I SA/Po 2475/98

WyrokWSA w Poznaniu1999-07-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty związane z dzierżawieniem boksów i wiat na terenie giełdy rolno-ogrodniczej oraz użytkowaniem boksu najmowanego na innej giełdzie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, mimo braku wskazania tych miejsc w rejestrze działalności gospodarczej i nieprzedstawienia faktur dotyczących sprzedaży?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wskazania wszystkich miejsc prowadzenia działalności w rejestrze gospodarczym nie wyklucza zaliczenia poniesionych kosztów do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik wykaże faktyczne prowadzenie działalności innymi dowodami, takimi jak umowy najmu i faktury za czynsz. Ponadto, brak obowiązku fakturowania każdej sprzedaży oraz brak konieczności ustalenia konkretnej kwoty przychodu w wyniku poniesionych kosztów, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przemawiają za zaliczeniem tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Zaskarżona decyzja naruszała również przepisy postępowania, nie wyjaśniając sprzeczności między umowami najmu a fakturami oraz nie uzasadniając wątpliwości co do umowy użyczenia.
Stan faktyczny
Spór dotyczył możliwości zaliczenia przez wspólników spółki cywilnej kosztów związanych z dzierżawieniem boksów i wiat na terenie giełdy oraz użytkowaniem boksu najmowanego na innej giełdzie do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe odmówiły zaliczenia tych kosztów, wskazując na brak wymienienia tych miejsc w rejestrze działalności gospodarczej oraz brak dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności i uzyskiwanie przychodów. Strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego P.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny i Andrzeja R. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 20 sierpnia 1998 r. (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego P. z dnia 20 października 1997 r. (...), (...). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Spór między stronami w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii zasadności zaliczenia przez wspólników spółki cywilnej "R." kosztów związanych z dzierżawieniem przez Spółkę boksów i wiaty na terenie Wielkopolskiej Giełdy Rolno-Ogrodniczej w P.-F. oraz z użytkowaniem boksu najmowanego na terenie Poznańskiej Giełdy Hurtowo-Detalicznej "W." w P. przez Andrzeja R. Organy podatkowe uznały, że wyżej wymienionych kosztów nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, gdyż w rejestrze działalności gospodarczej Spółki "R." nie wymienia się jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Wielkopolskiej Giełdy Rolno-Ogrodniczej, jak również Giełdy Hurtowo-Detalicznej "W.". Ponadto brak dokumentów potwierdzających prowadzenie przez Spółkę działalności na tych terenach i uzyskiwania z tej działalności przychodów poza fakturami wystawianymi przez Spółkę w grudniu 1995 r. Zdaniem organów podatkowych procedura związana z wynajęciem oraz udostępnianiem wiat w ramach umowy użyczenia budzi szereg zastrzeżeń i wątpliwości. Przede wszystkim stwierdzić należy, że nie wymienienie w rejestrze działalności gospodarczej wszystkich miejsc, w których dany podmiot prowadzi działalność, nie wyklucza możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów prowadzenia działalności w miejscach nie wymienionych w rejestrze, jeżeli podatnik wykaże innymi dowodami, że faktycznie działalność taka była w tych miejscach prowadzona. Fakt prowadzenia przez skarżącą Spółkę działalności /sprzedaży jajek/ na terenie Giełdy we F. potwierdzają umowy najmu zawarte przez wspólników z tą Giełdą i dotyczące 2 boksów w hali targowej, a także wystawianie przez Giełdę co miesiąc faktur z tytułu czynszu, opłat za telefon i opłat za energię elektryczną. Spółka rzeczywiście nie przedstawiła faktur dotyczących sprzedaży /z wyjątkiem grudnia 1995 r /, jednak żaden przepis nie nakładał na nią obowiązku prowadzenia sprzedaży wyłącznie fakturowanej. Trudno uznać, by wspólnicy zawarli umowy najmu z Giełdą, płacili jej przez szereg miesięcy czynsz i inne opłaty, nie prowadząc w wynajętych obiektach żadnej działalności gospodarczej. Okoliczność, że Spółka nie wykazała dokumentami / fakturami / wysokości konkretnych przychodów uzyskiwanych z działalności na terenie należącym do Giełdy we F. nie pozbawia podatników możliwości uznania kosztów prowadzonej tam działalności za koszty uzyskania przychodów, skoro w świetle art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 Przepis art. 22 ust. 1 nie wymaga ustalenia konkretnej kwoty uzyskanej jako przychód w wyniku poniesionych kosztów. Skoro z dowodów w aktach sprawy /w szczególności umów najmu i faktur wystawianych przez Giełdę/ wynika fakt prowadzenia przez Spółkę sprzedaży na terenie Giełdy, we F., nie uznanie poniesionych w związku z tym przez tę Spółkę kosztów za koszty uzyskania przychodów narusza przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaskarżona decyzja narusza także przepisy postępowania. Nie wynika z niej bowiem /jak również z akt sprawy/ jakie obiekty, w których skarżąca prowadziła sprzedaż, były przedmiotem najmu na Giełdzie we F. Umowy najmu z dnia 9 maja 1994 r. dotyczyły dwóch boksów: nr 205 w hali OW-3 i nr 505 w hali W-3. Faktury wystawiane przez Giełdę wskazują natomiast na to, że przedmiotem najmu był 1 boks i 2 wiaty. Okoliczność ta winna być przez organy podatkowe wyjaśniona. Ze znajdującego się w aktach sprawy wyjaśnienia Giełdy wynika, że na wiaty Giełda nie zawierała pisemnych umów najmu. Oświadczenie to i zawarte 2 umowy najmu są sprzeczne z treścią faktur. Decyzje organów obu instancji naruszają także przepisy postępowania w części, w której nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów wydatków Spółki związanych z użytkowaniem przez Spółkę na podstawie umowy użyczenia boksu na Giełdzie "W." wynajmowanego od tej Giełdy przez Andrzeja R. Stwierdzenie, że procedura związana z umową najmu i umową użyczenia przedmiotowego boksu budzi szereg wątpliwości i zastrzeżeń nie zostało w decyzjach w żaden sposób uzasadnione, co narusza przepis art. 107 par. 3 Kpa. Należy wreszcie zauważyć, że z akt podatkowych nie wynika czy i w jakiej wysokości określono kwotę podatku dochodowego za rok 1995 wspólnikowi Krystyny R. - Tadeuszowi P., a zwłaszcza w jakiej wysokości przyjęto przychód z działalności prowadzonej w spółce ze skarżącą Krystyną R. Okoliczność ta jest istotna dla sprawy niniejszej, bowiem przyjęcie przychodu ze wspólnie prowadzonej działalności w różnej wysokości w stosunku do wspólników spółki cywilnej byłoby sprzeczne z przepisem art. 7 i art. 8 Kpa. Zważywszy, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, naruszają przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszają przepisy art. 7, art. 8, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło