I SA/Po 265/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2012 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe rozwiązanej spółki w w/w podatku postanawia: oddalić wniosek. Syndyk Masy Upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej, reprezentowany przez doradcę podatkowego pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2012 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe rozwiązanej spółki w w/w podatku. W dniu [...] strona skarżąca uiściła na rachunek bankowy tut. Sądu [...] tytułem wpisu od skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano Syndyka Masy Upadłości A S.A. w upadłości likwidacyjnej do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. W odpowiedzi skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy ogłosił upadłość A S.A. z możliwością zawarcia układu (sygn. [...]). Następnie postanowieniem z dnia [...] ww. Sąd dokonał zmiany sposobu prowadzenia upadłości na postępowanie obejmujące likwidację majątku dłużnika - A S.A. Sąd powołał Syndyka Masy Upadłości w osobie W.S. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że obecnie Spółka znajduje się w trakcie upadłości likwidacyjnej. Podano również, że jakkolwiek Spółka posiada środki na rachunkach bankowych, to są to środki uzyskane ze sprzedaży masy upadłości. Uzyskane kwoty stanowią fundusze masy upadłości, których przeznaczeniem jest spłata wierzycieli zgodnie z postanowieniami Prawa upadłościowego. Wskazano, że do masy upadłości zostały zgłoszone wierzytelności o wartości przekraczającej [...], przy czym z uwagi na rozpatrywane sprzeciwy do listy wierzytelności oraz kategorii nie jest możliwe podanie ostatecznej wartości wierzytelności według kategorii zaspokojenia. Z tych też względów obowiązek poniesienia wpisu sądowego w wysokości [...] stanowi znaczny uszczerbek dla funduszy masy upadłości niezbędnych do jej prowadzenia. Syndyk Masy Upadłości oświadczył, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...]. Majątek trwały Spółki podlega systematycznej sprzedaży. Jego wartość księgowa na dzień [...] wynosi [...]. Wynik finansowy netto za [...] wynosi [...]. Stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku prowadzonego przez B S.A. wynosi [...]. Strona skarżąca wskazała, że suma ogółem wierzytelności zgłoszonych na liście głównej wynosi [...], z czego wierzytelności uznane przez Syndyka Masy Upadłości wynoszą: [...] plus wierzytelności uznane z "urzędu": [...] ([...] kategoria). Ponadto na uzupełniającej liście wierzytelności zostały zgłoszone wierzytelności o wartości: [...], z tego uznane przez Syndyka o wartości [...]. Łączna kwota zgłoszonych wierzytelności (lista główna plus I lista uzupełniająca) wynosi ca. [...]. Przedstawione wierzytelności stanowią pierwotne wartości ze sporządzonych i przekazanych Sędziemu-Komisarzowi [...] list wierzytelności. Ponadto nadal są rozpatrywane sprzeciwy wierzycieli od list wierzytelności. Sprzeciwy dotyczą zarówno kwot uznanych przez Syndyka, jak również kategorii wierzytelności. Z tego powodu nie można podać ostatecznych wartości w poszczególnych kategoriach. Nadal również wpływają zgłoszenia wierzytelności, które będą ujęte w [...] uzupełniającej liście wierzytelności. Średnie miesięczne koszty prowadzenia upadłości wynoszą [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Syndyk Masy Upadłości w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że prowadzi działalność upadłej spółki wyłącznie w zakresie najmu składników majątku oraz uzyskuje wpływy ze sprzedaży w.w składników. Z uwagi na fakt, że nie jest prowadzona odrębna ewidencja w tym zakresie, nie dysponuje dokładnymi danymi dotyczącymi przychodów z wynajmu oraz kosztów, które ściśle odnoszą się do tych przychodów. Na podstawie historii rachunku podstawowego za [...] można oszacować, że przychody z najmu wynoszą ok. [...]. zł. Wartość ta ma charakter szacunkowy, ponieważ na podstawie tytułów przelewów nie można precyzyjnie rozdzielić przychodów najmu od pozostałych. Kosztem zaś są wydatki w zakresie podatku od nieruchomości oraz koszty obsługi. Syndyk Masy Upadłości podał, że za lata [...] nie zostały dotychczas sporządzone i zatwierdzone sprawozdania finansowe, gdyż toczą się spory odnośnie składników majątku, które mogą zostać wykazane w sprawozdaniach finansowych. Do pisma załączył odpisy deklaracji VAT-7 za miesiące [...], zeznań rocznych podatkowych za [...], raporty kasowe za okres [...], wyciągi z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a więc nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Zauważyć również należy, że realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania upadłościowego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może opierać się na żądaniu Syndyka zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują uzupełniający wpis od skargi w wysokości [...]. Z przedłożonych bowiem przez Syndyka dokumentów i oświadczeń wynika, że nadal prowadzi działalność gospodarczą upadłej Spółki w zakresie najmu i z tego tytułu uzyskuje miesięczne przychody w wysokości ok. [...]. Wprawdzie ponosi koszty uzyskania przychodów, jednakże nie podano w jakiej wysokości. Ponadto zauważyć należy, że z przedłożonych raportów kasowych i wyciągów z rachunków bankowych wynika, że do kasy i na rachunki bankowe wpływają środki pieniężne. I tak z przedłożonych przez stronę raportów kasowych wynika, że stan kasy na dzień [...] wynosił [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...]. Natomiast z przedłożonych przez Syndyka wyciągów z rachunków bankowych wynika, że prowadzone są przez B [...] rachunki bankowe. Na rachunku bankowym o numerze [...] saldo końcowe na dzień [...] wynosiło [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...]. Na drugim rachunku bankowym o numerze [...] saldo końcowe na dzień wynosiło [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...], na dzień [...]. Stwierdzić zatem należy, że już samo porównanie kwoty uzupełniającego wpisu sądowego od skargi ([...]), z kwotą, którą dysponowała strona skarżąca na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (stan kasy [...] + stan konta podany przez Syndyka Masy Upadłości we wniosku o przyznanie prawa pomocy [...]) prowadzi do wniosku, iż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy podmiot posiadał dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem z przedłożonych dokumentów wynika, że strona skarżąca ma środki na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą [...] (uzupełniający wpis sądowy od skargi). Ponadto godzi się zauważyć, że koszty sądowe należy traktować jako należności powstałe z czynności Syndyka, mieszczące się w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości – art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Skoro Syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 06 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 430-441/12, z dnia 05 sierpnia 2013 r., sygn. I FZ 318/13). Wobec powyższego na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.