I SA/Po 2720/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-26
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości, wydatkowany na budowę budynku mieszkalnego na gruncie stanowiącym własność małżonka, może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży nieruchomości jest wolny od podatku dochodowego tylko wtedy, gdy zostanie wydatkowany na nabycie lub budowę własnego budynku mieszkalnego. Nakłady poczynione przez podatnika na budowę domu na gruncie, do którego nie przysługuje mu prawo własności (w tym przypadku na gruncie należącym do małżonka), nie mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi części składowych gruntu.Stan faktyczny
Skarżący K.K. uzyskał przychód ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Organy podatkowe określiły mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że przychód ten został wydatkowany na budowę domu na działce stanowiącej wyłączną własność jego żony, J.K. Skarżący argumentował, że środki te zostały wydatkowane wspólnie przez małżonków na budowę domu dla rodziny i powinien korzystać ze zwolnienia podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że umowa majątkowa małżeńska nie może zmieniać stosunków prawnych od daty nabycia gruntu przez żonę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska Asesor sądowy Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/M. Skwierzyńska
Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy określił K.K. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w roku 2000 spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ stwierdził, że przychód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego K.K. wydatkował w całości na budowę budynku mieszkalnego posadowionego na działce stanowiącej wyłączną własność J.K. - żony podatnika.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), wolne od podatku są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a - c" w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkownika gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub nabycie prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
Z przepisów wynika więc jednoznacznie, że uzyskany przychód jest wolny od opodatkowania tylko wtedy, gdy zostanie przeznaczony na budowę budynku mieszkalnego stanowiącego własność podatnika.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K.K. , który zwrócił uwagę, że małżonkowie wspólnie wydatkowali na budowę domu uzyskany dochód. Choć zezwolenie na budowę wydano na nazwisko osoby posiadającej tytuł prawny do gruntu, nie zmienia to faktu, że to małżonkowie, a nie tylko J.K. , wybudowali przedmiotowy budynek.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przedłożona w trakcie postępowania odwoławczego umowa majątkowa małżeńska z dnia [...] sierpnia 2003 r., którą rozszerzono obowiązującą w małżeństwie J. i K. K. ustawową wspólność majątkową, nie może zmieniać stosunków majątkowo -prawnych małżonków od dnia [...] maja 2001 r., tj. daty aktu notarialnego, na mocy którego J.K. nabyła grunt pod budowę budynku mieszkalnego.
Na powyższą decyzję K.K. wniósł skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Zdaniem skarżącego z treści art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika jednoznacznie, że podatnik powinien być właścicielem nieruchomości już od chwili rozpoczęcia wydatkowania środków. Skarżący wydatkował pieniądze w celu wybudowania sobie i rodzinie domu, a więc na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkalnych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna.
Istota sporu między podatnikiem a organami podatkowymi dotyczyła wykładni art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego były przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a - c" w części wydatkowanej na nabycie m.in. własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.
Nie było przy tym sporu, co do tego, że w dniu [...] maja 2001 r. J.K. - żona skarżącego, kupiła niezabudowaną działkę gruntu, położoną w K., do majątku odrębnego, za środki pochodzące z tegoż majątku ( paragraf 3 aktu notarialnego- Rep. A Nr [...] - k. 7 - 9 akt administracyjnych ). Wobec takiego zapisu organy podatkowe prawidłowo uznały, że J.K. posiadała wcześniej majątek odrębny, który przeznaczyła na nabycie gruntu. Podkreślić przy tym należy, iż mimo istnienia w małżeństwie J. i K. K. małżeńskiej wspólności ustawowej, grunt nabyło tylko jedno z małżonków.
Tak więc sprawę własności budynku wybudowanego na gruncie, który miał określonego właściciela (J.K. ) uregulowana została przepisami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 48 kodeksu cywilnego - budowle, budynki i urządzenia, które są trwale związane z gruntem należy uznać za części składowe tych gruntów, wobec czego ich właścicielem z mocy prawa staje się właściciel gruntów.
W tych okolicznościach nakłady poczynione przez K.K. na budowę domu wniesionego na gruncie, do którego nie przysługiwało mu prawo własności, nie mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
/-/K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/M. Skwierzyńska
M.R.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło