I SA/Po 3/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/M. Skwierzyńska /-/K. Wolna – Kubicka Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia (...) września 2001r., (...) listopada 2001r., (...) lutego 2002r., (...) lutego 2005r. i (...) maja 2005r., na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu P. J. Zawiadomieniami z dnia (...) września 2008r. wykonano próby zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego - które okazały się jednak nieskuteczne. W trakcie dalszych czynności spisano ze zobowiązanym protokół o stanie majątkowym - stwierdzając brak ruchomych składników majątkowych (oprócz nieruchomości), z których możliwa byłaby egzekucja należności pieniężnych. Powyższe ustalenia potwierdzono na podstawie bazy komputerowej urzędu, informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe Wydział Komunikacji oraz Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i GEOPOZ. Pismem z dnia (...) czerwca 2010r. organ egzekucyjny powiadomił wierzyciela, że egzekucja prowadzona na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych przy zastosowaniu środków egzekucyjnych, o których mowa w dziale II, rozdziałach 2 - 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., - dalej: upea) okazała się bezskuteczna i kontynuowanie jej jest możliwe jedynie w przypadku skierowania egzekucji do nieruchomości dłużnika. Organ egzekucyjny zwrócił się jednocześnie do wierzyciela z zapytaniem czy wnosi on o wszczęcie egzekucji z majątku nieruchomego dłużnika i wyznaczył kwotę zaliczki, która powinna być wpłacona w przypadku skierowania wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych. Pomimo upływu ponad dwóch miesięcy wierzyciel nie złożył takiego wniosku. W związku z powyższym postanowieniem nr (...) z dnia (...) września 2010r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 upea. Na powyższe rozstrzygnięcie wierzyciel złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. Kwestionował w nim przepisy prawa, na podstawie których organ I instancji wydał orzeczenie. Zdaniem skarżącego brak było podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, iż z uwagi na fakt, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera szczegółowe uregulowania dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości organ egzekucyjny winien w przedmiotowej sprawie wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego podając jako podstawę prawną art. 110 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w P. rozpatrując w trybie odwoławczym przedłożone w zażaleniu argumenty strony zaskarżonym postanowieniem nr (...) z dnia (...) października 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż zgodnie z art. w art. 59 § 2 upea postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ nadzoru stwierdził, iż organ pierwszej instancji miał prawo umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego. Podjął bowiem działania i czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, z uwagi jednak na trudności w dostępie do majątku dłużnika, a właściwie brakiem tego majątku prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne było nieskuteczne. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz po otrzymaniu informacji, iż dokonane zajęcia rachunków bankowych nie mogą być zrealizowane, przystąpił do następnych czynności w poszukiwaniu majątku dłużnika. W trakcie podjętych czynności (spisanie protokołów o stanie majątkowym zobowiązanego, wystąpienie z zapytaniem do Starostwa Powiatowego Wydział Komunikacji, Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, GEOPOZ) ustalił, iż zobowiązany oprócz nieruchomości nie posiada majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. Jednocześnie ustaliwszy, iż zobowiązany jest właścicielem nieruchomości prawidłowo - pismem z dnia (...) czerwca 2010r. powiadomił o tym fakcie wierzyciela i jednocześnie zwrócił się do niego z zapytaniem czy wnosi on o wszczęcie egzekucji z majątku nieruchomego dłużnika i wyznaczył kwotę zaliczki, która powinna być wpłacona na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych. Wierzyciel przesłanek tych nie spełnił wobec czego organ zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego na podstawie art. 59 § 2 upea. Podniesiony w zażaleniu zarzut, iż organ I instancji wydał orzeczenie powołując złą podstawę prawną zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. był bezzasadny. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. nie miał prawa umorzyć przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w trybie wskazanym przez wierzyciela w zażaleniu tj. na podstawie art. 110 § 7 upea, gdyż umorzenie postępowania egzekucyjnego w ww. trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy wierzyciel złoży wniosek o kontynuację postępowania egzekucyjnego z majątku nieruchomego zobowiązanego, ale nie dopełni formalności związanych z wpłatą zaliczki, o której mowa w art. 110 § 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że wierzyciel nie złożył wniosku o kontynuację prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Tym samym organ egzekucyjny umarzając przedmiotowe postępowanie egzekucyjne powołał art. 59 § 2 oraz art. 110 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na powyższe postanowienie skargę złożył wierzyciel. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia – a także poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Powołanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 59 § 2 upea oraz podtrzymał argumentację zawartą uprzednio w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepis art. 59 § 2 upea - zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ nie naruszył także art. 110 § 7 ustawy, na podstawie którego w przypadku niewpłacenia zaliczki, o której mowa w § 4, organ egzekucyjny wzywa wierzyciela do jej wpłacenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwana, a po bezskutecznym upływie tego terminu umarza postępowanie egzekucyjne. Zauważyć należy, że organ I instancji zwrócił się do wierzyciela z informacją, że zobowiązany posiada nieruchomość. Nadto zgodnie z art. 110 § 1a upea powiadomił go, że z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, albowiem zastosowanie innych środków okazało się bezskuteczne, wyznaczył też stosowną zaliczkę. Stosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości zostało uzależnione od określonych w art. 110 upea przesłanek. Zgodnie z art. 110 § 3 upea organ egzekucyjny podejmuje czynności egzekucyjne związane z egzekucją z nieruchomości na wniosek wierzyciela. Nadto podejmuje on te czynności, po otrzymaniu zaliczki na pokrycie przewidywanych wydatków od wierzyciela (art. 110 § 3a upea). Wierzyciel finansujący wpłaca zaliczkę do organu egzekucyjnego sukcesywnie, w miarę podejmowanych przez ten organ kolejnych czynności egzekucyjnych (art.110 § 4 upea). W przypadku niewpłacenia zaliczki, wzywa wierzyciela do jej wpłacenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, a po bezskutecznym upływie tego terminu umarza postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy wierzyciel nie wniósł w ogóle o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, organ egzekucyjny nie mógł wezwać go do wpłaty zaliczki na prowadzone postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, a następnie w razie braku wpłaty zaliczki, umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 110 § 7 upea. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 110 § 7 ustawy, może nastąpić tylko wówczas, gdy wierzyciel złoży wniosek o kontynuację postępowania egzekucyjnego z majątku nieruchomego zobowiązanego, ale nie dopełni formalności związanych z wpłatą zaliczki. Sąd pragnie podkreślić, iż wskazane stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych - tak: m.in. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 488/10. Dlatego Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ K. Wolna-Kubicka