I SA/Po 309/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan S.K. prowadzi od 2001r. działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "A". Podatek dochodowy opłacał na zasadach ogólnych. Dnia 18 lipca 2005r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania dochodów osiąganych w 2005r. na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. We wniosku podniósł, że nie wiedział o możliwości rozliczenia się podatkiem liniowym i dlatego nie skorzystał od początku roku z tej formy. O możliwości rozliczania się podatkiem liniowym dowiedział się dopiero 15 lipca 2005r. od pracownika Urzędu Skarbowego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.162 Ordynacji podatkowej wniosek podatnika załatwił odmownie. Organ podatkowy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 9a ust. 2 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c, jeżeli złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemne oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania. S.K. dopiero w dniu 18 lipca 2005r. zgłosił, że w 2005r. wybrał opodatkowanie dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia. Zdaniem organu podatnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, dlatego też nie istnieją podstawy do przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania w 2005r. Od powyższego postanowienia S.K. złożył zażalenie, w którym podnosi, że uchybienie terminu nie powstało z jego winy. Na początku 2004r. został poinformowany przez pracowników Urzędu Skarbowego, że z uwagi na dwa źródła dochodów nie ma prawa do rozliczenia się podatkiem liniowym. Dlatego też, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie były znane nawet pracownikom organów skarbowych, podatnik natomiast kierował się informacją otrzymaną w Urzędzie Skarbowym. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że powołany w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym jednoznacznie wskazuje termin, w którym podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. Przepis ten nie jest regulacją nową, ponieważ obowiązuje od 1 stycznia 2004r. Materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że podatnik został wprowadzony w błąd przez pracowników organu skarbowego. Termin do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania jest terminem prawa materialnego. Natomiast przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności przez stronę (uczestnika) postępowania. Instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych, ma bowiem zastosowanie jedynie do terminów procesowych, co wynika z dyspozycji art. 162 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie ma podstaw prawnych do przywrócenia terminu określonego w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący ponownie podnosi, że z uwagi na niejasne przepisy podatkowe wiedzę na temat obowiązującego prawa czerpie jedynie z informacji otrzymanych od urzędników urzędu skarbowego. Dnia 6 stycznia 2004r. podatnik otrzymał informację w Biurze Informacyjnym Urzędu Skarbowego, że z uwagi na dodatkowe dwa źródła przychodów, nie może rozliczać się na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dnia 5 stycznia 2005r. podatnik ponownie otrzymał w tym samym Biurze Informacji Urzędu Skarbowego informację, że przepisy w 2005r. nie zmieniły się. Dopiero 15 lipca 2005r. od pracownika tego samego Urzędu Skarbowego skarżący dowiedział się, że posiada uprawnienie do rozliczania się 19% podatkiem liniowym, dokonując rozliczenia podatku w dwóch odrębnych zeznaniach. Zdaniem strony wniosek winien zostać pozytywnie rozpatrzony z uwagi na podniesione w skardze okoliczności Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wskazuje jednoznacznie terminu dla złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania podatkiem liniowym. Przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej przez analogię terminu do złożenia oświadczenia jako terminu ostatecznego jest bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana poda względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobligowany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.162 § 4 Ordynacji podatkowej przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego stosowaną wyłącznie do terminów procesowych. W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu może być rozpatrzony na podstawie art. 162 powołanej wyżej ustawy, jeśli dotyczy terminu procesowego. Termin procesowy jest okresem do dokonania czynności procesowej w ramach danego postępowania i jest przywracany, jeśli wnioskujący o przywrócenie terminu we wniosku złożonym w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i wraz z wnioskiem dopełni czynności, dla której był określony termin. Termin prawa materialnego jest to okres, w którym można ukształtować prawa i obowiązki podmiotu, czy też dopuszczalność czynności prawnej organu podatkowego określającej obowiązki bądź weryfikację tych obowiązków. W prawie podatkowym przepisy prawa określają szereg terminów materialnych związanych z techniką samoopodatkowania (samoobliczania podatkowego). Są to ustawowe terminy np. do wyboru form opodatkowania, do dokonania rozliczenia podatkowego, do wpłaty podatków. Przepis art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) m. in. wyznacza termin materialny kształtujący określone prawa podatnika. Podatnicy osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogą wybrać sposób opodatkowania podatkiem liniowym w wysokości 19%, jeśli złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemne oświadczenie o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Jest to termin nieprzywracalny, którego uchybienie powoduje, że podatnik traci uprawnienie do opodatkowania podatkiem liniowym w danym roku podatkowym. Niesporne w sprawie jest, że podatnik nie dochował terminu do złożenia oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania, zatem w 2005r. był obowiązany do opodatkowania dochodów na zasadach ogólnych. W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan AR