I SA/Po 308/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-09-22

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Jerzy Małecki, Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strata z odpłatnego zbycia papierów wartościowych może być rozliczona łącznie z dochodami ze stosunku pracy i innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych w zeznaniu PIT-37, czy też wymaga złożenia odrębnego zeznania PIT-38?
Ratio decidendi
Strata z odpłatnego zbycia papierów wartościowych nie może być rozliczona łącznie z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych (np. ze stosunku pracy) w zeznaniu PIT-37. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochody i straty z kapitałów pieniężnych, w tym ze zbycia papierów wartościowych, podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b u.p.d.f. i muszą być rozliczone w odrębnym zeznaniu PIT-38. Niezłożenie tego zeznania obliguje organ podatkowy do wydania decyzji określającej wysokość straty na podstawie Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnik T. K. w zeznaniu PIT-37 za 2009 r. wykazał stratę z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, rozliczając ją łącznie z dochodami ze stosunku pracy. Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję określającą wysokość straty, wskazując na obowiązek złożenia odrębnego zeznania PIT-38. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. brak podstawy prawnej w decyzji organu I instancji i bezpodstawne wykluczenie straty z zeznania PIT-37.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty podatkowej poniesionej w roku podatkowym 2009 z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) radcy prawnemu M. S. kwotę [...] zł ([...]) uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł ([...]) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. D.I. [...] jako płatnik w dniu [...].02.2010r. przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J. informację o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych innych dochodach z kapitałów pieniężnych - PIT-8C T. K. za 2009r. Z deklaracji wynika, że podatnik w 2009 r. poniósł stratę z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości [...] zł albowiem osiągnął przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości [...]zł., natomiast koszty w celu osiągnięcia tego przychodu poniósł w wysokości [...] zł. W postępowaniu sprawdzającym ustalono, że podatnik wykazał stratę z powyższego źródła łącznie z przychodami uzyskanymi z wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz z czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich w zeznaniu podatkowym sporządzonym na druku PIT-37, zamiast na druku PIT-38 - deklaracji przewidzianej dla przychodów i straty podatkowej z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w dniu [...] grudnia 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-J. wydał decyzję nr [...] , określającą wysokości straty podatkowej w roku podatkowym 2009 poniesionej przez T. K. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Organ wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 a pkt 1 u.p.d.f. w związku z art. 45 ust. 1 tejże ustawy podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Na podstawie §1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie określenia wzorów rocznego obliczenia podatku oraz zeznań podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego (Dz. U. nr 212 poz. 1335), w związku z art. 45b pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.)- dalej zwaną u.p.d.f. , zeznaniem, o którym mowa w art. 45 ust. 1 a pkt 1 u.p.d.f. jest zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty)- PIT-38. Dlatego też T. K. był zobowiązany do złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) - PIT-38 za rok podatkowy 2009 i wykazania poniesionej w tym roku straty podatkowej z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Podatnik zeznania podatkowego PIT-38 za 2009 r. nie złożył, w związku z czym organ był obowiązany do wydania decyzji określającej wysokość straty. Zgodnie bowiem z art. 24 ustawy dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.)- dalej zwaną O.p. , organ podatkowy, w drodze decyzji, określa wysokość straty poniesionej przez podatnika, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ ten stwierdzi że podatnik nie złożył deklaracji, nie wykazał w deklaracji straty lub wysokość poniesionej straty różni się od wysokości wykazanej w deklaracji, a poniesienie straty zgodnie z przepisami prawa podatkowego uprawnia do skorzystania z ulg podatkowych. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie w dniu [...] grudnia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] 02.2011r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo określił podatnikowi stratę poniesioną w 2009r. w wysokości [...] zł w związku ze sprzedażą papierów wartościowych. Organ odwoławczy podkreślił, że rozliczenie straty z tytułu sprzedaży papierów wartościowy skarżący może dokonać wyłącznie w ramach dochodu z kapitałów pieniężnych. Organ powołując art. 30b ust. 5 u.p.d.f. wskazał, że dochodów uzyskanych m.in. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych, określonych w art. 27 i 30c u.p.d.f. Zeznanie o wysokości starty z tego źródła winien podatnik złożyć na formularzu PIT-38. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.d.f. o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia nie może przekroczyć 50% kwoty straty. Organ wskazał, że strata z danego źródła może być pokryta jedynie dochodami z tego samego źródła. W skardze z dnia [...] marca 2011r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uznanie za prawidłowe zeznanie podatkowe PIT-37 za 2009r. złożone przez podatnika. Jednocześnie zarzucił, że w decyzji organu I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego nie przytoczył żadnej podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy bezpodstawnie wykluczył wskazaną stratę ze zbycia papierów wartościowych z zeznania skarżącego PIT-37 i umieścił ją w zupełnie innym zeznaniu, którego skarżący nie składał. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu I i II instancji w zakresie określenia wysokości straty za 2009 r. poniesionej przez skarżącego T. K. oparte zostało wyłącznie na przesłanych przez płatników informacjach o osiągniętych dochodach i poniesionej stracie ze sprzedaży papierów wartościowych, których skarżący nie kwestionuje. Organ ustalił, że podatnik w 2009 r. osiągnął dochód ze stosunku pracy, z czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich oraz poniósł stratę z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Stratę z odpłatnego zbycia papierów wartościowych rozliczył łącznie z dochodami ze stosunku pracy oraz dochodami z czynności związanymi z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich w zeznaniu PIT-37. Opodatkowanie zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych zostało uregulowane w art. 30 b u.p.d.f. Zgodnie z powołanym przepisem podatek od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu, przy czym dochodem uzyskanym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego ich zbycia a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Po zakończeniu roku podatkowego podatnik zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego był zobowiązany wykazać w odrębnym zeznaniu podatkowym sporządzonym wg ustalonego wzoru (PIT-38) dochody (poniesione straty) uzyskane w danym roku podatkowym z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Zgodnie z art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f. rozliczanie dochodów jak i straty z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub instrumentów pochodnych następuje w osobnym zeznaniu podatkowym i nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz w art. 30c. Skoro ustawodawca w ww. artykule wykluczył możliwość łączenia dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych (...) z innymi dochodami uzyskanymi przez podatnika, to uwzględnienie straty poniesionej z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w zeznaniu rocznym PIT-37, łącznie z dochodem ze stosunku pracy oraz z czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich naruszało obowiązujące przepisy prawa. Podatnik był obowiązany do rozliczenia straty ze sprzedaży papierów wartościowych w odrębnym zeznaniu PIT-38, o czym organ w toku czynności sprawdzających poinformował podatnika. Z akt sprawy wynika, że T.K. odmówił złożenia na odpowiednim formularzu zeznania o wysokości straty ze sprzedaży papierów wartościowych. Zgodnie z art. 24 O.p. organ podatkowy w drodze decyzji określa wysokość straty poniesionej przez podatnika, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik nie złożył deklaracji, nie wykazał w deklaracji straty lub wysokość poniesionej straty różni się od wysokości wykazanej w deklaracji, a poniesienie straty zgodnie z przepisami prawa podatkowego uprawnia do skorzystania z ulg podatkowych. Uregulowania w zakresie rozliczania straty podatkowej ustawodawca zawarł w art. 9 ust. 3-6 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. W związku z powyższym skarżący jest uprawniony do rozliczenia starty wyłącznie od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych uzyskanych po 2009 r. w najbliższych kolejno następujących po sobie pięciu latach podatkowych. W związku z powyższym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego określa w prawidłowej wysokości stratę ze sprzedaży papierów wartościowych poniesioną przez skarżącego w 2009 r., dlatego też zarzuty zawarte w skardze są bezpodstawne. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło