I SA/Po 2772/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.S. kwotę 10,- zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont /-/ M. Jaśniewicz Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w związku z zarzutami na postępowanie egzekucyjne wniesionymi przez M.S., co do nieistnienia egzekwowanego obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz przedawnienia, na podstawie art.34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił nie uznać zarzutów za zasadne i na tej podstawie wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu postanowienia Zarząd Dróg Miejskich, działający w charakterze wierzyciela, stwierdził, że ww. będąc właścicielem pojazdu, bez wniesienia opłaty w okresie od [...] maja 1999r. do [...] stycznia 2000r. korzystała z możliwości parkowania samochodu. W ocenie wierzyciela spełnione zostały przesłanki uzasadniające prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Nieopłacone postoje stwierdzone zostały w czasie, kiedy obowiązek uiszczenia opłat wynikał z zarządzenia nr 22/99 Prezydenta Miasta P. z dnia 7 maja 1999r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów na drogach publicznych w P. oraz zarządzenia nr 41/99 Prezydenta Miasta P. z dnia 10 sierpnia1999r. w sprawie zmiany zarządzenia nr 22/99 Prezydenta Miasta P. z dnia 7 maja 1999r.W okresie tym Prezydent Miasta P., jako organ zarządzający ruchem na drogach publicznych położonych w mieście działającym na prawach powiatu, był organem właściwym do wprowadzenia opłat za parkowanie. W uzasadnieniu organ I instancji odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002r. stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art.13 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 3 ust.1, § 4 ust.1, § 8 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51, poz. 608 ze zm.), wyjaśniając, że przepisy te utracą moc obowiązującą z dniem 30 listopada 2003r. Na powyższe postanowienie M.S. wniosła zażalenie, zarzucając wierzycielowi niewłaściwe zastosowanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002r., nie ustosunkowanie się do zarzutu przedawnienia roszczenia oraz brak dowodów na potwierdzenie istnienia roszczenia. Zdaniem ww. nie można uznać, że przedawnienie roszczenia następuje po upływie 5 lat, ponieważ opłaty postojowe, co najmniej w 80% są należnościami za usługi i nie są tym samym opłatą publiczną. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji i postanowieniem z dnia [...] . utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż obowiązek uiszczania opłat za parkowanie wynika z ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1994r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 89, poz. 416 ze zm.) oraz aktów prawa miejscowego – zarządzenia Prezydenta Miasta P. nr 22/99 z dnia 7 maja 1999r. zmienionego zarządzeniem nr 41/99. Ponadto wskazano, iż należności za parkowanie nie są świadczeniami okresowymi w związku z czym nie odnosi się do nich 3-letni okres przedawnienia, lecz zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA obowiązek uiszczenia opłat za parkowanie pojazdów przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym należało wykonać obowiązek. Postanowienie to M.S. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, wobec czego wniosła o jego, uchylenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga, kto jest organem egzekucyjnym i kto jest wierzycielem. W myśl przepisu art.19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszelkich środków egzekucyjnych jest organ gminy o statusie miasta w odniesieniu do należności pieniężnych, dla których ustalania jest on właściwy. Zgodnie z art.11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) organem gminy jest prezydent miasta, który powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela i na podstawie uzyskanego przez niego tytułu wykonawczego sporządzonego wg określonego wzoru, o czym stanowi art. 26 § 1 ww. ustawy. Jako wierzyciel występuje w niniejszej sprawie Zarząd Dróg Miejskich . Jednakże z przepisu art. 19 ust.5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) wynika, że zarządcą dróg w granicach miast jest prezydent miasta. Zarządca drogi, czyli prezydent miasta może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej przez radę gminy, co wynika z przepisu art.21 ust.1 omawianej ustawy. Zakres uprawnień zarządu dróg określa z kolei art.21 ust.2 i art.22 ww. ustawy, z których to przepisów nie wynika jednak by mógł on działać jako samoistny wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat, czy kar pieniężnych. Również w aktach sprawy nie wskazano innego upoważnienia dla tej jednostki ponad te, o których mowa w ustawie z 21 marca 1985r. Podkreślić również należy, że zarząd drogi wykonuje zlecone mu przez zarządcę drogi sprawy w jego imieniu, na co wskazuje przepis art.21 ust 1a powołanej ustawy o drogach publicznych. Zarząd drogi może też wydawać w imieniu zarządcy drogi (Prezydenta Miasta P.) decyzje administracyjne. Tym samym Zarząd Dróg Miejskich nie będąc zarządcą drogi, lecz działając jedynie w jego imieniu nie może mieć statusu odrębnego niż Prezydent Miasta wierzyciela. Należy więc stwierdzić, że wierzycielem w zakresie kar pieniężnych za nieuiszczenie opłat za parkowanie (art.13 ust.2a) jest prezydent miasta, czyli w niniejszej sprawie Prezydent Miasta P. W sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym nieuzasadnione jest jako bezprzedmiotowe wydanie postanowienia dotyczącego stanowiska wierzyciela, o którym mowa w art.34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Poza tym w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na fakt wystawienia przez Zarząd Dróg i Mostów tytułu wykonawczego w dniu [...] października 2002r. Brak jednak dowodu na to, że tytuł ten wpłynął do Urzędu Miasta P. i kiedy, a także, że został doręczony skarżącej. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, że w myśl art.26 ustawy z 17 czerwca 1966r. nie nastąpiło w ogóle wszczęcie postępowania egzekucyjnego i to bez względu na to, że skarżąca wskazała, że otrzymała tytuł egzekucyjny w dniu [...] maja 2003r. Nie wypełniono bowiem jego części J, a więc nie wiadomo, kto i kiedy doręczył dłużniczce tenże tytuł. Brak więc nie tylko potwierdzenia jego odbioru przez ww. ale i informacji o udzieleniu jej stosownego pouczenia. Znajdujący się w aktach tytuł wykonawczy jest też z niewiadomych przyczyn egzemplarzem przeznaczonym dla zobowiązanego. Z wyżej wskazanych względów, Sąd nie będąc zgodnie z postanowieniami przepisu art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), związany zarzutami skargi, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.200 ww. ustawy orzekł jak w sentencji. M. Skwierzyńska Wł. Zygmont M. Jaśniewicz AA