I SA/Po 3017/02

WyrokWSA w Poznaniu2005-02-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia WSA Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usługi świadczone przez zagraniczny podmiot na rzecz polskiej spółki, dotyczące pośrednictwa w nabyciu nieruchomości położonej w Polsce i umożliwienia zmiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stanowią import usług podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce, a w szczególności, czy są one objęte zwolnieniem przewidzianym dla prowizji i innych wynagrodzeń z tytułu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługi świadczone przez niemiecką spółkę na rzecz polskiej spółki, dotyczące pośrednictwa w nabyciu nieruchomości w Polsce i umożliwienia zmiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stanowiły import usług podlegający opodatkowaniu VAT w Polsce. Sąd stwierdził, że usługi te były świadczone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a polska spółka jako usługobiorca była podatnikiem VAT. Ponadto, sąd uznał, że zakres tych usług wykraczał poza definicję pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, co wykluczało zastosowanie zwolnienia z VAT przewidzianego w §69 pkt 5b rozporządzenia Ministra Finansów.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. została objęta kontrolą podatkową, która wykazała nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za sierpień i październik 2000 r. Organ kontroli stwierdził import usług od niemieckiej spółki B T.B., polegający na zorganizowaniu współpracy z klubem sportowym w celu umożliwienia zmiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w Polsce. Decyzja organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, określiła zaległości podatkowe z tytułu importu usług. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących importu usług i zwolnienia z VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i październik 2000 r. oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ J.Ruszyński W 2002 r. w Przedsiębiorstwie A Sp. z o.o. została przeprowadzona przez Inspektora Kontroli Skarbowej kontrola na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [..] stycznia 2002 r. (K. [...]). Zakres kontroli obejmował rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2000, podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień i październik 2001 r oraz wykonanie obowiązku przekazywania NBP danych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 1999 r. (Dz. U. nr 27, poz. 246) za rok 2000. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej sporządził protokół badania dokumentów i ewidencji, w którym stwierdzono szereg nieprawidłowości (k. [...] - [...]). Następnie pełnomocnik kontrolowanej spółki złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli z dnia [...] 2002 r. W konkluzji pełnomocnik spółki uznał za niesłuszne określenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i sług w zakresie objętym zastrzeżeniami. Po przeprowadzonej kontroli podatkowej Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję nr [...] (k. [...] -[...]), w której określił za miesiące: - sierpień - zaległość w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł i październik 2000 r. - październik - zaległość w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł i październik 2000 r. W uzasadnieniu decyzji Inspektor Kontroli Skarbowej podniósł, że spółka dokonała w sierpniu i październiku importu usług w rozumieniu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.), według którego usługi świadczone na terytorium Rzeczypospolitej, za których wykonanie należność przekazywana jest osobie lub jednostce mającej siedzibę za granicą traktuje się jako import usług. Natomiast na podstawie art. 2 ust. 2 powołanej ustawy podlega on opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej importowane usługi polegały na wykonaniu przez niemiecką spółkę B T.B. usług polegających na zorganizowaniu współpracy z Klubem sportowym C w P. w taki sposób, aby zaistniały warunki umożliwiające zmianę prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z kolei na podstawie porozumienia z dnia [...] lipca 2000 r. T.B., zwany w umowie pośrednikiem, zobowiązał się "pośredniczyć w akwizycji dla A w W. sp. z o.o. możliwości zawarcia umowy kupna od C w P. obiektu w P. przy ulicy [...] działka nr [...] . W ocenie Inspektora Kontroli Skarbowej w rozliczeniu za miesiąc sierpień kontrolowana spółka zobowiązana była obliczyć kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu usług według stawki 22% i wykazać ją w ewidencji prowadzonej na potrzeby tego podatku oraz w deklaracji składanej na potrzeby podatku od towarów i usług. Ponadto Inspektor Kontroli Skarbowej podniósł, że świadczenie takich usług nie jest objęte zakresem zwolnienia określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm.). Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej zwolnienie od podatku wymienione w §69 pkt 5b powołanego rozporządzenia dotyczy prowizji i innych wynagrodzeń z tytułu wykonania usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami osób lub firm, które takie usługi wykonują, a w tym przypadku kontrolowana spółka była nabywcą usługi, a nie jej wykonawcą. Od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej kontrolowana spółka odwołała się, za pośrednictwem pełnomocnika, do Izby Skarbowej domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Na skutek wniesienia odwołania organ podatkowy drugiej instancji, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, wydał w dniu [...] decyzję nr [...] (k. [...] - [...]), w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa podkreśliła, że z materiału dowodowego wynika skarżąca spółka dokonała zapłaty niemieckiemu usługodawcy przedsiębiorstwu B T.B. Zdaniem organu podatkowego treść powołanych dokumentów oraz przedmiot mającej dojść do skutku transakcji wskazuje na nierozerwalność czynności niemieckiego usługodawcy z terenem polski. Wobec tego nie można dać wiary twierdzeniom skarżącej spółki, że T.B. w ramach porozumień wykonywał usługi na terenie Niemiec, wykorzystując kontakty tam nawiązane oraz analizy tam wykonane. Zasadnie przyjął zatem Inspektor Kontroli Skarbowej, że czynności wchodzące w zakres usług zostały wykonane na terenie Polski, a należność za ich wykonanie została przekazana osobie lub jednostce mającej siedzibę bądź miejsce zamieszkania za granicą. Natomiast na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym import usług podlega opodatkowaniu, a podatnikiem jest usługobiorca usługi pochodzącej z importu. Od ostatecznej decyzji Izby Skarbowej pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy, w której domagał uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz §69 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a ponadto przepisów prawa procesowego w postaci art. 187 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej spółki podkreślił, ze przedmiotem sporu między spółką, a organem podatkowym jest ocena, gdzie były wykonywane usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie zwolnienie z podatku od towarów i usług wynagrodzeń związanych z obrotem nieruchomościami, o którym mowa w §69 pkt 5 b rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki sporne usługi, w skład których wchodziły czynności typowego pośrednictwa w handlu nieruchomościami oraz szeroko rozumiane doradztwo w tym zakresie wykonywane były na terenie Niemiec. Jednostka mająca siedzibę na terenie Niemiec, wykonała bowiem sporną usługę poprzez wykorzystanie kontaktów handlowych tam nawiązanych oraz przez dokonanie właśnie na terenie Niemiec określonych umową analiz. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, organ podatkowy dla wykazania, że usługa nie była wykonywana na terytorium Polski nie podważa, że przedmiotem usługi było pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, a zatem zdaniem pełnomocnika wynagrodzenia z tytułu dokonywania obrotu nieruchomościami powinny korzystać ze zwolnienia zawartego w §69 pkt 5 b powołanego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa uznała zarzuty skarżącej spółki za bezpodstawne i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa podatkowego. Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Spór pomiędzy skarżącym , a organami podatkowymi sprowadza się do oceny, gdzie były wykonywane usługi świadczone na rzecz skarżącej spółki przez niemieckie przedsiębiorstwo B T.B. oraz czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie zwolnienie z podatku od towarów i usług wynagrodzeń związanych z obrotem nieruchomościami. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podlega m.in. import usług. Natomiast na podstawie art. 4 pkt 5 powołanej ustawy przez import usług rozumie się usługi świadczone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za których wykonanie należność jest przekazywana osobie lub jednostce mającej siedzibę bądź miejsce zamieszkania za granicą. W przypadku dokonania importu usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług pochodzących z importu. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka korzystała z usług świadczonych przez niemiecki podmiot B T.B. Zakres usług świadczonych przez niemieckiego kontrahenta określony był na mocy porozumień z dnia [...] czerwca 2000 r. i [...] lipca 2000 r. Na mocy pierwszego porozumienia strony uzgodniły, że niemiecki przedsiębiorca zorganizuje współpracę z Klubem C oraz podejmie starania z kompetentnymi w tym względzie osobami z zarządu miasta, aby umożliwić zmianę prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. w prawo własności. W porozumieniu postanowiono również, że w ramach kwoty [...] DM podmiot niemiecki rozwiąże wszelkie kwestie dotyczące tej sprawy. Natomiast na mocy porozumienia z dnia [...] lipca 2000 r. skarżąca spółka zleciła niemieckiemu podmiotowi pośrednictwo w zakupie nieruchomości położonej w P. Następnie w dniu [...] lipca 2000 r. i [...] lipca 2000 wystawiono rachunki odpowiednio na kwotę [...] DM i [...] DM za zakończone sukcesem pośrednictwo dotyczące obiektu w P. W ocenie Sądu usługi nie były świadczone na terenie Niemiec. Charakter i zakres świadczonych usług wskazuje jednoznacznie, że wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, usługi te świadczone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazuje na to m.in. fakt, że przedmiotem usługi była nieruchomość położona na terenie Polski. Trudno sobie wyobrazić, by opisane powyżej usługi, których zakres został skorygowany porozumieniem z dnia [...] czerwca 2000 r., mogły być świadczone poza terenem Rzeczypospolitej Polskiej. To na terenie polski znajdowała się nieruchomość, o której nabycie starała się skarżąca spółka, tutaj też mają siedzibę organy właściwe do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wobec tego należy wskazać, że okoliczności, na które powoływała się skarżąca spółka, tj. na fakt świadczenia usług poza granicami kraju, nie zostały poparte żadnymi dowodami. Spółka nie wykazała bowiem na czym konkretnie miałoby polegać świadczenie wymienionych powyżej usług poza granicami Polski, i w jaki sposób można by świadczyć takie usługi poza terytorium RP. Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organy podatkowe §69 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od towarów i usług prowizje i inne wynagrodzenia z tytułu z tytułu wykonania umów agencyjnych, zlecenia i pośrednictwa lub innych umów o podobnym charakterze w obrocie nieruchomościami. Ze zgromadzonych w sprawie materiałów nie wynika, że przedmiotem umowy były usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie powołanych powyżej przepisów. Porozumienia zawierane pomiędzy skarżącą spółką ,a niemieckim kontrahentem obejmowały szereg czynności, które nie mogą być uznane za usługi pośrednictwa. Także skarżąca spółka w toku postępowania nie wykazała, że świadczone na jej rzecz sporne usługi były usługami pośrednictwa. Zdaniem Sądu nie jest również zasadny podniesiony w skardze zarzut, że organy podatkowe naruszyły art. 187§1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który pozwalał na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Fakt, że z analizy zgromadzonych dowodów nie wypływały wnioski zgodne z twierdzeniami skarżącej spółki nie może stanowić podstawy zarzutu dotyczącego naruszenia zasad procedury podatkowej. Należy podkreślić, że postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zgodnie z art. 121§1 Ordynacji podatkowej i spółka miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło