przychodu. Z akt sprawy wynika, że jedynym dowodem na poniesienie wydatku spółki w kwocie [...] zł - przypadającej na podatnika kwoty 1 [...] zł - są faktury i dane w nich zawarte, wystawione - o czym była wyżej mowa - przez nieistniejący podmiot. Spółka "A" nie legitymowała się w szczególności ani umowami ani zleceniami w sprawie nabywania konstrukcji stalowych od rzekomo istniejącej spółki "B" w O. Mimo iż skarżący twierdził, że miał kontakty z A.R., jednak nie podał ani adresu, ani numeru telefonu na podstawie którego można by zidentyfikować tę osobę, określaną jako przedstawiciel spółki "B" w O. Zasadnie organy podatkowe nie uznały za udowodniony fakt, że spółka "B" dostarczyła spółce "A" materiały i gotowe konstrukcje stalowe do poszczególnych budów realizowanych w [...] r. Sporządzone dnia [...] r. przyporządkowania zakupionego materiału i gotowych konstrukcji stalowych do poszczególnych budów realizowanych w [...] r., nie znajdują odbicia w dokumentacji poszczególnych budów. Nie ze wszystkich faktur wynika ile kilogramów materiałów czy gotowych konstrukcji stalowych zakupiono bądź sprzedano. Jednostki miary podawane w poszczególnych fakturach były różnorodne tj.: kg, metry, sztuki, komplety. Brak wyczerpująco sporządzonych i wiarygodnych protokołów zdawczo - odbiorczych z których wynikałaby waga konstrukcji stalowych wykorzystanych na poszczególnych budowach. Rozliczenia zawierają błędy polegające na wielokrotnym przyporządkowaniu w całości zakupów wynikające z tych samych dokumentów, jednocześnie do kilku budów, przyporządkowaniu zakupów materiałów w ilościach większych niż to wynikało z faktur zakupu, przypisaniu zakupów z faktur korygujących (zmniejszających zakup jako zakup kolejnej ilości materiału. Część faktur dotyczących zakupów poszczególnych materiałów do produkcji konstrukcji stalowych nie przyporządkowano w ogóle. Nie mogły odnieść skutku podatkowego ponownie sporządzone zestawieniach (pismo z dnia [...] r.), w którym skarżący zmienił przyporządkowane wcześniej zakupy. Ta wersja rozliczeń wchodzi w skład zastrzeżeń do treści protokołu kontroli skarbowej (wykazującego wszystkie błędy zawarte w pierwszym zestawieniu). Jednakże skarżący podatnik nie podał racjonalnych przyczyn odmiennego przyporządkowania zakupów do poszczególnych budów. Wobec tego druga wersja przyporządkowania nie zasługiwała na wiarygodność. Skarżący podatnik nie udowodnił, że spółka "A" dokonała zapłaty za konstrukcje stalowe rzekomo nabywane od spółki "B" w O., a skoro ich nie poniosła, nie można ich zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Płatności miały być dokonywane gotówką, mimo że spółka "A" obowiązana była do płatności za pośrednictwem rachunku bankowego (art. 13 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej - Dz. U. z 1999r., Nr 101 poz. 1178). Nie można było uznać za dowody wiarygodnie dokumentujące zapłatę, kwity KW wystawione na rzecz A.R., bowiem nie mają odzwierciedlenia w księgach rachunkowych. Spółka "A" w [...] r. nie prowadziła konta "Kasa", a z konta "rozrachunki z "B" sp. z o.o. wynika, że zobowiązania regulowane były czekami gotówkowymi. Ponadto z ksiąg wynika, że na dzień [...] r. zobowiązania wobec spółki "B" wynosiły kwotę [...] zł. Organy podatkowe działały zgodnie z art. 122 i art. 187 O.p., podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wypełniły one nałożony na nie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie ma racji skarżący podatnik uważając, że wyłącznie organy podatkowe mają obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy wydatkiem, a uzyskanym przychodem. Obowiązek ten obarcza podatnika i leży w jego interesie. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, przeto skarżący powinien udowodnić poniesienie kosztów wykazanych w spornych fakturach. Zapewniły też skarżącemu prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego. Organy podatkowe swobodnej oceny zgromadzonych dowodów dokonały bez przekroczenia granic z art. 191 O.p. Skarżący nie podniósł zarzutów kwalifikowanej obrazy zasad swobodnej oceny tych dowodów. Organy podatkowe oceniły wyniki postępowania dowodowego według własnego przekonania, stosownie do zasad logicznego rozumowania i na podstawie wszechstronnego rozważania całokształtu zebranego materiału. We wnioskach organów podatkowych, jakie wyprowadziły przy ocenie poszczególnych dowodów, nie zachodzi sprzeczność - wszystkie wnioski stanowią jedną logiczną całość. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont