I SA/Po 256/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-06-27

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, mimo trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły sytuację finansową zobowiązanego. Pomimo uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, organy miały obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rzetelnej oceny okoliczności, czego nie uczyniły. Ustalenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w innym postępowaniu, że zobowiązany spłaca zaległości podatkowe w ratach ze środków rodziców, powinno było zostać uwzględnione przy ocenie jego zdolności do ponoszenia kosztów egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie kosztów egzekucyjnych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (brak pracy, mieszkania, utrzymanie przez rodziców). Naczelnik odmówił umorzenia, uznając, że zobowiązany nie wykazał braku możliwości ponoszenia kosztów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, argumentując, że umorzenie kosztów ma charakter uznaniowy i nie stwierdzono przesłanek do jego zastosowania. Skarżący w skardze do WSA zarzucił organom nierzetelne rozpatrzenie sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012r. sprawy ze skargi MS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego MS kwotę [...] zł ( [...]00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz r. pr. WD kwotę [...] zł ( [...]00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na postawie art. 17 i art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), odmówił umorzenia ciążących na M. S. kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, naliczonych w wyniku prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego organu wykonującego z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. zobowiązany zwrócił się o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych naliczonych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego organu wykonującego - Ministra Finansów w kwocie [...] zł. Zobowiązany wskazał, że składa wniosek o umorzenie przedmiotowych kosztów z uwagi na to, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zakończone zostało na podstawie pisma Niemiec z dnia [...] października 2009 r., o którym poinformowany został Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] października 2009 r. Zobowiązany zaznaczył, że nadal nie posiada żadnych środków materialnych na zapłacenie powyższego zadłużenia, nie ma pracy, domu i rodziny. Pomieszkuje u rodziców i jest na ich utrzymaniu. Wobec powyższego niemożliwym jest w jego ocenie zapłacenie kwoty [...] zł. Zobowiązany wskazał też, że posiada również do uregulowania należność podatkową w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży części mieszkania. Do złożonego wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych M. S. dołączył następujące dokumenty: - kserokopię pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] października 2009 r. informującego stronę, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 kwietnia 2005 r. wystawionego na wniosek Niemiec zostało zakończone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie pisma z Niemiec nr [...] z dnia [...] października 2009 r., - kserokopię zawiadomienia z dnia [...] maja 2005 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę, - kserokopię zawiadomienia z dnia [...] lutego 2007 r. o zajęciu innej wierzytelności, - kserokopię protokołu o stanie majątkowym z dnia [...] kwietnia 2011 r. Przywołując treść art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny wskazał, że może, ale nie musi umorzyć w całości lub w części ciążące na zobowiązanym koszty egzekucyjne. Jest jednak zobowiązany do rozważenia wszystkich przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w tym przepisie. Organ podkreślił, że pomimo wezwania zobowiązanego do przedstawienia dowodów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawcy, do organu egzekucyjnego nie wpłynęły żadne dowody, poza pismem zobowiązanego z dnia [...] października 2011 r., z którego wynika, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie, stąd nie ma on możliwości spłaty tak dużej kwoty. Ponadto zobowiązany wskazał również, że spłaca podatek ze sprzedaży nieruchomości w ratach po [...] zł miesięcznie z pieniędzy rodziców. Tym samym organ egzekucyjny uznał, że nie był w stanie ocenić w sposób kompleksowy zdolności płatniczych wnioskodawcy oraz wspólnie z nim zamieszkujących członków jego rodziny. Organ dodał, iż otrzymał do wiadomości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2011 r. uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie rozłożenia na raty spłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2005 r. w kwocie należności głównej [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł – i orzekającą o rozłożeniu na raty tej zaległości ze spłatą miesięczną po [...] zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że spłata rat określonych w tej decyzji dokonywana będzie przez zobowiązanego ze środków pieniężnych uzyskanych od rodziców. Organ zwrócił uwagę na fakt, że od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zobowiązany nie wniósł odwołania. Mając na względzie fakt, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych jest szczególnego rodzaju ulgą, która ma zostać udzielona z budżetu Państwa, w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uznał za nieuzasadnione pozytywne rozpatrzenie wniosku zobowiązanego. Od powyższego orzeczenia zobowiązany wniósł zażalenie, w którym wskazał ponownie, że jest w trudnej sytuacji materialnej, gdyż pozostaje na utrzymaniu rodziców - emerytów, u których nadal mieszka (pozostaje w jednym gospodarstwie domowym). Podniósł, że nie ma pracy, mieszkania, nie posiada żadnych dóbr materialnych, ani środków do życia. Wskazał, że ma jeszcze do uregulowania kwotę w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży części mieszkania. W wyniku decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, który zdecydował o rozłożeniu na raty tej sumy, zobowiązany spłaca po [...]zł miesięcznie z pomocą rodziców. W jego ocenie, w sytuacji, w jakiej się znalazł, niemożliwym jest zapłacenie takiej olbrzymiej kwoty, co winno skutkować umorzeniem dochodzonych kosztów egzekucyjnych. W wyniku rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, podzielając stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie: "KPA") oraz art. 64e § 5 u.p.e.a., decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 64c § 1 oraz art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a., stwierdzając, że brak jest podstaw do obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela (organu wykonującego), czy organu egzekucyjnego. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na przesłanki z art. 64e § 2 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości. Stąd nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Nie mniej jednak, jak wykazało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 64e § 2 u.p.e.a. stanowiące podstawę ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym organ egzekucyjny miał podstawy do podjęcia decyzji o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Oceniając zatem legalność zaskarżonego postanowienia w zakresie ustawowo przyznanych kompetencji i zasadność podniesionych przez stronę argumentów organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Jak bowiem wynika z przedłożonego w sprawie materiału dowodowego, organ egzekucyjny ocenił sytuację materialną zobowiązanego na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz rozważenia przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie można stwierdzić nieściągalności dochodzonego obowiązku finansowego. Organ egzekucyjny ustalił bowiem, że zobowiązany zamieszkuje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym i znane jest mu orzeczenie o rozłożeniu na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2005 r. - ze spłatą miesięczną po [...] zł. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynikało, że spłata rat określonych w tej decyzji dokonywana będzie przez zobowiązanego ze środków pieniężnych uzyskanych od rodziców. Organ podkreślił, że w stosunku do wskazanej decyzji zobowiązany nie skorzystał z możliwości środka zaskarżenia, a tym samym należy domniemywać, że przystał na regulowanie swojego zadłużenia w formie comiesięcznych rat w wysokości [...] zł. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zobowiązanego, że nie posiada on jakichkolwiek możliwości płatniczych co do swoich zobowiązań. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu organ egzekucyjny dokonał całościowej oceny materiału dowodowego, wydając rozstrzygnięcie w oparciu zgromadzony materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej, wnikliwie go rozpatrując. Wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami strony, nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Skarżący podniósł, iż zdaje sobie sprawę, że decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, jednak w jego ocenie oba organy administracyjne nierzetelnie rozpatrzyły podstawy tego uznania. Stanął on na stanowisku, że w wyniku całego postępowania zarówno przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P., jaki i przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Poznaniu zostało naruszone jego uprawnienie do bezstronnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez organ administracyjny. W jego ocenie oba organy nie zebrały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie rozważyły dostatecznie wszystkich okoliczności istniejących w czasie prowadzenia postępowania, a mogących mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W pismach procesowych z dnia [...] czerwca 2012 r., a ponadto na rozprawie przed Sądem w dniu [...] czerwca 2012 r., strony podtrzymały swoje stanowiska w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów i czynności sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktów lub czynności wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W tym miejscu należy zaznaczyć, że rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie orzeczenia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Odnosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy i dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie zaś do § 2 koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, bądź ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Jak wspomniano powyżej, z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że postanowienie wydane w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom egzekucyjnym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu egzekucyjnego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 478/98, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2211/04 - publ.: Biul. Skarb. z 1999 r., Nr 6, poz. 30). Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Z kolei uzasadnienie takich rozstrzygnięć, zwłaszcza negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ instytucji tej nie zastosował, pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności. Brak prawidłowego uzasadnienia takiego orzeczenia uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, publ.: POP z 2004 r., nr 4, poz. 77). Uprawnienie organu administracji państwowej do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości lub w części. Ograniczenie kontroli sądowej do badania zgodności postanowienia z prawem (a nie z punktu widzenia słuszności i celowości) nie oznacza, że Sąd bada jedynie, czy wydanie postanowienia w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego. Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać i ocenić, czy organ egzekucyjny, a także organ wyższego stopnia, prawidłowo zinterpretował pojęcie nieostre (niedookreślone) na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2075/82, publ.: OSP z 1983 r., Nr 7 poz. 143). Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie istniały wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ egzekucyjny, jak i organ wyższego stopnia w stosunku do organu egzekucyjnego, stwierdziły, iż M. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Z tym stanowiskiem, w świetle zgromadzonych dowodów nie sposób się zgodzić. Organy obu instancji całkowicie błędnie przyjęły, że skoro z skarżący jest w stanie uiszczać w ratach po [...] zł podatek od sprzedaży nieruchomości z pomocą rodziców, to również będzie w stanie pokryć należności z tytułu przedmiotowych kosztów egzekucyjnych. W realiach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniu organu egzekucyjnego, zachodzą szczególne okoliczności stanowiące podstawę do przyjęcia, że dochodzony obowiązek finansowy jest nieściągalny, a zobowiązany nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (art. 64e § 1 pkt 1 u.p.e.a.) – czego dowodzi fakt bezskuteczności egzekucji: z rachunku bankowego zobowiązanego (vide: k. 20 akt podatkowych), a następnie z wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank – Securitas Sp. z o.o., tj. byłego pracodawcy zobowiązanego, do dnia [...] lipca 2005 r. (vide: k. ... akt podatkowych). Nie podważalną przesłanką wskazującą na istnienie podstaw umorzenia kosztów egzekucyjnych w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest ustalenie w sposób ostateczny przez organ egzekucyjny oraz przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w sprawie o rozłożenie na raty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości za 2005 r. (o czym wspomniały też organy w uzasadnieniach swoich orzeczeń) ogólnej sytuacji życiowej zobowiązanego, będącej podstawą rozłożenia na raty zaległości w tym podatku. Otóż, w rezultacie postępowania odwoławczego w tej sprawie zakończonego decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o rozłożeniu na raty zaległości ze spłatą miesięczną po [...] zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika jednoznacznie, że spłata rat określonych w tej decyzji dokonywana będzie przez zobowiązanego ze środków pieniężnych uzyskanych od rodziców. W świetle powyższego przekracza granice uznania administracyjnego twierdzenie organu drugiej instancji, że zgoda zobowiązanego na regulowanie swojego zadłużenia z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2005 r. w formie comiesięcznych rat w wysokości 200 zł świadczy o możliwościach płatniczych zobowiązanego również w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, okoliczności przedmiotowej sprawy pozwalają na uznanie za wiarygodne twierdzenie skarżącego, iż nie posiada on żadnych dochodów ani majątku, a jedynie zobowiązania finansowe, które z dużym trudem reguluje tylko dzięki pomocy rodziców. Z uwagi na bezskuteczność zastosowanych wobec M. S. środków egzekucyjnych oraz potwierdzenie ostateczną decyzją organu drugiej instancji tych okoliczności faktycznych, przyznano stronie wspomnianej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym. W tym stanie rzeczy nie zasługuje na aprobatę twierdzenie organu odwoławczego, który uznał, że organ egzekucyjny dokonał całościowej i wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy. Przeciwnie – należy stwierdzić, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne nie odpowiadają prawdzie obiektywnej (art. 7 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Trzeba przy tym podkreślić, że w wypadku powzięcia wątpliwości co do sytuacji majątkowej zobowiązanego organ odwoławczy zobowiązany był do dokonania szczegółowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wobec powyższych okoliczności nie można uznać za wystarczającą dla wyjaśnienia sprawy - widniejącą w aktach egzekucyjnych – treść wezwania: "(...) do przedłożenia (przez stronę) wszelkich dowodów świadczących o sytuacji finansowej zobowiązanego, zarówno świadczących o uzyskiwanych dochodach, jak również dowodów na ponoszone wydatki". Organ obowiązany był w takiej sytuacji wskazać, jakie konkretnie dokumenty – w odniesieniu do konkretnych okoliczności – powinien przedłożyć zobowiązany w celu udokumentowania swej sytuacji majątkowej. W przeciwnym wypadku organ naruszył zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a.) oraz zasadę informowania stron o zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Rzeczą organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie stanowiska Sądu w zakresie jednoznacznego ustalenia sytuacji finansowej skarżącego, ustalenia czy prowadzi on wspólne gospodarstwo z rodzicami, czy jest na ich wyłącznym utrzymaniu, a następnie dokonanie właściwej oceny tych okoliczności, zgodnie z wymogami proceduralnymi i pełne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, stąd orzekł jak w pkt I wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu sądowego w kwocie [...] zł orzeczono w pkt. II, stosownie do art. 200 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi czyniło zasadnym również pozytywne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego w postaci kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w wysokości [...] zł wynagrodzenia, co znajduje swoje oparcie w treści art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło