I SA/Po 2962/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-01-10
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup materiału budowlanego, udokumentowany fakturą z 2001 r., ale opłacony w 2002 r., może zostać odliczony od podatku dochodowego za rok 2001 w ramach ulgi budowlanej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wydatek na materiały budowlane, mimo posiadania faktury z 2001 r., nie może zostać odliczony od podatku za rok 2001, jeśli faktyczna płatność nastąpiła w roku 2002. Zgodnie z przepisami, ulga budowlana przysługuje tylko w przypadku wydatków faktycznie poniesionych w danym roku podatkowym.Stan faktyczny
Podatnik W.B. złożył wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku dochodowego za rok 2001, domagając się odliczenia wydatku na zakup kleju budowlanego w kwocie [...] zł, udokumentowanego fakturą z września 2001 r. Organ podatkowy odmówił, wskazując, że płatność za klej nastąpiła w lipcu 2002 r., a zatem wydatek nie został poniesiony w roku 2001. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Podatnik wniósł skargę do WSA, argumentując, że zakup nastąpił w 2001 r., a późniejsza płatność nie ma znaczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]2002 w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
Decyzją z dnia [...]r. Drugi Urząd Skarbowy odmówił W.B. stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001.
W uzasadnieniu podano, że we wniosku z dnia [...] lipca 2002 r. W.B. zgłosił roszczenie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie [...]zł z uwagi na niewskazanie w złożonym zeznaniu podatkowym za rok 2001 wydatku w kwocie [...]zł - udokumentowanego fakturą VAT - na zakup materiału budowlanego /kleju Atlas Plus/. Zakupiony materiał - wg podatnika - zostanie wykorzystany na realizację inwestycji związanej z budową budynku mieszkalnego. Do wniosku dołączono skorygowane zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2001.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania zgłoszonego roszczenia za zasadne z niżej podanych przyczyn.
Zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej podatnikom, którzy w złożonych zeznaniach podatkowych wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej - przysługuje prawo wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. W myśl § 2a tego artykułu równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku podatnik składa skorygowane zeznanie. Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. Spełnienie warunków przewidzianych w tych przepisach skutkuje zwrotem nadpłaty podatku w kwocie wskazanej we wniosku. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że podatnik nie nabył prawa do odliczenia wydatku w kwocie [...]zł jako wydatków poniesionych na budowę własnego budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm./ - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r. - podatnicy, którzy ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego - posiadają prawo do ulgi w podatku dochodowym z tego tytułu na zasadach i warunkach przewidzianych w dalszych przepisach tego artykułu. Przepisy te nie określają wprost rodzaju wydatków związanych z budową budynku mieszkalnego, dających prawo do ulgi podatkowej z tego tytułu. Nie wyznaczają również wielkości minimalnej kwoty poniesionych wydatków, które uprawniałyby do zastosowania ulgi. Jednak nie oznacza to, że każdy wydatek będzie stanowił podstawę do zastosowania ulgi. Pomijając prawidłowość udokumentowania wydatków należy wskazać, na bezpośredni związek występujący pomiędzy poniesionymi wydatkami a prowadzoną inwestycją.
Takiego związku w przypadku wskazanym przez podatnika brak.
W trakcie przeprowadzonych oględzin w dniu [...] sierpnia 2002 r. stwierdzono, że zostały wylane ławy fundamentowe pod budynek mieszkalny, które to prace zostały wykonane przez poprzedniego inwestora. Wydatek z dnia [...] września 2001 r. na zakup 5 kg kleju Atlas Plus jest jedynym wydatkiem jakie poniósł podatnik /w zeznaniach podatkowych za lata poprzednie nie wykazywano odliczeń z tytułu budowy budynku mieszkalnego/. Twierdzenie podatnika, że zakupiony klej będzie wykorzystany przy realizacji budowy budynku mieszkalnego jest mało prawdopodobne. Od zakupu upłynął prawie rok czasu, a jego termin przydatności do użycia wynosi 6 miesięcy od daty produkcji, co wskazuje, że wydatek ten nie będzie miał związku z budową budynku mieszkalnego.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że w wystąpieniu podatnika z dnia [...]maja 2002 r. w sprawie udzielenia pisemnej informacji o stosowaniu przepisów prawa podatkowego w zakresie prawa do ulgi budowlanej w związku z zakupem gruntu z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, w opisie faktycznym - do którego przedstawienia podatnik był obowiązany - nie wskazano, że poniesiono jakiekolwiek wydatki /oprócz zakupu gruntu/ związane z budową. W udzielonej odpowiedzi Urząd wskazał zasady korzystania po dniu 1 stycznia 2002r. z tzw. starej ulgi budowlanej przez podatników kontynuujących rozpoczęte inwestycje przed tą datą, oraz zasady korzystania z tzw. nowej ulgi budowlanej wg przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2002 r. Po otrzymaniu odpowiedzi podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz z korektą zeznania podatkowego za rok 2001, w którym wykazał wielkość wydatków na budowę w kwocie [...]zł. Wobec powyższego organ uznał, że złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest nieuprawnioną próbą nabycia prawa skorzystania z ulgi budowlanej na dotychczasowych zasadach.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.B. zarzucił jej naruszenie art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem podatnika nabył on prawo do dużej ulgi budowlanej istniejącej do końca 2001 roku, ponieważ posiada fakturę potwierdzającą zakup kleju, zakup został dokonany w 2001r., a zakupiony towar jest materiałem budowlanym. Ponadto odwołujący się ma pozwolenie na budowę z 2001 r.
Skarżący wyjaśnił również, że nie rozliczył wydatku inwestycyjnego /zakup kleju/ w pierwotnym rozliczeniu za 2001 r. z uwagi na małą wartość wydatkowanej kwoty. Był przekonany, że posiadając rozpoczętą budowę wraz z pozwoleniem budowlanym posiadał prawo do dużej ulgi. Wydatkowaną kwotę /[...]zł./ zamierzał rozliczyć w zeznaniu za 2002r. Z urzędowej interpretacji z dnia [...] czerwca 2001 r. dowiedział się, że warunkiem do skorzystania z ulgi jest poniesienie wydatku w 2001 r. W związku z powyższym złożył korektę zeznania wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Decyzją z dnia [...]r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w sytuacji podatnika odliczeniu od podatku należnego za rok 2001 podlegały wydatki, które zostały faktycznie poniesione na budowę domu w 2001r. Z faktury VAT nr [...], mimo że nosi datę [...]września 2001 r. wynika, że poniesienie wydatku na zakup kleju nastąpiło [...] lipca 2002 r., co W.B. potwierdził własnoręcznym podpisem.
W tych okolicznościach brak podstaw do uwzględnienia tego wydatku w zeznaniu PIT-36 dotyczącym roku 2001, a tym samym stwierdzeniem nadpłaty w wysokości wyższej niż wynikało to z pierwotnie złożonego zeznania PIT-36.
W skardze wniesionej przez W.B. do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem podatnika zakup kleju nastąpił w dniu [...] września 2001 r., jak na to wskazuje data wystawienia faktury VAT. Inny, późniejszy termin płatności nie ma żadnego znaczenia, bowiem sam towar co do zasady został nabyty w 2001 r.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się bezzasadna.
Organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązującym do końca 2001 r., podatek zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego.
Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że wydatek winien być poniesiony w roku podatkowym, w którym ulga przysługiwała, a więc w sytuacji podatnika w roku 2001. Tego roku dotyczyło też zeznanie podatkowe i jego korekta. W tej sytuacji słusznie zwrócono uwagę, że nie można odliczyć za rok 2001 wydatku, którego się w tym roku nie poniosło.
Skarżący nie zaprzeczył, że faktura VAT została wystawiona [...] września 2001 r., a płatność nastąpiła w dniu [...] lipca 2002 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż "przepisy wprowadzające ulgi podatkowe nie mogą być interpretowane ani z zastosowaniem wykładni rozszerzającej, ani z zastosowaniem wykładni ścieśniającej" /wyrok NSA z 11 lutego 1997 r., sygn. akt III SA 1275/95, "Lex" nr 29902/. Odmienny punkt widzenia mógłby doprowadzić do niedopuszczalnego rozciągnięcia zakresu ulgi na sytuacje faktyczne, których ulga nie dotyczy.
W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
/-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło