I SA/Po 279/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-20

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Gabriela Gorzan, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, kwestionując wycenę wartości początkowej środka trwałego dokonaną przez biegłego na potrzeby ustalenia kosztów uzyskania przychodu, powinien powołać własnego biegłego, jeśli nie zgadza się z przedstawioną wyceną?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, kwestionując wycenę wartości początkowej środka trwałego dokonaną przez biegłego na potrzeby ustalenia kosztów uzyskania przychodu, powinien, w przypadku braku zgody z przedstawioną wyceną, powołać własnego biegłego zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej. Niewykonanie tej czynności narusza zasady postępowania podatkowego, w tym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący B. i M. P. zaskarżyli decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Organ kontroli skarbowej stwierdził zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów uzyskania przychodu, m.in. w związku z nieprawidłowym ustaleniem wartości początkowej stacji benzynowej. Dyrektor Izby Skarbowej w części zaliczył remont placu manewrowego do kosztów, ale w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji. Skarżący domagali się uchylenia decyzji w części dotyczącej amortyzacji stacji paliw.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i M. P.h na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących B. i M.P. kwotę 400,- zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan B. i M. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r. uchylającą w części decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] 2004r. w sprawie określenia im podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 i określającą tenże podatek w kwocie [...]zł. Organ kontroli skarbowej w toku kontroli przeprowadzonej w firmie "A" M. P. stwierdził zaniżenie przychodów o [...]zł w związku z niezaewidencjonowaniem [...] faktur sprzedaży towarów oraz utargu z kasy fiskalnej w dniu [...]2000r. a także błędnym zaewidencjonowaniem utargu w dniu [...]2000r. i [...]2000r. Ponadto podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodu łącznie o kwotę [...]zł przez nieprawidłowe ustalenie wysokości odpisów amortyzacyjnych od wybudowanej we własnym zakresie stacji benzynowej, której wartość początkową ustalono na [...]zł na podstawie wyceny biegłego w sposób nie odpowiadający wymogom § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych. Wycena biegłego dokonana została w 1999r. na potrzeby banku, wówczas gdy zaawansowanie budowy wynosiło 30%, a więc na podstawie prognozowanej, a nie rzeczywistej wartości tego środka trwałego. Poza tym w odniesieniu do przyczepy kempingowej zastosowano zawyżoną stawkę amortyzacyjną 20% zamiast 14%. Nadto zawyżono koszty uzyskania przychodu o [...]zł z tytułu podatku od nieruchomości, o [...]zł z tytułu wydatków na reprezentację i reklamę, o [...]zł w związku z podwójnym zaewidencjonowaniem wydatku na ogłoszenie reklamowe i o [...]zł w związku z remontem placu manewrowego. W świetle powyższych ustaleń uznano prowadzoną przez podatnika księgę przychodów i rozchodów na nierzetelną w myśl art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej i określono dochód z działalności gospodarczej podatnika w wysokości [...]zł tj. o [...]zł wyższej niż małżonkowie zadeklarowali w zeznaniu PIT - 36. Po rozpatrzeniu odwołania B. i M. P. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska organu I instancji co do wydatku na remont placu manewrowego i zaliczył kwotę [...]zł do kosztów uzyskania przychodu, co skutkowało obniżeniem wysokości podatku dochodowego do kwoty [...]zł. W pozostałym zakresie tj. co amortyzacji i ustalenia wartości początkowej stacji paliw w S. oraz zwiększenia przychodów o [...]zł organ ten uznał zaskarżoną decyzją za prawidłową i nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze na tę decyzję B. i M. P. wnoszą o jej uchylenie w części dotyczącej amortyzacji stacji paliw i ustalenia jej wartości początkowej oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. Skarżący podnoszą, że szacunkowa wycena dokonana przez biegłego w 1999r. została potwierdzona przez niego po zakończeniu budowy stacji paliw na dzień [...]2000r. Ich zdaniem polemika z tą wyceną byłaby możliwa w przypadku przedstawienia przez organ I instancji innej wyceny dokonanej przez powołanego przez ten organ biegłego, odbiegającej w istotny sposób od tej, którą przedstawili podatnicy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w zakreślonych przez skargę granicach odnieść należy się w pierwszym rzędzie do przepisu art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176), zgodnie z którym odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, dokonywane zgodnie z przepisami rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów na podstawie ust. 7 art. 22 w. w. ustawy stanowią koszt uzyskania przychodu. Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35) w § 2 ust. 1 pkt 1 dopuścił możliwość uznania za środki trwale wytwarzanych we własnym zakresie np. budynków i budowli. Podstawę dokonania odpisów amortyzacyjnych stanowi w myśl § 7 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wartość początkowa środka trwałego, która winna, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2, odpowiadać kosztowi wytworzenia danego środka trwałego, czyli - o czym stanowi § 6 ust. 5 w.w. rozporządzenia - wartość w cenie nabycia zużytych do jego wytworzenia rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzenia za pracę wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzenia wspomnianego środka, z określonymi wyjątkami. Z kolei z postanowień ust. 7 tegoż § 6 wynika, że w przypadku, gdy podatnik nie może ustalić kosztu wytwarzania środka trwałego, jego wartość początkową ustala się w wysokości określonej przez powołanego przez podatnika biegłego z uwzględnieniem cen rynkowych. Przedstawiony wyżej stan prawny pozwala stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie, wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, możliwe było ustalenie wartości początkowej budynków i budowli na podstawie opinii biegłego. Przedstawiony przez biegłego operat szacunkowy z [...] 1999r. (k. 104 - 94 akt podatkowych) istotnie nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia wartości początkowej budynków i budowli stacji paliw wzniesionej przez skarżącego, jednakże biegły ten ustalił także wartość rynkową tego środka trwałego ponownie wg stanu na dzień [...]2000r. tj. na dzień zakończenia budowy(k. 95). Okoliczność, że każdorazowo wartość stacji paliw wynosiła [...]zł nie może przesądzać o wadliwości wyceny. Skoro jednak organ podatkowy kwestionował ustalenia biegłego, mógł uznając również za niewystarczające zeznania biegłego (k. 17a) - jak to podnoszą skarżący - powołać z własnej inicjatywy biegłego w trybie art. 197 Ordynacji podatkowej na okoliczność określenia wartości rynkowej omawianego środka trwałego. Trudno bowiem uznać by stacja paliw przedstawiała jedynie taką wartość jaka wynika z posiadanych przez skarżącego faktur. W tym stanie rzeczy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy winien rozważyć, którą ze wskazanych możliwości ustalenia wartości początkowej w. w. stacji paliw zastosować w sprawie by nie naruszyć zasad wyrażonych w art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej tj. działania na podstawie przepisów prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do organów podatkowych, a także wymogu podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe względy na uwadze, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło