I SA/Po 293/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi K W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia K. W. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej w wysokości [...] zł w związku z niezłożeniem w wyznaczonym terminie wyjaśnień w zakresie posiadanych gruntów i budynków, będących przedmiotem podatku od nieruchomości, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji w dniu [...] października 2010 r., wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2009-2010. Jednocześnie organ podatkowy na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60, z późn. zm. dalej O.p. ) wezwał stronę do wskazania danych zawartych w załączonym wzorze informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, będących przedmiotem opodatkowania w sprawie. We wskazanym wezwaniu zastrzeżono siedmiodniowy termin do udzielenia odpowiedzi oraz skutki prawne niezastosowania się do niego, polegające na nałożeniu kary na podstawie art. 262 § 1 O.p. Skarżący nie wykonał powyższego wezwania, w związku z czym organ I instancji zgodnie z ww. przepisem nałożył karę porządkową uzasadniając jej wysokość prawdopodobną kwotą podatku za wyżej wymienione lata. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji strona wnosiła o uchylenie nałożonej kary porządkowej. W uzasadnieniu podatnik podniósł, że obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego obciąża w całości organ podatkowy i nie może być przerzucany na obywatela, gdyż stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 O.p. spoczywa na organie. W dalszej części zażalenia podatnik przywołał treść wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 1983 r., sygn. akt [...] którym Sąd dokonał podziału majątku wspólnego stron przyznając dom mieszkalny w budowie położony w N. podatnikowi. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała na nieprawidłową organizację pracy Urzędu Miejskiego i podniosła, że to organ podatkowy jest w posiadaniu niezbędnych informacji o istniejącym stanie prawnym nieruchomości, gdyż wszelkie zezwolenia, także na budowę wydawane są wyłączenie przez organ. Zezwolenia takie winny być rejestrowane w ewidencji, a skoro brak jest jakichkolwiek decyzji oznacza to, że budowy nie ma. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy zważył, że podatnik jest jednym ze współużytkowników wieczystych nieruchomości znajdującej się w obrębie N., oznaczonej numerem geodezyjnym[...], położonej w K. przy ul.[...] i stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2006r. nr 121 poz.844 z późn. zm. dalej u.p.d.o.l.) jest podatnikiem podatku od nieruchomości i jako podatnik jest zobowiązany do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji, o której mowa w art. 6 ust. 6 cytowanej ustawy. W ocenie organu odwoławczego zachowanie strony w toku postępowania, polegające na uchylaniu się od udzielenia żądanych wyjaśnień, uzasadniło wymierzenie kary porządkowej. Zdaniem SKO organ podatkowy I instancji prawidłowo wezwał stronę na podstawie art. 155 § 1 O.p. do podania określonej informacji, zatem odmowa zadośćuczynienia wezwaniu nie jest zasadna. W ocenie organu wezwanie strony postępowania do złożenia wyjaśnień, nie oznacza przerzucenia na nią ciężaru dowodu przy ustaleniu stanu faktycznego. Żądanie takie, nie narusza treści przepisu art. 122 i 187 § 1O.p. Wręcz przeciwnie przepis art. 155 pozostaje w zgodzie z art. 122, który nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z art. 187 § 1 O.p., który stanowi o obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zdaniem organu nałożone na niego wskazanymi przepisami obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Z obowiązku nałożonego przepisem art. 122 O.p. wynika, że na organie podatkowym spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m. in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zawierających niezbędne dane do wymiaru podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu podatnik zarzucił naruszenie art. 155 oraz art. 262 § 1 pkt 2 O.p. przez niewłaściwe ich zastosowanie. Naruszenie tych przepisów według strony skarżącej polega na uznaniu, że zgodnie z art. 155 O.p. zasadne było wezwanie skarżącego do podania informacji o posiadanych gruntach i budynkach, zaś zaniechanie temu wezwaniu podlegało karze porządkowej - podczas gdy strona postępowania podatkowego nie miała obowiązku udzielenia takich informacji, gdyż informacja ta nie jest udzieleniem wyjaśnień, o którym mowa w art. 155 O.p. lecz bezprawnym przerzuceniem ciężaru dowodu na podatnika. Odmowa złożenia tych informacji nie nosiła znamion bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień uprawniającej do nałożenia kary porządkowej. W uzasadnieniu skargi strona podniosła te same argumenty co w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, dodatkowo zaznaczając, że niezrozumiałe i niczym nieuzasadnione jest wzywanie podatnika, co roku do składania wyjaśnień, odnośnie tego samego znanego organowi stanu faktycznego nieruchomości. Ponadto składane wyjaśnienia w trybie art. 155 O.p. nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym i nie mogą prowadzić do zwolnienia organów podatkowych z obowiązku ustalenia stanu faktycznego zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. W ocenie skarżącego organy podatkowe miały niczym nieograniczone możliwości ustalenia we własnym zakresie informacji potrzebnych do wymiaru podatku i w niniejszej sprawie powinny wziąć pod uwagę i to, że sporny, maleńki fragmenty gruntu w kształcie trapezu, graniczący z pięcioma odrębnymi zabudowanymi działkami stanowi współwłasność i brak jest jakiekolwiek dojścia i dojazdu. Zdaniem podatnika nie zasadne było wezwanie go do podania informacji o posiadanych gruntach i budynkach, skoro takie oświadczenie zostało już złożone pod groźba odpowiedzialności karnej przez współwłaścicielkę w wyniku spadkobrania A. O. Odpowiadając na zarzuty zawarte skardze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako p.p.s.a.,) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Celem ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, skarżący został wezwany przez organ podatkowy, do złożenia stosownych informacji zakresie posiadanych gruntów i budynków. Informacje były uzasadnione treścią art. 3 i art. 6 u.p.d.o.l. Podstawą wezwania, jak wynika z jego treści, stanowił przepis art. 155 § 1 O.p., w którym przewidziano, że organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy przy czym jeżeli osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny, organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienie lub zeznanie albo dokonać czynności w miejscu pobytu tej osoby. Jak wynika z akt sprawy skarżący w wyznaczonym terminie nie udzielił jakichkolwiek wyjaśnień odnośnie posiadanych gruntów i budynków, dlatego też została mu wymierzona kara porządkowa, o której stanowi wskazany w wezwaniu art. 262 § 1 O.p. Z treści powołanego przepisu wynika, że strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani lub bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.600 zł. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie ustawowe wymagania do skutecznego nałożenia na skarżącego przez organy podatkowe kary porządkowej, a mianowicie: wezwanie było uzasadnione przepisami ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, wezwanie było czytelne, wskazujące podstawę prawną wezwania, wezwanie zostało doręczone w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej, i pomimo upływu terminu do złożenia informacji, skarżący jej nie złożył i nie zgłosił się do Urzędu celem wyjaśnienia sprawy. Okoliczność wskazywana przez niego w zażaleniu i w skardze, że organy podatkowe miały niczym nieograniczone możliwości ustalenia we własnym zakresie informacji potrzebnych do wymiaru podatku i że zostało złożone oświadczenie przez współwłaścicielkę gruntu A. O., nie mają znacznie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Są to subiektywne przeświadczenia skarżącego, które nie zwalnia go z obowiązku udzielenia informacji organom podatkowym. Ponadto skarżący nie usprawiedliwił niewykonania obowiązku podatnika. W ten też sposób nie wskazał okoliczności istotnych dla wymierzenia kary porządkowej, które mogły być uwzględnione przez organ podatkowy w trybie art. 262 § 6 O.p. Nie podniósł takich okoliczności w zażaleniu do organu podatkowego drugiej instancji ani też w skardze do Sądu. Sąd chciałby podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 122 O.p. na organach podatkowych spoczywa obowiązek podejmowania działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia. Natomiast organ kierując do strony wezwanie w toku postępowania na podstawie art. 155 § 1 O.p. pośrednio uznaje, że udział ten jest niezbędny dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że żądanie takie, wbrew twierdzeniu strony, nie oznacza przerzucenia obowiązku ustalenia stanu faktycznego na podatnika. Szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie do przyjęcia jest sytuacja, że to on będzie decydował, które dane udostępni organowi podatkowemu a których nie, które mają znaczenie w sprawie, a które nie. To organ podatkowy jako prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu. Istnieją bowiem informacje, które są wyłącznie w posiadaniu podatnika i uzyskanie ich bez jego udziału nie jest możliwe. Ponadto podkreślenia wymaga, że to obowiązkiem podatnika jest złożenie prawidłowej deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 6 u.p.o.l. Należy w tym miejscu zauważyć, iż to organ podatkowy jest gospodarzem postępowania i na nim spoczywa obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie (art. 187 O.p.). W celu weryfikacji przedstawianych w deklaracji rozliczeń organ podatkowy miał prawo zdecydować w ramach swobody w podejmowaniu czynności procesowych, jakie dowody powinny być w sprawie przeprowadzone. Zdaniem Sądu wybór ten był prawidłowy, był najprostszym środkiem do szybkiego uzyskania niezbędnych dla tego postępowania danych. Wyjaśnienia, które zostaną złożone organowi w odpowiedzi na wezwanie na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej w toczącym się postępowaniu podatkowym, mają walor dowodu w rozumieniu art. 180 § 1 tej ustawy. Mając na uwadze, iż prawidłowo wezwana strona przez organ podatkowy do złożenia niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy wyjaśnień ich nie złożyła, należało uznać, że organ podatkowy właściwie zastosował w rozpatrywanej sprawie art. 262 § 1 O.p. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.