I SA/Po 275/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-12-22

Skład orzekający: Stanisław Małek, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez podmioty nieistniejące lub stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego w podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury wystawione przez podmioty nieistniejące lub stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a oraz pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W przypadku, gdy podatnik nie udowodnił faktycznego nabycia towarów od wskazanych w fakturach podmiotów, a dowody wskazują na nieistnienie tych podmiotów lub niedokonanie transakcji, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje.
Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadził postępowanie kontrolne wobec J. K. w zakresie podatku VAT za 2005 r. Stwierdzono, że podatnik zawyżył podatek naliczony o kwotę wynikającą z faktur VAT wystawionych przez podmioty "M." M. N. i "C." sp. z o.o., które okazały się nieistniejące lub nieuprawnione do wystawiania faktur. Podatnik kwestionował te ustalenia, twierdząc, że transakcje faktycznie miały miejsce. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, J. K. wniósł skargę do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) doradcy podatkowemu K. M. kwotę [...] zł w tym podatek VAT w wysokości [...] zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Małek /-/ W.Zygmont ISA/Po 275/09 UZASADNIENIE Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadził u J. K., prowadzącego w 2005r działalność gospodarczą pod firmą " K", polegającą na sprzedaży paliw, postępowanie kontrolne w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług za 2005r oraz podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do lipca 2005r. Sprzedaż podlegała opodatkowaniu wg stawki 22% i była realizowana w punktach sprzedaży w G. i K. W celu potwierdzenia prawidłowości wykazanej sprzedaży przeprowadzono kontrole sprawdzające u kontrahentów podatnika, które potwierdziły sprzedaż oleju napędowego. Co do oleju opałowego stwierdzono, ze firma "K." dokonywała faktycznej sprzedaży tego oleju jednakże nie nabywcom wskazanym na oświadczeniach. Nieprawidłowości te nie miały jednak wpływu na rozliczenie w zakresie podatku VAT wobec czego wysokość sprzedaży przyjęto w wartościach deklarowanych przez podatnika. Postępowanie kontrolne przeprowadzone w zakresie dokumentów źródłowych ujętych w ewidencji zakupu wykazało natomiast, że w rozliczeniach za miesiące od stycznia do grudnia 2005 podatnik zawyżył podatek naliczony o [...] zł poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, wystawione przez podmioty nieistniejące i nieuprawnione do wystawiania faktur VAT: " M." M. N. i " C." sp.z o.o. Organ kontroli skarbowej zwrócił się do urzędów skarbowych właściwych miejscowo dla widniejących na fakturach podmiotów, z prośbą o potwierdzenie danych w zakresie ich rejestracji dla celów podatku VAT oraz ustalenie, czy podmioty te prowadziły w 2005 r. działalność gospodarczą. Podjęte czynności pozwoliły stwierdzić, że podmioty wystawiające faktury nie były w 2005r zarejestrowanymi podatnikami i nie figurowały w ewidencji podatników właściwych urzędów. Ponadto organ kontroli przeprowadził dowody z zeznań świadków pracowników zatrudnionych na stacjach paliw oraz kierowców. Analiza tych zeznań wskazuje, że do punktów sprzedaży dowożono olej napędowy obcymi cysternami, bez oznaczeń , świadkowie nie znają nazwisk kierowców tych cystern, ani numerów rejestracyjnych tych pojazdów umożliwiających ich identyfikację. J. K. przesłuchany w charakterze strony w dniu 19 lutego 2008 na okoliczność dostaw oleju od firmy "M." zeznał, że współpracę z tą firmą nawiązał za pośrednictwem jej przedstawicieli, których nazwisk nie zna oraz że nie był nigdy w firmie "M.". Kontaktował się z nią telefonicznie. Paliwo było dostarczane cysternami "M". Nie pamięta nazwisk kierowców. Faktury były dostarczane za pośrednictwem osoby dowożącej paliwo lub poczty. Nie potwierdzał odbioru paliwa na żadnym dokumencie. Za każdą dostawą dokonywał płatności bezpośrednio przy dostawie. Nie przypominał sobie aby otrzymywał od kierowcy dokument potwierdzający dokonanie zapłaty. Jego firma wystawiała zaś dokument KW potwierdzający dokonanie płatności. Nie otrzymywał listów przewozowych. Zeznał, że otrzymywał świadectwa jakości paliwa i że je przedłoży ale ostatecznie okazało się że ich nie posiada. Odnośnie zakupów w firmie C. zeznał, iż współpracę z tą firmą nawiązał za pośrednictwem jej prezesa H. K. i pana R., którego nazwiska nie pamięta. Co do okoliczności dostaw paliwa i zapłaty za nie były one takie jak w przypadku firmy " M." Na dowodach KW, mających stanowić dowód zapłaty za paliwo widnieją nieczytelne podpisy. Z zeznań świadka M. K. pracownika firmy "K." wynika, że wystawiał dokumenty KW, ale nie dysponował gotówką firmy i nie dokonywał zapłaty mimo, że na dowodach KW podpisywał się w rubryce " kwotę powyższą wypłaciłem". Podpisy w rubryce " kwotę powyższą otrzymałem" nie były składane w jego obecności i nie wie kto je złożył. W dniu 18.04.2007r w sprawie [...] prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w B. J. K. postawiono zarzut, że w W. i innych miastach działając czynem ciągłym , w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, będąc właścicielem "K." z/s w R. upoważnionym i uprawnionym do przyjmowania i wystawiania faktur VAT, wspólnie i w porozumieniu z H. K. właścicielem "C" z/s w K., działając w celu uzyskania korzyści majątkowej dla siebie i innych osób w dotychczas nieustalonej kwocie, polecił H. K. poświadczyć nieprawdę, co do transakcji zawartych w fakturach VAT, dotyczących sprzedaży produktów ropopochodnych pomiędzy firmami "K.", a "C.", a następnie faktury te przyjął , podczas gdy w rzeczywistości transakcje wymienione w fakturach nie miały miejsca. W protokole przesłuchania go w charakterze podejrzanego w dniu 25 kwietnia 2007 zeznał podobnie jak podczas przesłuchania w charakterze strony przed organem kontrolnym, a w dniu 26 kwietnia 2007r przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu oraz zeznał, że nie żądał od przedstawicieli "C." dokumentacji firmy i nie sprawdzał czy osoby te rzeczywiście reprezentowały tę firmę. Organ pierwszej instancji stwierdził więc, że kontrolowany posiada w swojej dokumentacji księgowej prowadzonej dla potrzeb podatku VAT za rok 2005 dokumenty, które nie mają potwierdzenia w rzeczywistości. W jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona w okresie od stycznia do grudnia 2005 r. posłużyła się dokumentami stwierdzającymi czynności nie mające potwierdzenia w rzeczywistości, tj. wystawionymi przez podmiot nieistniejący oraz takimi, które nigdy nie zostały przez niego dokonane. W ocenie organu kontroli skarbowej, jeżeli faktura została wystawiona przez podmiot nieistniejący , to nie dokumentuje rzeczywistych transakcji i na podstawie § 14 ust 2 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04. 2004r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2004r Nr 97 poz. 970) dalej zwanego rozporządzeniem i art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej u.p.t.u. nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Posiadane przez Stronę faktury VAT wystawione przez firmy "M." M. N. i " C." sp. z o.o. również na mocy i § 14 ust 2 pkt 4 lit a w/w rozporządzenia i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w tych fakturach oraz zwrotu różnicy podatku lub podatku naliczonego. W związku z tym przepisem, nie stanowią bowiem podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. W konsekwencji dokonanych ustaleń organ I instancji na podst. przepisów art. 193 § 1 i § 4 ordynacji podatkowej nie przyjął za dowód księgi podatkowej, jako prowadzonej nierzetelnie, w części dotyczącej ewidencji zakupów od firm " M." M. N. i . "C." sp. z o.o.. Jednak na podst. art. 23 § 2 ordynacji podatkowej odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania z uwagi na to, że dane wynikające z ksiąg podatkowych uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku kontroli pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił podatnikowi odmienne od deklarowanych - niższe kwoty podatku naliczonego i w konsekwencji określił dla J. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005 w wysokości: 1. styczeń [...] zł 2. luty [...] zł 3. marzec [...] zł 4. kwiecień [...] zł 5. maj [...] zł 6. czerwiec [...] zł - lipiec [...] zł 7. sierpień [...] zł 8. wrzesień [...] zł 9. październik [...] zł 10. listopad [...] zł 11. grudzień [...]zł Od powyższej decyzji J. K. wniósł odwołanie, w którym zarzucił rażące naruszenie: -przepisu art. 88 ust 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u oraz § 14 ust 2 pkt 1 lit a i § 14 ust 2 pkt 4 lit a rozporządzenia przez błędne przyjęcie, iż dokonywana przez podatnika sprzedaż udokumentowana została fakturami wystawionymi przez podmioty nieistniejące, co nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. - art. 121 § 1, art. 122 i art, 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie całego materiału dowodowego (naruszenie zasady prawdy obiektywnej), skutkujące błędnym określeniem zobowiązania podatkowego. Uzasadniając zarzuty odwołania podatnik podniósł, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest ściśle związany z naruszeniem procedury, Kontrolujący uznali prowadzone przez skarżącego księgi podatkowe za nierzetelne i oszacowali podstawę opodatkowania. Ne dokonali tego jednak w oparciu o jedną ze wskazanych w przepisach ordynacji podatkowej metod szacowania. W ocenie skarżącego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej błędnie przyjął obrót ze sprzedaży oleju opałowego na podstawie raportów z kas fiskalnych oraz pozostałych faktur, nie uwzględniając dokumentów przedstawiających transakcje z "M." i " C." sp. z o.o. Podobnie błędne jest założenie organu o dokonaniu faktycznej sprzedaży oleju opałowego ale podmiotom innym, niż wskazanym w oświadczeniach. Zdaniem podatnika nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że nabycie towarów nie nastąpiło i w ogóle nie miało miejsca , a w konsekwencji nie przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze spornych faktur. W ocenie skarżącego organ nie zbadał wszystkich dowodów, pominął dowód z dokumentacji spółki O., który to dowód doprowadziłby do rekonstrukcji stanu faktycznego i rozwiązałby wątpliwości na temat niezapłaconego podatku akcyzowego, (W tym miejscu uzasadnienia odwołania znalazły się rozważania na temat podatku akcyzowego i oświadczeń nabywców oleju opałowego) Ponadto skarżący podniósł, że organ I instancji błędnie zinterpretował materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu karny prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w B. bowiem, wbrew temu co twierdzi organ, nie przyznał się do zakupu paliwa od nieistniejących podmiotów i poświadczenia nieistniejących transakcji, a jedynie do niedokładnego sprawdzenia osoby działającej w imieniu spółki "C. ". Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Organ drugiej instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy i rozpatrzeniu zarzutów odwołania stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji stanowiły wystarczające przesłanki do zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, w części dotyczącej tych czynności. W jego ocenie organ pierwszej instancji w zakresie tych czynności udowodnił, że zarówno "M." M. N. i "C." sp. z o.o. w dacie wystawienia spornych faktur nie istniały. Dla organów podatkowych podmiotem istniejącym i uprawnionym do wystawiania faktur VAT jest bowiem zarejestrowany podatnik VAT., dający się jednoznacznie zidentyfikować za pomocą danych zgłoszonych bądź zaktualizowanych w odpowiednich ewidencjach i rejestrach, a dane te są zgodne ze stanem rzeczywistym. Materiał dowodowy, zdaniem organu II instancji, potwierdza, że transakcje udokumentowane zakwestionowanymi fakturami, w rzeczywistości nie miały miejsca. Po pierwsze dlatego, że faktury te pochodzą od firm nieistniejących. Ponadto podatnik nigdy nie był w siedzibach tych firm. Paliwo było dostarczane do "K." nieoznakowanymi cysternami. Kontrolujący i świadkowie nie potrafili podać nazwisk kierowców ani numerów rejestracyjnych tych pojazdów. Z treści zeznań wynika, że podatnik wykazując dużą dozę nieuzasadnionego zaufania nabywał znaczne ilości paliwa od osób których nie zna, a którzy jedynie podawali się za przedstawicieli firm. Płacił im znaczne kwoty, w formie gotówkowej. Jedyne przedstawione dokumenty KW nie stanowią dowodu dokonywania płatności, gdyż pracownik który je wystawiał M. K. nie potwierdził dokonywania zapłaty. Ponadto J. K. w postępowaniu przygotowawczym przyznał się do przyjmowania faktur VAT od "C." , które w rzeczywistości nie potwierdzają faktycznych zdarzeń gospodarczych. Wobec czego analiza przedstawionego stanu faktycznego pozwala na stwierdzenie, że firma podatnika dysponowała olejem napędowym i dokonywała jego sprzedaży. Olej ten nie pochodził jednak od "M." M. N.i "C." sp. z o.o., gdyż były to podmioty nieistniejące, a podatnik nie przedłożył żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających rzetelność zawartych z tymi podmiotami transakcji. W toku postępowania odwoławczego J. K. zwrócił się do organu o sprawdzenie dokumentacji księgowej O. S.A. na okoliczność, czy w okresie od stycznia do grudnia 2005 spółka dokonywała obrotu paliwami ze spółką "C." i "M." M. N. oraz o przeprowadzenie dowodu z akt rejestrowych "C." sp. z o.o., zarejestrowanej w rejestrze przedsiębiorców, na okoliczność, że podmiot ten istniał w 2005r i z akt ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. dla "M." M. N. na tę samą okoliczność. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przeprowadzenie tych dowodów, gdyż jego zdaniem nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Co do zarzutu skarżącego, dotyczącego pominięcia dowodu z dokumentacji spółki O., który to dowód doprowadziłby do rekonstrukcji stanu faktycznego i rozwiązałby wątpliwości na temat niezapłaconego podatku akcyzowego organ odwoławczy zauważył, że w zaskarżonej decyzji zakwestionowano faktury stwierdzające sprzedaż oleju napędowego, a zaskarżona decyzja dotyczy podatku VAT, a nie podatku akcyzowego. Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadniony był również zarzut skarżącego dotyczący uznania prowadzonych przez skarżącego ksiąg podatkowych za nierzetelne i przyjętej metody oszacowania podstawy opodatkowania. Zasadnie organ I instancji na podst. przepisów art. 193 § 1 i § 4 ordynacji podatkowej nie przyjął za dowód księgi podatkowej, jako prowadzonej nierzetelnie, w części dotyczącej ewidencji zakupów od firm "M." M. N. i "C." sp. z o.o.. Jednak na podst. art. 23 § 2 ordynacji podatkowej odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania z uwagi na to, że dane wynikające z ksiąg podatkowych uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku kontroli pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości, podnosząc podobnie jak odwołaniu zarzuty naruszenia: -przepisu art. 88 ust 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u oraz § 14 ust 2 pkt 1 lit a i § 14 ust 2 pkt 4 lit a rozporządzenia przez błędne przyjęcie, iż dokonywana przez podatnika sprzedaż udokumentowana została fakturami wystawionymi przez podmioty nieistniejące, co nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. - art. 121 § 1, art. 122 i art., 187 O.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie całego materiału dowodowego ( naruszenie zasady prawdy obiektywnej), skutkujące błędnym określeniem zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty podniesione uprzednio w odwołaniu. Ponadto do rozstrzygnięcia Sądu poddał zagadnienie, czy w sprawie nie zachodziły przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p.. Zdaniem skarżącego w sprawie wystąpiła kwestia , której rozstrzygnięcie miałoby wpływ na wyniki postępowania kontrolnego. Toczy się bowiem postępowanie przygotowawcze przeciwko H. K. prezesowi spółki "C." . Przyjąć więc należy, że wyniki tego postępowania wpłynęłyby na czynności podejmowane przez organy podatkowe. Przesłuchanie H. K. rozwiałoby wszelkie wątpliwości co do legalności jak i samego istnienia transakcji między spółką "C.", a firmą skarżącego. Skarżący podniósł również, że organ II instancji bezzasadnie odmówił przeprowadzenia zawnioskowanych przez niego dowodów, prowadząc sprawę, zgodnie z góry przyjętą wersją, że podmioty od których nabył olej nie istniały. Zdaniem skarżącego z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika wyłącznie, że "M " M. N. i "C." sp. z o.o. mogły nie istnieć, co najwyżej w trakcie trwania kontroli w roku 2008. Innej wersji, pomimo jego wniosku organy nie sprawdziły. W chwili sprzedaży oleju opałowego skarżący bazował na danych wynikających z rejestru KRS sprzedającego, z którego wynikało że spółka istnieje, a osoba występująca w jej imieniu jest do tego upoważniona. Podatnik nie może odpowiadać za brak zgłoszenia odpowiednich informacji organom podatkowym przez innego przedsiębiorcę i ponosić z tego powodu negatywnych konsekwencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonuje zatem kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peis). Z przepisu art. 88. ust 3a pkt 1 lit a. i pkt 4 lit a u.p.t.u ( do 31 maja 2005r z § 14 ust 2 pkt 1 lit a i ust 2 pkt 4 lit a rozporządzenia) wynika, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku gdy: - sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur (art. 88. ust 3a pkt 1 lit a)) oraz gdy - wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, (art. 88. ust 3 a pkt 4 lit a)) Spór zaistniały w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy faktury wystawione przez firmy "M." M. N. i "C." sp. z o.o. dokumentują czynności dostawy towarów w postaci oleju napędowego. Zdaniem skarżącego faktury wystawione przez te podmioty dokumentują czynności faktycznie dokonanych dostaw towarów i stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego. Zdaniem zaś organów podatkowych sporne faktury wystawione zostały przez podmioty nieistniejące i nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, ponieważ stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły w ramach prowadzonego postępowania czynności, które doprowadziły do ustalenia, że kwestionowane faktury, na podstawie których skarżący odliczył podatek naliczony, zostały wystawione przez nieistniejące podmioty. Świadczą o tym pisma organów podatkowych właściwych ze względu na siedzibę tych podmiotów. Sąd podziela ocenę organów podatkowych, że skarżący nie udowodnił, że podmioty realizowały na jego rzecz dostawy. Ocena faktur, dokumentów KW oraz zeznań złożonych przez świadków i skarżącego została dokonana przez organy podatkowe w granicach swobodnej oceny dowodów. Niewątpliwe zasadnie organy podatkowe zwróciły uwagę na okoliczność, że skarżący nabywał znaczne ilości paliwa od osób których nie zna, a którzy jedynie podawali się za przedstawicieli firm. Istotny w niniejszej sprawie jest fakt, że strona jakoby płaciła gotówką za zakup towarów od "M " M. N. i "C." sp. z o.o Nie są dla Sądu wiarygodne zeznania skarżącego, że przekazywał znaczne kwoty osobom, których danych osobowych nie posiadał i od których nie uzyskiwał pisemnych pokwitowań zapłaty za faktury. Jedyne przedstawione dokumenty KW nie stanowią dowodu dokonywania płatności, gdyż jak wynika z zeznań świadka M. K. –pracownika, który je wystawiał mimo, że wystawiał takie dokumenty nie dokonywał zapłaty za paliwo. Słusznie organ podkreśliły, że podatnik nie przedłożył świadectw jakościowych paliwa, listów przewozowych lub jakichkolwiek innych dokumentów, które potwierdzałyby dokonane transakcje. Zdaniem Sądu ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i odpowiada wymaganiom wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki. Powyższe ustalenia, w świetle przytoczonych na wstępie przepisów prawa, stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur w zakwestionowanej wysokości, albowiem nie ulega wątpliwości, że paliwo wyszczególnione w zakwestionowanych fakturach nie zostało zakupione od podmiotu wymienionego w tych fakturach. W ocenie Sądu, wobec znikomej wiedzy skarżącego co do rzeczywistej tożsamości jego kontrahentów, organy podatkowe nie miały ani możliwości ani obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie. Powyższe ustalenia stanowiły wystarczające przesłanki do zastosowania przez organy podatkowe zarówno przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit a jak i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. Przypomnieć należy, iż zgodnie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jednak wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przepis art. 86 ust. 1 u.p.t.u. odnosi się do podatku naliczonego, zaś art. 86 ust. 2 u.p.t.u. definiuje to pojęcie, uznając, iż kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo to nie może być zrealizowane w odniesieniu do faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący oraz takich które stwierdzają czynności niedokonane. Organy podatkowe w zakresie tych czynności udowodniły, że zarówno "M." M. N. i " C." sp.z o.o w dacie wystawienia spornych faktur nie mogły wystawić spornych faktur i dostarczyć opisanego w nich towaru. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą legalności wyrażoną w art. 120 O.p. Wbrew twierdzeniu skarżącego postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, (art. 121. § 1 O.p.). W toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122). Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1), a następnie, działając w zgodzie z art. 191 O.p., organy podatkowe dokonały oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić należy, że przepisy postępowania podatkowego nie nakładają na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla sprawy. Dotyczy to również sytuacji, gdy strona, tak jak w niniejszej sprawie, nie dysponuje żadnymi materiałami, które mogłyby wskazać, iż faktycznie nabyła od podmiotów nieistniejących towary opisane w spornych fakturach. W szczególności znamienny jest brak podjęcia jakiejkolwiek próby weryfikacji wiarygodności kontrahentów oraz z uwagi na relacje pomiędzy nimi i skarżącym w tym zapłata za towar gotówką, brak danych osobowych osób którym przekazywał kwoty z tytułu tych dostaw, czy też pisemnych pokwitowań zapłaty za nie. Ze względu na powyższe Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące pomijania dowodów w postępowaniu, braku wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i dowolność tej oceny. W celu poczynienia ustaleń faktycznych organy podatkowe podejmowały niezbędne działania dla wyjaśnienia stanu faktycznego realizując w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej (art. 122, art. 187 § 1 O.p). Organy prowadziły postępowania podatkowe z wnikliwością, dokładnie i przejrzyście gromadziły materiał dowodowy w sprawie, umożliwiając stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału w tym znaczeniu, że uwzględnił wszystkie dowody przeprowadzone w tym postępowaniu, jak i wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy oraz wiarygodności. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zgromadzone dowody ocenił według własnego przekonania stosownie do zasad logicznego rozumowania. Ponadto przeanalizował każdy przeprowadzony dowód, uwzględniając także rodzaj tego dowodu i z tej analizy wyciągnął spójne wnioski oraz powiązał je w logiczną całość, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Słusznie więc Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, gdyż nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. O istnieniu danego podmiotu nie świadczy bowiem wpis w rejestrze, a ich faktyczna działalność. Ponadto, co jest najistotniejsze, przeprowadzone postępowanie wykazało, że sporne faktury stwierdzały czynności, które nie zostały faktycznie dokonane. W sprawie nie zachodziły też przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p.. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie wystąpiła kwestia, której rozstrzygnięcie miałoby wpływ na wynik postępowania kontrolnego. Postępowanie karne prowadzone przeciwko H. K. prezesowi spółki "C." nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego i rozpatrzenie niniejszej sprawy w żaden sposób nie jest uzależnione od jego rozstrzygnięcia. Reasumując, w ocenie Sądu, w toku prowadzonego postępowania nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i uznał skargę za pozbawioną podstaw, wobec czego na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu przez doradcę podatkowego, znajduje oparcie w treści art. 250 P.p.s.a. /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Małek /-/ W.Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło