I SA/Po 3028/98

WyrokWSA w Poznaniu1999-12-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż udokumentowana paragonami bez danych nabywcy, przy jednoczesnym stosowaniu upustów cenowych, stanowi sprzedaż na rzecz osób prowadzących działalność gospodarczą, która powinna być udokumentowana fakturą VAT lub rachunkiem uproszczonym?
Ratio decidendi
Sprzedaż udokumentowana paragonami bez danych nabywcy, przy jednoczesnym stosowaniu upustów cenowych, może stanowić sprzedaż na rzecz osób prowadzących działalność gospodarczą, która powinna być udokumentowana fakturą VAT lub rachunkiem uproszczonym. Organy podatkowe mają prawo uznać księgi podatnika za nierzetelne i doszacować przychód w przypadku stwierdzenia takiej praktyki, zwłaszcza gdy sprzedaż dokumentowana paragonami stanowi znaczną część obrotu.
Stan faktyczny
Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił, że hurtownia sprzedawała wyroby tytoniowe, dokumentując 91,4% sprzedaży paragonami bez danych kupującego, przy czym stosowano upusty cenowe. Sprzedaż udokumentowana fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi nie zawierała upustów. Postępowanie wykazało, że sprzedaż na paragony była dokonywana na rzecz osób prowadzących działalność gospodarczą. W związku z tym organy uznały księgi za nierzetelne i doszacowały przychód. Podatnik kwestionował obowiązek wystawiania faktur, jeśli kupujący żądał paragonu. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dokumentowanie sprzedaży to jeden z podstawowych obowiązków podatnika podatku od towarów i usług, przy czym zasadą jest obowiązek wystawiania faktur podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą. Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił, że hurtownia sprzedawała wyroby tytoniowe i dokumentowała sprzedaż przede wszystkim paragonami /91,4 procent/ bez określenia nazwiska kupującego. Przy czym w sprzedaży dokonywanej na podstawie paragonów stosowane były upusty cenowe w granicach od 1 do 13 procent, natomiast w sprzedaży dokumentowanej fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi upustów cenowych nie stosowano. Przeprowadzone postępowanie dowodowe /zeznania świadków oraz analiza ilości sprzedanych papierosów udokumentowanych paragonami/ wykazywała, iż była to sprzedaż na rzecz osób prowadzących działalność gospodarczą i podatnik zgodnie z art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym miał obowiązek udokumentować taką sprzedaż fakturą VAT lub rachunkiem uproszczonym. W oparciu o powyższe ustalenia Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że księgi prowadzone przez podatnika są nierzetelne i ustalił podstawę opodatkowania poprzez doszacowanie przychodu, co skutkowało wydaniem decyzji wymiarowej. Od powyższej decyzji organu I instancji podatnik złożył odwołanie w którym między innymi stwierdził, iż nie miał obowiązku wystawiania faktur VAT i rachunków uproszczonych, skoro kupujący żądał jedynie paragonu. Izba Skarbowa utrzymała decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w mocy. Podatnik zaskarżył powyższą decyzję do NSA, podtrzymując w skardze zarzuty przedstawione w odwołaniu. Rozpatrując powyższą skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych decyzji jedynie pod względem ich zgodności z prawem. Podstawowe znaczenie w tej sprawie ma przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, który brzmi: podatnicy z zastrzeżeniem ust. 2, obowiązani są wystawiać fakturę lub rachunek uproszczony stwierdzający sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Z kolei ust. 2 tegoż artykułu stanowi, iż podatnicy świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, nie mają obowiązku wystawiania faktur lub rachunków uproszczonych, o których mowa w ust. 1, osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarcze. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia rachunku uproszczonego. Z tego wynika, że dokumentowanie sprzedaży to jeden z podstawowych obowiązków podatnika podatku od towarów i usług. Przy czym zasadą jest obowiązek wystawiania faktur lub rachunków uproszczonych podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą. Należy podkreślić, iż sprzedaż dokumentowana paragonami /bez określenia danych dotyczących nabywcy/ stanowiła 91,4 procent sprzedaży ogółem. Charakterystyczne jest, że w sprzedaży dokonywanej na podstawie paragonów stosowane były upusty cenowe w granicach od 1 do 13 procent natomiast w sprzedaży dokumentowanej fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi upustów cenowych nie stosowano. Zaś ustalenia kontroli, że sprzedaż dla indywidualnych bezimiennych odbiorców dokonywana była jednorazowo w ilościach nawet do 3.000 pakietów jednego gatunku papierosów nie była kwestionowana przez skarżącego. Dlatego też wniosek organów podatkowych, że w tym przypadku sprzedaż dokonywana była dla osób prowadzących działalność gospodarczą należy uznać za uzasadniony i słuszny. Zaś przyjęcie przez Inspektora, iż sprzedaż papierosów na paragony w ilościach dopiero powyżej 100 pakietów, stanowiła sprzedaż hurtową dla osób prowadzących działalność gospodarczą należy uznać za korzystne dla skarżącego. Mając powyższe na uwadze organ podatkowy musiał mieć uzasadnione wątpliwości co do stosowania przez skarżącego upustów cenowych. Przy czym należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż średni upust ustalono w sposób obiektywny, w oparciu o zeznania świadków /w sprawie zostało przesłuchanych 13 osób, wskazanych zresztą przez podatnika, z których 9 zeznało, iż przy zakupie uzyskało upust/. Wynosi on 2 procent, co przy kwocie zakupu 20 zł za pakiet daje kwotę 0,40 zł. Wbrew też zarzutom skarżącego, organ odwoławczy ale naruszył przepisów art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowe. Jak wynika bowiem z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków przy sprzedaży towaru dokumentowanego paragonami stosowano upusty różnej wielkości. Wielkość ta nie zależała od ilości zakupionych pakietów papierosów. Zatem wobec niemożliwości określenia jakiegoś obiektywnego kryterium od czego zależała wielkość stosowanych upustów przesłuchanie kolejnych świadków mijałoby się z celem. Zatem, skoro zaskarżona decyzja ale narusza prawa, a zarzuty skargi są nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło