I SA/Po 2922/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z.H. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącej Z.H. od Dyrektora Izby Skarbowej w kwotę 3.550,30 zł (słownie: trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt złotych i 30/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Nikodem /-/W.Zygmont /-/G.Gorzan I SA/Po 2922/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Nr [...] ustalającą skarżącej Z. H. podatek dochodowy od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za [...]r. w kwocie [...]zł. Za podstawę prawną przyjęto przepisy art.20 ust.1i 3, art..30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.), art.21 § 1 pkt 2, art.207 i art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, natomiast podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia i wnioski. W roku [...] skarżąca Z. H. poniosła wydatki znacznie przekraczające osiągnięte przez nią dochody. Do wydatków tych należały wydatki na zakup lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ul. [...], nabytego na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. [...] nr [...] w kwocie [...]zł (trzy raty zapłacone w [...]r. z ogólnej kwoty sprzedaży - [...]zł + koszty notarialne) oraz wydatki na utrzymanie siebie i córki D. H. (bezrobotnej) oraz wnuczki, zamieszkującymi wraz ze skarżącą. Wysokość wydatków ustalono na kwotę [...]zł, tzn. w kwocie uzyskanego przez skarżącą przychodu z emerytury, wraz z nadpłatą w podatku za [...]r. Z kolei po stronie dochodów [...]r. przyjęto dochody z emerytury i nadpłaty w podatku za [...]r., w kwocie [...]zł. Ustalono też, że skarżąca posiadała oszczędności z lat ubiegłych, pochodzące ze zlikwidowanych w dniach [...] i [...]r. książeczek oszczędnościowych w kwocie [...]zł oraz pochodzące ze zlikwidowanych trzech wkładów walutowych (certyfikatów oszczędnościowych w Banku Staropolskim) na kwotę [...]zł. Różnica między wydatkami a dochodami (przychodami) wynosi [...]zł i stanowi podstawę ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ze źródeł nieujawnionych, zgodnie z art.20 ust.1 i 3 i art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom podatniczki, jakoby przechowywała w domu oszczędności pochodzące z wynagrodzeń za pracę i z tego tytułu posiadała [...]zł (wyjaśnienia z [...]r.) lub [...] (wyjaśnienia z [...]r.). W odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącej ujawnił, iż w [...]r. pożyczyła ona od K.K. kwotę [...]zł na zakup lokalu w M., na co pożyczkodawca posiada pokwitowanie. Wniesiono zarazem o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu oraz z zeznań świadków K. i S.K. Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględnił wniosku dowodowego strony złożonego w odwołaniu, powołując się na przepis art.188 Ordynacji podatkowej. Przepis ten dopuszcza możliwość oddalenia wniosku dowodowego w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu mają być okoliczności wyjaśnione wystarczająco innym dowodem i taka sytuacja miała miejsce w sprawie. Z wyjaśnień podatniczki wynika, że z oszczędności pochodzących z pracy pokryła cenę zakupu lokalu mieszkalnego w M., zaprzeczając, jakoby w ciągu ostatnich 10 lat zawierała umowy pożyczki. W skardze na decyzję Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów wg norm przepisanych, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art.122 w zw. z art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę przesłuchania w charakterze świadka pożyczkodawcy i osoby uczestniczącej przy udzieleniu skarżącej pożyczki w kwocie [...]zł w m-cu listopadzie [...]r. Zwrócił uwagę na fakt, iż do organów podatkowych należy obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie ma żadnych przeszkód by na etapie postępowania odwoławczego składać nowe wnioski dowodowe, tym bardziej, że wg niego w odwołaniu podał powody dla których w dotychczasowym postępowaniu skarżąca nie zdecydowała się na ujawnienie nie wskazanego wcześniej źródła przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W sprawie, której przedmiotem jest opodatkowanie przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ciężar dowodu, co do źródeł przychodu obciąża podatnika. Skarżąca przedstawiła dowody w postępowaniu przed organem I instancji, wskazujące na osiąganie przychodów ze stosunku pracy własnego oraz męża w latach do [...]r., z których, w jej ocenie, posiadała oszczędności na początek [...]r., umożliwiające nabycie lokalu mieszkalnego w M. Na tę okoliczność złożyła także zeznania w charakterze strony, w toku których (protokół przesłuchania z dnia [...]r. - k.76 akt adm.) na pytanie, czy od śmierci męża do zakupu lokalu mieszkalnego otrzymała jakąś pomoc finansową "np. zaciągała pożyczki, otrzymała spadek, jakieś darowizny itp.", zeznała, że z wyjątkiem masy spadkowej po mężu innej pomocy finansowej nie otrzymała. Z powyższego zeznania nie da się wyprowadzić wniosku wprost, jak to uczynił organ odwoławczy, jakoby skarżąca zaprzeczyła, iż zaciągała jakąkolwiek pożyczkę. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczność, że organy podatkowe, po wnikliwej analizie dowodów i okoliczności odmówiły wiarygodności dowodom, zaoferowanym przez skarżącą, co do posiadania przez nią oszczędności z poprzedniego okresu, pozwalających na nabycie z nich lokalu w M., Sąd uznał, iż z przekroczeniem granicy odmowy przeprowadzenia dowodu, określonej w art.188 § 1 Ordynacji podatkowej nastąpiła odmowa uwzględnienia żądania strony przeprowadzenia dowodów w instancji odwoławczej, których przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W konsekwencji powyższego zarzut skargi naruszenia przepisów art.187 § 1 w zw. z art.122 i art.188 Ordynacji podatkowej jest uzasadniony, bowiem tylko ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów jest materiałem dowodowym, o którym mowa w art.187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art.78 Konstytucji R.P. i z art.127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, a z chwilą skutecznego wniesienia odwołania następuje dewolucja kompetencji w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy z organu I instancji na organ odwoławczy. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest więc weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz rozpoznanie i orzeczenie w sprawie rozstrzygniętej przez organ I instancji. Z zasadą tą oraz z zasadą prawa strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art.123 § 1 Ordynacji podatkowej) wiąże się prawo strony do przedstawienia dowodów. Żaden przepis Ordynacji podatkowej nie ogranicza tego prawa do postępowania przed organem I instancji. Nieprzedstawienie dowodów przez stronę w tej instancji nie pozbawia jej prawa przedstawienia tych dowodów w postępowaniu odwoławczym. Z powyższych powodów należało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzec, jak w sentencji wyroku. /-/K.Nikodem /-/W.Zygmont /-/G.Gorzan L.Sz.