I SA/Po 295/26

Dnia 8 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") decyzją z 31 października 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 28 sierpnia 2025 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji M. B. (dalej: "strona", "skarżący") w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 22 lipca 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "KWP"), zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent") o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. B. w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazano, że strona otrzymała łącznie 29 punktów karnych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. W związku z powyższym, pismem z 30 lipca 2025 r. Prezydent zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego we wskazanej sprawie. W piśmie z 21 sierpnia 2025 r. KWP wycofał wniosek z 22 lipca 2025 r. informując, że po przeprowadzeniu analizy zaktualizowanej bazy danych stwierdzono nieprawidłowe naliczenie punktów karnych oraz że strona nie przekroczyła limitu tych punktów. Decyzją z 28 sierpnia 2025 r. Prezydent umorzył wskazane postępowanie administracyjne wyjaśniając, że w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowego naliczenia punktów karnych postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy. W ocenie odwołującego organ powinien odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego. Decyzją z 31 października 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skoro od początku postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe to podlega ono umorzeniu, w oparciu o przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a." ), a nie rozpatrzeniu co do istoty sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania związana jest bowiem z wystąpieniem obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dalsze prowadzenie sprawy, którą jest nieuzyskanie przez stronę punktów karnych w liczbie przekraczającej 24. Zatem w ocenie organu zarzuty odwołania należało uznać za bezprzedmiotowe. W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania wymagało wniosku skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z 29 marca 2026 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze oraz wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma. Na rozprawie skarżący wniósł i wywiódł jak w skardze oraz w pismach procesowych. Dodatkowo wyraził pogląd, że KWP nie mógł skutecznie wycofać wniosku podpisanego przez inną osobę, a więc zdaniem skarżącego jest to inny organ. Nadto oświadczył, że Prezydent nie posiada wiedzy ile skarżący faktycznie ma punktów karych, być może nawet powyżej 24 punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 t.j. dalej "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. W kontrolowanej sprawie kwestionowano to, iż organ nie wydał merytorycznej decyzji w sprawie, jak również podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że w wyniku przeprowadzonej analizy zaktualizowanej bazy danych KWP stwierdził, że skarżący nie przekroczył dopuszczalnego limitu punktów karnych. W związku z powyższym KWP cofnął wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym KWP stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanki skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wynikającej z art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.). Należy przy tym wyjaśnić, że w sytuacji, gdy wniosek o sprawdzenie kwalifikacji i pismo cofające ten wniosek zostały podpisane przez różne osoby występujące w imieniu KWP to okoliczność ta nie miała znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 268a k.p.a. pracownicy urzędu są upoważnieni przez organ administracji publicznej do załatwiania spraw w imieniu tego organu. Oznacza to, że podejmowane przez nich działania są uznawane za działania tego organu. Zarówno natomiast wniosek, jak i pismo z 21 sierpnia 2025 r. zostały złożone w imieniu KWP. Zasadnie również organ przyjął, że skoro od początku wszczęte postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe to nie było podstaw do jego kontunuowania i merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ prawidłowo zatem wydał rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zwrot "z jakiejkolwiek przyczyny" oznacza "każdą przyczynę powodującą brak elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 1997 r., SA/Rz 258/96 52 LEX nr 58125). Także stwierdzenie przez organ, że nie spełniono przesłanek przepisu art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.) stanowiącego podstawę złożenia wniosku i wszczęcia postępowania administracyjnego powoduje, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Należy przy tym wyjaśnić, że k.p.a. przewiduje dwie odrębne podstawy umorzenia postępowania administracyjnego tj. przepis art. 105 § 1 k.p.a. wskazujący na obligatoryjne umorzenie postępowania przez organ z urzędu oraz przepis art. 105 § 2 k.p.a. dotyczący fakultatywnego umorzenia postępowania, na wniosek strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte. W niniejszej natomiast sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez organ z urzędu, a nie na wniosek strony postępowania, dlatego organ nie miał podstaw do zastosowania art. 105 § 2 k.p.a. W sprawie, w ocenie Sądu, nie znajduje również zastosowania przepis art. 61a § 1 k.p.a. dotyczący odmowy wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2014 r., II OSK 1045/13 54, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W momencie bowiem wszczęcia postępowania nie było jeszcze wiadomym organowi, że skarżący jest podmiotem co do którego nie zaszły przesłanki konieczne do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Okazało się to dopiero w toku postępowania administracyjnego, już po jego wszczęciu. Prawidłowo zatem organ zakończył postępowanie wydając decyzję o umarzeniu postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.