I SA/Po 2987/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-22
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż używanego samochodu osobowego, który został wniesiony aportem do spółki, a następnie ulepszony i wprowadzony do ewidencji środków trwałych, może korzystać ze zwolnienia z podatku VAT, jeśli okres jego faktycznego używania przez spółkę wyniósł co najmniej pół roku od momentu nabycia?Ratio decidendi
Spółka mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT przy sprzedaży używanego samochodu osobowego, ponieważ okres jego faktycznego używania przez spółkę od momentu nabycia wyniósł co najmniej pół roku. Kryterium decydującym jest okres używania towaru przez podatnika dokonującego sprzedaży, a nie wiek towaru czy moment jego wprowadzenia do ewidencji środków trwałych i rozpoczęcia amortyzacji.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. została obciążona dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w VAT z tytułu nieopodatkowania sprzedaży używanego samochodu osobowego marki "B". Organy podatkowe uznały, że sprzedaż ta nie korzysta ze zwolnienia, ponieważ samochód nie był odpowiednio długo ujęty w ewidencji środków trwałych i amortyzowany. Spółka argumentowała, że samochód, wniesiony aportem, był używany przez zarząd w okresie adaptacji i remontów, a następnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych, co spełniało wymóg półrocznego okresu używania od momentu nabycia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów sądowych. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2005 r. ze skargi Spółki "A" sp. z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień i lipiec [...] roku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 226,40 zł (dwieście dwadzieścia sześć złotych 40/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ J. Małecki
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r. Nr [...] określił spółce "A" sp. z o.o. w P. zobowiązanie podatkowe za kwiecień i wrzesień [...]r. w łącznej kwocie [...]zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za luty i marzec [...]r. oraz ustalił za te miesiące, dodatkowe zobowiązanie podatkowe w łącznej wysokości [...]zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w wyniku kontroli w spółce zostały stwierdzone następujące uchybienia:
1. w rozliczeniu za luty [...]r.
-zawyżenie podatku naliczonego o kwotę [...]zł w wyniku odliczenia tego podatku z duplikatów faktur VAT wystawionych [...]r. przez Zakłady Energetyczne S.A., czym naruszono przepis art. 19 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 o podatku od towarów i usług w związku z § 50 ust. 3 i § 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług... (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.),
2.w rozliczeniu za marzec [...]r.
-zawyżenie podatku naliczonego o kwotę [...]zł w wyniku odliczenia podatku naliczonego nie potwierdzonego fakturą zakupu, czym naruszono przepis art. 19 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz
-zawyżenie o kwotę [...]zł z powodu zawyżenia kwoty podatku naliczonego z przeniesienia z poprzedniego miesiąca, co stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o VAT.
3.w rozliczeniu za kwiecień [...]r.
- zawyżenie podatku naliczonego o kwotę [...]zł z powodu zawyżenia kwoty podatku naliczonego z przeniesienia z poprzedniego miesiąca, co stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o VAT,
- zaniżenie podatku należnego o kwotę [...]zł na skutek nieopodatkowania sprzedaży samochodu marki "B" podatkiem od towarów i usług (czynność zaliczona przez spółkę do zwolnionej z podatku VAT jako sprzedaż towaru używanego), czym naruszono przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 i art. 4 pkt 7 ustawy o VAT.
4.w rozliczeniu za wrzesień [...]r.
- zawyżenie podatku naliczonego o kwotę [...]zł w wyniku odliczenia podatku naliczonego nie potwierdzonego fakturą zakupu, czym naruszono przepis art. 19 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT.
W odwołaniu spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji w części dotyczącej opodatkowania podatkiem należnym sprzedaży samochodu osobowego "B" zakwestionował stanowisko organu I instancji, według którego zwolnienie z podatku od towarów i usług przy sprzedaży środka trwałego należy się tylko wówczas, gdy figuruje on co najmniej pół roku w ewidencji środków trwałych. Nie było to konieczne, bowiem prawo to przysługuje pod warunkiem używania środka trwałego przez spółkę. Bez wpływu na możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania sprzedaży samochodu pozostaje fakt, iż po wniesieniu go do spółki "A" - co nastąpiło w dniu [...]r. - został on zaksięgowany na koncie "Inwestycje rozpoczęte - samochód "B" a po dokonaniu ulepszeń i remontów przekazany w dniu [...]r. do używania i zaksięgowany na koncie "środki trwałe". Spółka po ustaleniu wartości początkowej rozpoczęła amortyzację tego środka trwałego. W czasie adaptacji samochód był użytkowany przez zarząd spółki.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. Nr [...], nie uwzględniwszy odwołania i składanych przez spółkę wyjaśnień, utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...].
W skardze spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji w części dotyczącej kwoty [...]zł wynikającej z błędnie ustalonego zaniżenia przez spółkę podatku VAT w sprawie opodatkowania używanego środka trwałego w postaci samochodu osobowego marki "B". Decyzji zarzuciła naruszenie art.122, art. 187 § 1 O.p. oraz art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu skargi wywodziła, że samochód marki "B" 4.0 KAT, wniesiony aportem do "A" sp. z o. w dniu [...]r. został wyprodukowany w 1990r. Spółce nie jest znana regulacja prawna, nakazujący podmiotowi gospodarczemu obligatoryjne ujęcie środka trwałego w eksploatacji na środki trwałe i naliczanie amortyzacji od momentu nabycia własności. Fakt, że spółka ujęła powyżej wymieniony samochód na inwestycjach i rozpoczęła amortyzację księgową, dopiero później niż ustawowa regulacja nakazuje, nie rzutuje na naliczenia czasu eksploatacji dla określenia czy pojazd trzeba traktować jako używany. W czasie po objęciu samochodu w posiadanie t.j. po [...]r. zostały dokonane ulepszenia i remonty samochodu i dopiero po zakończeniu adaptacji samochód został wprowadzony w ewidencję środków trwałych i rozpoczęto amortyzację środka trwałego. W czasie adaptacji był samochód użytkowany przez zarząd spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jako niezgodną z prawem.
Powody.
Spółka dokonując w dniu [...]r. sprzedaży samochodu marki "B" na rzecz "Kancelarii Doradztwa Podatkowego "C" sp. z o.o. w G., spółka mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT, bowiem był on wówczas towarem używanym w rozumieniu ustawy podatkowej.
Towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt 7 lit.b ustawy podatkowej jest towar, którego okres używania przez podatnika dokonującego ich sprzedaży wyniósł co najmniej pół roku. Oznacza to więc, iż kryterium podstawowym dla ustalenia czy dany towar - rzecz ruchoma - jest używany, nie jest wiek tego towaru, ale okres jego używania przez ostatniego użytkownika. Innymi słowy jeże towar ma 10 lat, ale podatnik sprzedający ten towar używał go np: 7 miesięcy - wówczas towar ma dla potrzeb VAT status towaru używanego. Oznacza to, iż w przypadku rzeczy ruchomych status jako towarów używanych zmienia się wraz ze zmianą właściciela - użytkownika. Nie są towarami używanymi wytworzone produkty przeznaczone do sprzedaży, zapasy surowców i materiałów przeznaczonych do produkcji ani towary nabyte przez podatnika w celu dalszej odprzedaży.
Pewne problemy może stwarzać zdefiniowanie pojęcia "używanie".
Poszczególne uprawnienia właściciela objęte terminem "korzystanie z rzeczy" nie dają się wyczerpująco wymienić. Właściciel realizuje te uprawnienia zarówno przez czynności o charakterze faktycznym, jak i przez czynności cywilno-prawne. Faktyczne korzystanie z rzeczy polega przede wszystkim na władaniu rzeczą (posiadanie) oraz na pobieraniu pożytków i innych przychodów, które rzecz przynosi. Może ono polegać także na przetworzeniu rzeczy albo na jej zniszczeniu. Ostatnie dotyczy głównie tzw. rzeczy zużywalnych, tj. takich, z których nie można w zasadzie korzystać inaczej niż przez ich przetworzenie lub zużycie (surowce, paliwa, środki żywności itp.). Korzystanie z rzeczy w drodze czynności cywilno-prawnych może polegać np: na oddaniu rzeczy w najem lub dzierżawę.
Rozporządzanie rzeczą oznacza w terminologii kodeksu cywilnego dokonywanie czynności cywilno-prawnych, których bezpośrednim celem i skutkiem jest wyzbycie się własności albo obciążenie rzeczy (przeniesienie własności, zrzeczenie się własności nieruchomości, porzucenie rzeczy ruchomej, ustanowienie prawa rzeczowego). Niekiedy mówi się jednak także o rozporządzaniu rzeczą mając na myśli powołanie do życia stosunków obligacyjnych dotyczących rzeczy (np: stosunku najmu lub dzierżawy, stosunku użyczenia), a nawet pewne dyspozycje o charakterze faktycznym, np: zniszczenie rzeczy przez właściciela. Pozytywne uprawnienia właściciela (możność korzystania z rzeczy i rozporządzania rzeczą) nie wyczerpują treści prawa własności. Możliwe są wypadki, gdy właściciel zostaje ich pozbawiony, a mimo to prawo własności nie wygasa.
Samochód - rok produkcji 1990 - stał się przedmiotem własności spółki w rezultacie wniesienia go przez nowego wspólnika spółkę "D" sp. z o.o. w P. na poczet podwyższenia kapitału zakładowego (akt notarialny Rep. [...] nr [...] z [...] r.). Od tej daty skarżąca spółka, jako właściciel, realizowała swoje uprawnienia do samochodu zarówno przez czynności o charakterze faktycznym (korzystanie z rzeczy polegające przede wszystkim na władaniu - posiadanie), jak i przez czynności prawne (zlecenie naprawy i zainstalowania instalacji gazowej, przyjęcie samochodu w poczet inwestycji w przedziale [...] r. do [...] r. a po dniu [...] r., wprowadzenie do ewidencji środków trwałych w celu dokonywania odpisów amortyzacyjnych). Dlatego spółka mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT, bowiem był on w dacie zbycia towarem używanym w rozumieniu ustawy podatkowej.
W odniesieniu do towarów - rzeczy ruchomych półroczny termin używania odnosi się do każdorazowego nabycia towaru i biegnie od dnia ich nabycia przez podatnika. Także w przypadku sprzedaży towaru chociażby zaliczonego po nabyciu przez podatnika do środków trwałych, półroczny okres używania biegnie od dnia jego nabycia, a nie od dnia przyjęcia go do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Brak jest bowiem bezwzględnie obowiązującego nakazu prawnego, aby ujawniać w ewidencji środek trwały i naliczać amortyzację już od dnia jej nabycia. Przesunięcie terminu rozpoczęcia dokonywania odpisów może być przyczyną przesunięcia w czasie całego okresu amortyzacji, gdyż odpisów dokonuje się do czasu zrównania ich sumy z wartością początkową, chyba że wcześniej nastąpi zbycie, likwidacja albo wystąpią inne okoliczności przerywające bieg dokonywania odpisów. Nie ma przeto wpływu na naliczania okresu, po upływie którego nabyty towar - pojazd należy traktować jako używany, zaliczenie go najpierw w poczet inwestycji a rozpoczęcie amortyzacji dopiero później.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
/-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło