I SA/Po 272/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-09-03
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wznawiając postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi), może badać okoliczności, które były znane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, a jedynie zostały przez stronę podniesione w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowione na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. W ramach tego trybu organ powinien zbadać wszystkie nowe dowody zgłoszone przez stronę, mieszczące się w granicach wniosku o wznowienie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił precyzyjnie stanu faktycznego w zakresie całego procesu technologicznego produkcji podłoża, naruszając tym samym art. 122 O.p. oraz zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.), co czyniło jego rozstrzygnięcie przedwczesnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła korekty deklaracji podatku od nieruchomości, wyłączając z opodatkowania budynki związane z produkcją podłoża do pieczarek i grunty rolne, twierdząc, że powinny być opodatkowane podatkiem rolnym lub korzystać ze zwolnienia. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na nowe okoliczności dotyczące zwolnienia budynków związanych z produkcją podłoża. Organ I instancji uchylił pierwotną decyzję i określił nowe zobowiązanie oraz nadpłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zwolnieniu podlega tylko część budynków związana bezpośrednio z uprawą grzybni, a kwestia gruntów rolnych nie była nową okolicznością. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów dotyczących zwolnień i niepełne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Wójt Gminy [...] określił [...] S.A. z siedzibą w [...] wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok w kwocie [...] zł.
W dniu [...] maja 2013 r. Spółka złożyła korekty deklaracji podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2013, w których z podstawy opodatkowania wyłączone zostały budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz grunty o pow. [...] ha stanowiące użytki rolne. W ocenie podatniczki powyższe użytki rolne powinny być przedmiotem podatku rolnego. Ponadto Spółka wskazała, że budynki o pow. [...] m2 wykorzystywane były w powyższym okresie do produkcji podłoża do pieczarek z grzybnią i tym samym na podstawie art. 7 pkt 4c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm. – dalej: "u.p.o.l.") podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W konsekwencji podatniczka wniosła o zwrot zapłaconego podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2013 przewyższającego kwoty ze złożonych korekt deklaracji na podatek od nieruchomości wraz z wszystkimi zapłaconymi odsetkami.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] S.A. sprecyzowała, że podanie w zakresie korekty podatku od nieruchomości za 2012 rok należy potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok. Postawą wznowienia był przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Spółka w dniu [...] lipca 2013 r. złożyła kolejną korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2012 rok, przy czym zgodnie z art. 81b §1 pkt 2 lit. b O.p., korekta ta nie wywołała skutków prawnych.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił w całości własną ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. określającą [...] S.A. wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok w kwocie [...] złotych i określił w/w Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok w kwocie [...] zł oraz określił podatniczce nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2012 rok w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że Spółka w 2012 roku prowadziła działalność w zakresie produkcji podłoża do uprawy pieczarek z grzybnią. Okoliczność ta jest okolicznością nową, nieznaną organowi podatkowemu w dniu wydawania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z dnia [...] marca 2012 r. i istotną dla wysokości zobowiązania podatkowego. Jak ustalił organ uprawa grzybni prowadzona jest w części budynku hali głównej tj. w [...] tunelach o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz w części hali transportu kompostu o powierzchni użytkowej [...] m2 (łącznie [...] m2). Ta powierzchnia korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c). u.p.o.l.
Ostatecznie organ I instancji uznał, że po uwzględnieniu nowych okoliczności dotyczących zwolnienia części powierzchni budynków z podatku od nieruchomości, na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p., uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. i określił [...] S.A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok w wysokości [...] zł oraz określił nadpłatę podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. Nową wysokość zobowiązania podatkowego określono:
- od budynków mieszkalnych o pow. [...] m2,
- od budynków związanych z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2,
- od gruntów związanych z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2,
- od budowli o wartości [...] zł.
Budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2 zwolniono od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l.
W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że wszystkie grunty pozostające w posiadaniu podatniczki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
2) art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. poprzez błędną interpretację i niezastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości wobec wszystkich budynków gospodarczych zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej;
3) art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez uznanie, że działalność zaliczona do działów specjalnych produkcji rolnej prowadzona jest przez podatnika wyłącznie w części budynku hali głównej tj. w [...] tunelach o pow. [...] m2 oraz w części hali transportu podłoża o pow. użytkowej [...] m2, gdzie dokonywane jest wsianie grzybni w podłoże;
4) naruszenie art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia przebiegu całego procesu technologicznego produkcji podłoża oraz rażące zaniżenie powierzchni budynków i gruntów związanych z tym procesem;
5) naruszenie art. 121 O.p. poprzez wybiórcze powołanie się na zeznania świadków i fragmentaryczne podejście do procesu technologii produkcji podłoża, który prócz samego procesu kompostowania w tunelach obejmuje też inne fazy w tym fazy przygotowawcze.
Odwołująca wniosła o przesłuchanie w charakterze strony prokurenta [...] S.A. na okoliczność ustalenia zakresu całego procesu produkcji podłoża dla uprawy pieczarek oraz powołanie biegłego z dziedziny mykologii na okoliczność wykazania, że w tunelach pasteryzacyjnych i przerostowych odbywa się tylko pewien fragment procesu produkcji podłoża, a pozostałe części procesu produkcji mają miejsce poza tunelami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z przesłuchania w charakterze świadka [...] na okoliczność przebiegu i zakresu procesu produkcji podłoża do uprawy pieczarek realizowanej przez spółkę [...] S.A. na opodatkowanych nieruchomościach w latach 2009 - 2013 oraz na okoliczność od kiedy Spółka [...] S.A. do produkcji podłoża do uprawy pieczarek zaczęła wykorzystywać półprodukt I fazy produkcji, gdzie (w jakich pomieszczeniach) odbywała się faza przygotowywania kompostu, zanim Spółka zaczęła wykorzystywać do produkcji półprodukt, czy na opodatkowanej nieruchomości Spółka prowadzi oprócz produkcji podłoża do uprawy pieczarek, także inną działalność (zgodnie z przedmiotem działalności Spółki wynikającym z Rejestru Przedsiębiorców KRS nr [...]), a jeżeli tak to w jakich częściach nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1 i art. 74a O.p. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołując treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wskazało, że podnoszone przez Spółkę okoliczności prowadzenia na nieruchomości (w budynkach) działalności zaliczanej do działów specjalnych produkcji rolnej rzeczywiście były okolicznościami nowymi, nieznanymi organowi I instancji w dniu wydawania decyzji określającej z dnia [...] marca 2012 r. i są okolicznościami istotnymi dla sprawy. W toku postępowania wznowieniowego organ zbadał dokumentację księgową Spółki za 2012 rok, z których wynika, że Spółka w roku obrotowym 2012 prowadziła działalność w zakresie produkcji i sprzedaży podłoża do uprawy pieczarek z grzybnią. Potwierdzają to zeznania przesłuchiwanych świadków. Ponadto z dokonanych oględzin wynika, że uprawa grzybni odbywała się w [...] tunelach o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz w części hali transportu kompostu o powierzchni [...] m2, gdzie następuje proces wsiania grzybni. Należy wiec zgodzić się z organem I instancji, że część budynku o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, jako zajęta na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, podlegała w 2012 roku zwolnieniu od podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. W tych okolicznościach, zaistniały okoliczności uzasadniające w trybie wznowienia postępowania uchylenie ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2012 r. określającej [...] S.A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę [...] zł oraz orzeczenie na nowo o wysokości zobowiązania podatkowego Spółki, przy uwzględnieniu nowych okoliczności. Wysokość nowego zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2012 rok określono na kwotę [...] zł przyjmując za podstawę opodatkowania: budynki mieszkalne o pow. [...] m2, budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2, grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] nr oraz budowle o wartości [...] zł. Budynki o powierzchni [...] m2 zwolniono od podatku od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zauważyło, że organ I instancji dokonując ponownego określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki za 2012 rok nie mógł zmienić powierzchni budynków mieszkalnych w stosunku od tej przyjętej w ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Kwestia związana z opodatkowaniem budynków mieszkalnych nie stanowiła podstawy wznowienia postępowania i nie mogła być ponownie badana w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym.
Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlega jedynie część budynku gospodarczego, w których prowadzona jest uprawa grzybni. Faktycznie na uprawę grzybni zajęta jest powierzchnia [...] m2 budynków gospodarczych i wyłącznie budynki o takiej powierzchni korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. Pozostałe budynki takie np. jak budynki socjalne, biurowe, administracji, budynek warsztatowy, a także część hali w której odbywa się proces transportu i pakowania produktu nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Są to budynki lub ich części pośrednio związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością zaliczoną do działów specjalnych produkcji rolnej, przy czym nie są to budynki, w których prowadzona jest uprawa grzybni. Ponadto, co istotne budynki tj. socjalny czy biurowy nie są budynkami gospodarczymi, a tylko takie mogą korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l.
Odnośnie twierdzeń spółki [...] S.A. w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów rolnych o powierzchni [...] ha organ zaznaczył, że kwestia ta nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego. Okoliczność posiadania przez Spółkę gruntów rolnych była okolicznością znaną organowi I instancji w dacie wydawania decyzji określającej z dnia [...] marca 2012 r. Podstawą wymiaru podatków są zapisy w ewidencji gruntów i budynków. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] maja 2011 r., z którego wynika, że Spółka jest użytkownikiem wieczystym [...] ha gruntów stanowiących użytki rolne (RV, RVI i B RVI). Tym samym podnoszona przez Spółkę okoliczność posiadania użytków rolnych, które w ocenie Spółki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie jest okolicznością nową, nieznaną organowi w dacie wydawania decyzji z dnia [...] marca 2012 r. i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
W ocenie organu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Organ I instancji w sposób kompletny i wystarczający wyjaśnił okoliczności istotne dla postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania.
W skardze z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez błędną interpretację tego przepisu w odniesieniu do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów rolnych
2. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 245 §1 pkt 1 i art. 74a O.p.
3. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne zastosowanie tego przepisu do oceny przedmiotowej sprawy i uznanie, że wszystkie grunty pozostające w posiadaniu podatnika są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
4. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. przez błędną interpretację tego przepisu i do oceny przedmiotowej sprawy i niezastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości wobec wszystkich budynków gospodarczych zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej;
5. art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez uznanie, że działalność zaliczona do działów specjalnych produkcji rolnej prowadzona jest przez podatnika tylko w wyłącznie w części budynku hali głównej, tj. w [...] tunelach o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz w części hali transportu podłoża o powierzchni użytkowej [...] m2, gdzie dokonywane jest wsianie grzybni w podłoże;
6. Błędne ustalenie przez organ, że w tunelach pasteryzacyjnych i przerostowych odbywa całość procesu produkcji podłoża,
7. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza tego, gdzie i w jakim zakresie przebiegają te fazy procesu produkcji podłoża, które mają miejsce poza tunelami.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o powołanie biegłego z dziedziny mykologii na okoliczność wykazania, że w tunelach pasteryzacyjnych i przerostowych odbywa się tylko pewien fragment procesu produkcji podłoża, a pozostałe części procesu produkcji mają miejsce poza tunelami.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Ordynacja podatkowa w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 128 zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, bądź o stwierdzenie nieważności wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości.
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 O.p.
Konsekwencją powyższego, w zależności od poczynionych ustaleń, jest wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.
Postępowanie wznowione nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., który stanowił podstawę wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymagają kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
Przez zwrot: "nowe okoliczności faktyczne" użyty w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. należy rozumieć te zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Okoliczności faktyczne muszą być dla sprawy istotne, a więc dotyczyć przedmiotu tej sprawy i muszą mieć znaczenie prawne, a więc mieć w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Rozpatrywana sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. [...], na podstawie której Wójt Gminy [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego [...] S.A. w podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę [...] zł. Podatek został określony od:
- gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. [...] m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2,
- budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł,
- budynków mieszkalnych o pow. [...] m2.
W dniu [...] maja 2013 r. [...] S.A. złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2012 rok wraz z uzasadnieniem. Skarżąca sprecyzowała, że wnosi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją powołując się na nowe okoliczności.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana w trybie nadzwyczajnym, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...], który uchylił w całości własną ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2012 r. określającą [...] S.A. wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok w kwocie [...] złotych i określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 rok w kwocie [...] zł oraz określił podatniczce nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2012 rok w wysokości [...] zł.
W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie wyszły na jaw okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji podatkowej z dnia [...] marca 2012 r., nieznane Wójtowi Gminy [...] o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, świadczące o tym, że podatniczka na nieruchomości prowadziła działalność zaliczaną do działów specjalnych produkcji rolnej i budynki stanowiące jej własność w 2012 roku korzystały z ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l.
Skarżąca złożyła w dniu [...] maja 2013 r. korekty deklaracji podatku od nieruchomości na lata 2009-2013 korzystając ze zwolnienia związanego z tym, iż prowadzona przez nią działalność - produkcja podłoża od uprawy pieczarek z grzybnią zaliczana jest do działów specjalnych produkcji rolnej.
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zakwestionowało faktu, że prowadzona przez [...] S.A. działalność zaliczana jest do działów specjalnych produkcji rolnej, a tym samym podlega ona zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Również z decyzji organu I instancji wynika, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest działalność w zakresie produkcji podłoża do uprawy pieczarek.
Istota sporu sprowadza się do tego, że - jak twierdzi skarżąca - wszystkie jej nieruchomości oraz grunty związane są bezpośrednio z w/w uprawą.
Zbadanie powyższej okoliczności jest istotne, bowiem jak argumentuje skarżąca błędne jest w jej opinii określenie jako powierzchni związanej bezpośrednio z produkcją podłoża do uprawy pieczarek z grzybnią tylko i wyłącznie powierzchni użytkowej tuneli kompostowych w wysokości [...] m2 oraz części hali transportu kompostu o powierzchni użytkowej [...] m2.
W swojej argumentacji skarżąca powołuje się na specjalistyczne zagadnienia związane z produkcją, zaznaczając, że do produkcji podłoża do uprawy pieczarek wykorzystywana jest cała hala produkcyjna, a nie jedynie tunele i jej część, w której wsiewana jest grzybnia. Proces produkcji rozpoczyna się już na placu za kompostownią oraz w tylnej części hali głównej, gdzie odbywa się mieszanie surowców i transport podłoża do hali. Według skarżącej organ podatkowy pominął ten fragment hali, który ma fundamentalne znaczenie dla zapoczątkowania procesu kompostowania. Tunele są ładowane podłożem, gdzie następuje proces pasteryzacji, a po jego zakończeniu dokonywany jest przesyp podłoża z jednego tunelu do drugiego i następuje proces wsiania grzybni i przerostu podłoża w masie (przy czym wszystkie tunele używane są do wszystkich faz produkcji). Po procesie przerostu podłoże transportowane jest do części hali produkcyjnej znajdującej się z przodu, w której odbywa się pakowanie. Całym procesem produkcyjnym steruje specjalny program, który umieszczony jest w przedniej części budynku. Dodatkowo, aby proces mógł przebiegać prawidłowo z boku hali umieszczone są wentylatory, które zasilają tunele w niezbędne powietrze. W przedniej części hali znajduje się również magazyn grzybni wykorzystywanej w produkcji. Wszystkie pozostałe budynki znajdujące się w posiadaniu [...] SA w [...] służą również tylko i wyłącznie produkcji podłoża do uprawy pieczarek z grzybnią. Budynki socjalne i biurowe służą pracownikom produkcyjnym oraz administracji, których praca dotyczy produkcji podłoża. Budynek warsztatowy służy do tego, aby utrzymać ciągłość produkcji oraz zapewnić bezawaryjną działalność. Budynki magazynowe natomiast służą do przechowywania materiałów wykorzystywanych w produkcji.
W związku z powyższą argumentacją nie można zgodzić się z interpretacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego i uznać za powierzchnię związaną bezpośrednio z produkcją podłoża do uprawy pieczarek z grzybnią tylko i wyłączenie tunele kompostowe i część hali, w której dokonywane jest wsianie grzybni. W celu ustalenia zakresu całego procesu technologicznego związanego z produkcją podłoża do uprawy pieczarek, obejmującego wszystkie etapy produkcji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno dopuścić dowód z opinii biegłego.
Poza sporem pozostaje, że przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało rozstrzygnięcie organu administracyjnego wydane w szczególnym trybie wznowienia postępowania. Jak trafnie wskazał organ przedmiotem wznowionego postępowania nie jest powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy i nie stanowi ono kontynuacji postępowania instancyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym nie można uznać, aby przez przyjęcie i uwzględnienie kolejnych dowodów, organ wychodził poza granice wznowionej sprawy, które określał wniosek o wznowienie. Uwzględnienie dowodów jest możliwe także na etapie postępowania prowadzonego w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy. Przepisy O.p. przewidują możliwość prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego – zgodnie z art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przepis ten ma zastosowanie także w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ich stosowanie nie zostało wykluczone we wznowionym postępowaniu, a więc nie ma podstaw, aby wykluczyć prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie wznowionej sprawy, o ile tylko takie postępowanie dowodowe mieści się w granicach tej wznowionej sprawy (przesłanki wznowieniowej).
Wbrew twierdzeniom organu nie stoi temu na przeszkodzie szczególny charakter trybu wznowieniowego. Prawidłowo wskazuje organ, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania instancyjnego, a w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu wznowieniowym nie podlegają ocenie te okoliczności i fakty, które zostały już zbadane w postępowaniu zwykłym prowadzącym do wydania decyzji ostatecznej. Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie i ocena, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną nie było dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 240 O.p. oraz ewentualna weryfikacja takiej decyzji (por. wyrok z dnia 08 września 2015 r. I FSK 592/14, wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r. II FSK 1337/10 – dostępne: na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie można jednak uznać, aby w niniejszej sprawie Spółka domagała się ponownego zbadania sprawy w całości, poza granicami wznowionego postępowania zakreślonymi przez jej wniosek i postanowienie o wznowieniu postępowania. Na etapie odwołania Spółka składała wnioski mieszczące się w przesłance wznowieniowej.
Należy zatem przyjąć, że w przypadku wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w ramach wznowionego postępowania organ powinien zbadać wszystkie nowe dowody zgłoszone przez stronę mieszczące się w zakreślonych przez wniosek strony i zaakceptowanych przez organ granicach sprawy.
W kontekście powyższego organ nie wyjaśnił precyzyjnie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia przebiegu całego procesu technologicznego produkcji podłoża przez co naruszył art. 122 O.p. Ponadto wybiórcze powołanie się na zeznania świadków i fragmentaryczne podejście do procesu technologii produkcji podłoża, nie spełnia wymogów prowadzenia narusza określoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ odwoławczy wprawdzie zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, jednakże nie uwzględniało ono wszystkich aspektów sprawy.
Z powyższych względów Sąd uznał za przedwczesne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Zastosowanie bowiem przepisów prawa materialnego obligatoryjnie winno wynikać z prawidłowo, zgodnie z rzeczywistym ustaleniem stanu rzeczy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowi warunek sine qua non prawidłowego zastosowania normy przepisów prawa materialnego, z tej też przyczyny nie jest możliwa – na tym etapie postępowania – ocena prawidłowości zastosowania tych przepisów. Zalecenia co dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań Sądu, jednakże zaakcentowania wymaga, że podstawowym zadaniem organu będzie ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia przebiegu całego procesu technologicznego produkcji podłoża. Wybór środków dowodowych należy do organu, w sytuacji jednak, gdy nie będzie w stanie we własnym zakresie dokonać w/w ustalenia powoła biegłego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny zatem uwzględnić powyższe rozważania Sądu i uzupełnić uzasadnienie decyzji poprzez zawarcie w niej tych elementów, które są niezbędne do prawidłowej kontroli rozstrzygnięcia i to zarówno przez stronę i jak sąd administracyjny.
Końcowo Sąd stwierdza, że zawarty w skardze wniosek dowodowy o powołanie biegłego oraz o przeprowadzenie dowodu z trzech fotografii podlegał oddaleniu. Dowody, o których skarżący przeprowadzenie wnosił przed Sądem nie były dowodami z dokumentów, a zatem nie zachodziły przesłanki z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uzasadniające przeprowadzenie tego dowodu. Postępowanie sądowoadministracyjne charakteryzuje się zredukowaniem postępowania dowodowego jedynie do możliwości przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło