I SA/Po 2996/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-01

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Jerzy Małecki, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla uznania eksportu towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT wystarczający jest sam fakt udokumentowania wywozu towarów za granicę, czy też konieczne jest dodatkowo udowodnienie dokonania sprzedaży towaru na rzecz kontrahenta zagranicznego?
Ratio decidendi
Dla uznania eksportu towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT niezbędne jest spełnienie dwóch warunków: potwierdzenie wywozu towarów za granicę przez urząd celny oraz dokonanie sprzedaży towaru na rzecz kontrahenta zagranicznego. Sam fakt udokumentowania wywozu nie jest wystarczający, jeśli nie zostanie udowodnione zawarcie umowy sprzedaży z zagranicznym podmiotem. W przypadku braku wystarczających dowodów na dokonanie sprzedaży, organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania świadków i stron.
Stan faktyczny
Skarżący A.W. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2002 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do zastosowania stawki 0% dla towarów (guziki i wyroby odzieżowe) wywiezionych na Ukrainę, argumentując, że nie potwierdzono sprzedaży tych towarów ukraińskiej firmie "C". Ponadto, organy opodatkowały towary nabyte przez skarżącego i zużyte na własne potrzeby. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził zwrot kosztów sądowych od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A.W. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A.W. kwotę 945,10 zł / słownie: dziewięćset czterdzieści pięć złotych 10/100/ tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 10 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług , podatku akcyzowym oraz art. 21 § 3 i § 3a Ordynacji podatkowej, określił A.W. : - kwotę różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za miesiąc: kwiecień 2002 r. w wysokości [...] zł maj 2002 r. w wysokości 0 zł - kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny okres za miesiąc: styczeń 2002 r. w wysokości [...] zł luty 2002 r. w wysokości [...] zł marzec 2002 r. w wysokości [...] zł - zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc maj w wysokości [...] zł. W toku kontroli przeprowadzonej w prowadzonej przez A.W firmie "A" zajmującej się sprzedażą wyrobów wędliniarskich i mięsnych, Urząd Skarbowy stwierdził, że w okresie od [...] kwietnia 2002 r. do [...] maja 2002 r. podatnik na podstawie 7 faktur zakupił w firmie "B" U.B. guziki i wyroby odzieżowe, które następnie zostały wyeksportowane na Ukrainę. Z wystawionych faktur oraz JDA SAD wynikało, że odbiorcą towaru miała być ukraińska firma "C" z S., zajmująca się przetwórstwem rybnym. Według oświadczeń A.W kontrahent ukraiński za dostarczony towar miał mu sprzedać konserwy i mrożonki rybne. Z kolei firma "B" nabywała od firmy "A" przetwory mięsne. Przeprowadzone na wniosek Ministerstwa Finansów przez ukraińskie organy podatkowe ustalenia nie potwierdziły, by firma "C" dokonywała transakcji importowo-eksportowych z firmą "A " A.W. Urząd Skarbowy uzyskał od Urzędu Celnego potwierdzenie dokonania przez w/w. firmę wywozu zadeklarowanych w 4 JDA SAD towarów na Ukrainę w okresie od [...] kwietnia 2002 r. do [...] maja 2002 r. Organ podatkowy mając na względzie przepis art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r., przyjął, że dla uznania, że miał miejsce eksport towaru nie wystarczający jest fakt posiadania przez podatnika dokumentu jego wywozu za granicę, skoro nie stwierdzano by firma ukraińska posiadała wystawione przez A.W dokumenty. W związku z tym sprzedaż guzików i odzieży opodatkowano wg stawki 22%. Ponadto organ podatkowy stwierdził, że podatnik nie naliczył, nie odprowadził i nie zaewidencjonował podatku VAT od zakupionych towarów zużytych na potrzeby własne /24 kieliszków, łopatki do tortu, łopatki do ryb, komplet: łyżki, łopatka, tłuczek, CRD 85 szt. + koszulki, AB dymnic, słuchawki, kasety do kamery, grill, wiatraczek do rozpalania grilla 3 szt., podpałka do grilla 3 szt., stół Los Angeles, zegarek cyfrowy, poduszka Milano 2 szt./. Łącznie podatek należny z w/w. tytułu wyniósł [...] zł., bowiem towary zużyte na własne potrzeby podlegają podatkowi zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdzone nieprawidłowości uzasadniały określenie ze miesiące od stycznia do maja 2002r. podatku należnego i skorygowanie kwoty różnicy podatku naliczonego nad należnym. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu podatkowego I instancji. Odnosząc się do kwestii eksportu towarów organ odwoławczy nie kwestionuje faktu wywozu towaru za granicę uważa jednak, że nie miał miejsca eksport towarów w rozumieniu art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem nie nastąpiła sprzedaż towaru na rzecz kontrahenta zagranicznego, a tym samym nie zaistniała okoliczność określona w art. 2 powołanej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił także stanowisko Urzędu Skarbowego co do zasadności opodatkowania przekazania nabytych przez podatnika towarów na potrzeby własne skoro nie zostały one sprzedane. Wobec braku stosownych dokumentów, brak podstaw do przyjęcia, że zostały one zużyte na potrzeby reprezentacji i reklamy. Organ podatkowy nie miał podstaw do zastosowania przepisu art. 7 ust. 3 w/w. ustawy w sytuacji, gdy podatnik odliczył podatek naliczony wynikający z faktur zakupu od podatku należnego. Decyzję tę A.W zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi w/w. kwestionując stanowisko organów podatkowych w kwestii eksportu, podnosi, że brak u ukraińskiego kontrahenta dokumentów potwierdzających dokonanie transakcji z jego firmą, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nie uzasadnia stanowiska organów podatkowych co do nieuznania tej sprzedaży za sprzedaż eksportową. Zauważa też, że opodatkowanie określonych towarów jako zużytych na potrzeby własne było niezasadne, bowiem służyły one wykonywaniu zadań firmy. Skarżący zarzuca organom podatkowym naruszenie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny mi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje: Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do kwestii, czy skarżący dokonał eksportu towarów na Ukrainę i w związku z tym, czy zasadnie zastosował do towarów określonych w 4 fakturach wystawionych na [...] firma "C" stawkę podatku od towarów i usług 0%. Jak zasadnie stwierdzają organy podatkowe dla uznania, że podatnik dokonał eksportu towarów niezbędne jest w myśl przepisu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ spełnienie dwóch warunków tj. potwierdzenie wywozu towarów za granicę przez graniczny urząd celny oraz dokonanie czynności o której mowa m.in. w art. 2 ust. 1 w/w ustawy tj. sprzedaży towaru. Nie budzi wątpliwości fakt wywozu towarów za granicę, jednakże niewyjaśniona w sposób prawidłowy pozostaje w niniejszej sprawie kwestia, czy między firmą ukraińską a skarżącym doszło do zawarcia umowy sprzedaży. Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Tymczasem tak Urząd Skarbowy jak i organ odwoławczy oparły swoje rozstrzygnięcia w sprawie na informacji przesłanej przez ukraińskie organy podatkowe, które nie stwierdziły, by firma "C" dokonywała jakichkolwiek transakcji z firmą A.W także w formie kompensaty wzajemnych zobowiązań /informacja z polskiego Ministerstwa Finansów k. 14 akt podatkowych/. Zauważyć należy, że Ukraina w 2003 r. nie ratyfikowała Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 23 listopada 1988 r. /Dz. U. Nr 141, poz. 913/. Postępowanie ratyfikacyjne rozpoczęła dopiero w listopadzie 2004 r. i dotąd nie zostało ono zakończone. W związku z tym informacje przekazane stronie polskiej nie mogą być traktowane jako niepodważalny dowód w postępowaniu podatkowym. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w szerszym zakresie. W szczególności należało przesłuchać w charakterze świadka R. S. zam. w W. przy ul. [...], który przewoził towary na Ukrainę. Fakt, iż w/w. był dwukrotnie bezskutecznie wzywany przez Urząd Skarbowy nie przesądza o niemożliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka, który powinien wiedzieć komu i gdzie dostarczył przewożony towar i czy otrzymał w zamian inny towar. Należałoby także przesłuchać A.W , zgodnie z postanowieniami art. 199 Ordynacji podatkowej, celem wyjaśnienia okoliczności dotyczącej zawarcia umowy z firmą ukraińską i jej wykonania, w szczególności, czy firma "C" wywiązała się z ciążących na tej firmie, wg wyjaśnień skarżącego /k.5 akt podatkowych/, obowiązków dostarczenia A.W produkowanych przez tę firmę konserw rybnych i mrożonek rybnych. Gdyby skarżący stwierdził, że ukraiński kontrahent wywiązał się ze swych obowiązków wobec firmy "A" należałoby dokonać analizy prowadzonych przez tę firmę ksiąg i dokumentów celem potwierdzenia w/w. okoliczności. Dopiero przeprowadzenie powyższych ustaleń pozwoli przesądzić, czy skarżący dokonał sprzedaży guzików i odzieży nabytych od firmy "B" ukraińskiemu kontrahentowi, a więc, czy A.W w myśl art. 4 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, dokonał eksportu towarów uprawniającego go do zastosowania do sprzedaży w/w towarów preferencyjnej stawki VAT w wysokości 0% na podstawie art. 18 ust. 3 powołanej ustawy. Odnosząc się z kolei do zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie opodatkowania towarów zużytych wg organów podatkowych na potrzeby własne zauważyć należy, że i w tym zakresie ustalenia dokonane w toku postępowania podatkowego są niewystarczające. Nie wyjaśniono bowiem, czy w toku kontroli bądź później stwierdzono brak tych towarów w firmie "A" , a miały one służyć, zdaniem skarżącego, prowadzonej przez niego działalności, chociaż bliżej nie sprecyzował on w jakim zakresie. Z tych względów, wobec naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 122, 180, 187 § 1, 188 oraz niezastosowania art. 199 Ordynacji podatkowej, co może rzutować na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" i "c", art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło