I SA/Po 273/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w 2005 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga A. S., reprezentowanej przez doradcę podatkowego, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w sprawie ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. strona skarżąca wniosła na postawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji do czasy rozstrzygnięcia skargi przez Sąd administracyjny. W uzasadnieniu powyższego wniosku strona podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem przez Sąd może doprowadzić do powstania po stronie skarżącej znacznej szkody, jak również spowodować trudne do odwrócenia skutki, a przywrócenie stanu pierwotnego, mając na uwadze wartość przedmiotu zaskarżonej decyzji, może być niemożliwe lub może być osiągnięte po długim okresie czasu i poniesieniu dużych nakładów sił i środków. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą do dnia [...] stycznia 2010 r. Po tej dacie zawiesiła jej wykonywanie, przy czym w związku z jej niepodjęciem po okresie 24 miesięcy wpis do ewidencji działalności gospodarczej został wykreślony z urzędu, a tym samym skarżąca obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W chwili obecnej, jak i od momentu narodzin syna A. w roku 1992 pozostaje na utrzymaniu swojego konkubenta D. W., z którym razem prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca podkreśliła, iż wykonanie w obecnej sytuacji zaskarżonej decyzji przed jej rozstrzygnięciem przez Sąd administracyjny, która to decyzja – w jej ocenie - w żaden sposób nie uwzględnia wyjaśnień skarżącej oraz jej konkubenta o nieponoszeniu przez nią praktycznie żadnych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami życiowymi, a tym bardziej wydatków inwestycyjnych przypisywanych jej w zaskarżonej decyzji, które od momentu narodzin syna A. były ponoszone przez jego ojca i zarazem konkubenta skarżącej, może skutkować niemożnością podjęcia niezbędnych kroków w celu pozyskania źródeł finansowania zapłaty zobowiązania podatkowego ustalonego zaskarżoną decyzją. W konkluzji strona stwierdziła, że egzekucja w chwili obecnej przedmiotowej zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji uniemożliwi jej podjęcie jakichkolwiek kroków, czy to poprzez zaciągnięcie zobowiązań kredytowych, czy podjęcie na nowo działalności gospodarczej, zmierzających do zapłaty zaległości podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Przy tym Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu powinien mieć na uwadze interes wnioskodawcy (vide: postanowienie NSA z 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, niepubl.) W tej perspektywie należy wyjaśnić, że na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, publ. LexPolonica nr 1241556). Niewątpliwie w przypadku egzekucji należności podatkowych w znacznej kwocie tego rodzaju groźba występuje. Co prawda bowiem "nieodwracalne" skutki nie są równoznaczne z uciążliwością, jaką stanowi zmniejszenie majątku strony o egzekwowane świadczenie pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2006 r., II OZ 48/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak – jak wskazano już wyżej - rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony ad casu na podstawie sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, publ.: LEX nr 493849). W ocenie Sądu w rozpoznawanym przypadku strona uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki zajścia w wyniku wykonania decyzji trudnych do odwrócenia skutków, tzn. takich, których powstanie spowoduje istotną, trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego mogłoby nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z egzekucją znacznej kwoty podatku (... zł), zaś przedstawiona przez stronę jej sytuacja majątkowa wskazuje, iż nie byłaby ona w stanie uiścić samodzielnie tej należności; co więcej – egzekucja kwoty zobowiązania podatkowego wymagałaby sięgnięcia do jedynego – i to niewystarczającego - źródła utrzymania skarżącej i jej rodziny (syna). Wobec tego Sąd uznał, że zastosowanie wobec strony środków egzekucyjnych skutkowałoby niewątpliwie pozbawieniem skarżącej oraz jej rodziny majątku osobistego pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, zaś z drugiej strony oznaczałoby likwidację potencjalnego źródła zapłaty wymierzonego przez organ podatku - co stanowiłoby dla skarżącej dotkliwy i nieodwracalny skutek. W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w niniejszym przypadku sytuacja uzasadnia udzielenie stronie ochrony do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.