I SA/Po 311/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi X. sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., którą to utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając wniosek w tym zakresie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów spółki, co umożliwia jej tym samym nieprzerwane funkcjonowanie. W kontekście powyższego stwierdzono, że brak udzielenia wnioskodawczyni ochrony tymczasowej może spowodować wystąpienie niemożliwych wręcz do odwrócenia skutków w postaci znacznego utrudnienia prowadzenia działalności gospodarczej czy też wręcz jej zaprzestania. Podniesiono również, że sytuacja finansowa spółki nie jest stabilna i nawet stosukowo nieznaczna kara finansowa, może doprowadzić do zachwiania kondycji spółki w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym prowadzenie aktywności gospodarczej. W ocenie skarżącej wymierzenie i egzekwowanie nałożonej kary pieniężnej może przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do skargi załączono przy tym sporządzone na dzień 31 grudnia 2014 r. sprawozdanie finansowe wraz z rachunkiem zysków i strat. W ocenie spółki osiągnięty na dzień 31 grudnia 2014 r. dochód w kwocie [...] zł biorąc pod uwagę szeroki zakres działalności skarżącej nie stanowi o znacznej rentowności prowadzonej działalności gospodarczej. W kontekście powyższego twierdzenia pełnomocnik spółki zwrócił uwagę na koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa skarżącej, które wyniosły łącznie [...] zł. Stwierdzono przy tym, że w przypadku wszczęcia jakichkolwiek postępowań egzekucyjnych wskaźnik rentowności skarżącej ulegnie osłabieniu, co stanowi o realnym zagrożeniu jej sytuacji majątkowej. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji wyjaśniono również, że wobec skarżącej toczy się obecnie kilkaset postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynami gier. Biorąc pod uwagę ilość prowadzonych wobec wnioskodawczyni przez organa celne postępowań oszacowano łączną kwotę możliwych do wymierzenia kar na sumę [...] zł. W kontekście omawianego wyliczenia spółka stwierdziła, że wyegzekwowanie tej kwoty może przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku (o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Skarżąca zaznaczyła, że na moment sporządzenia skargi wysokość orzeczonych wobec niej kar opiewa na kwotę [...] zł. W ocenie skarżącej przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach. W ocenie pełnomocnika skarżącej działanie organu na podstawie prawa krajowego – art. 14 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm. – dalej w skrócie "u.g.h.") – stanowiącego regulacje techniczną w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE obliguje Sąd krajowy do udzielenia spółce ochrony tymczasowej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] (k. [...] akt adm.) Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W ocenie organu skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc się do zaprezentowanej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 661/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W orzecznictwie podnosi się przy tym, że oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 2195/13, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W świetle powyższego, argumentacja strony skarżącej zmierzająca do wykazania, że przepisy u.g.h, stanowiące materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE nie może wywrzeć zamierzonego efektu. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, Sąd nie jest również władny do oceny trafności argumentacji skarżącej zmierzającej do wykazania, że przepisy u.g.h. stanowiące materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji są regulacjami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawczyni w pozostałym zakresie należy wskazać, że hipotetyczna możliwość wymierzenia w toczących się postępowaniach kar pieniężnych w łącznej kwocie [...] zł nie stanowi okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. dalej "O.p.") – decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z postanowień przytoczonego przepisu jedynie ostateczna decyzja podatkowa lub też decyzja, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności jest aktem administracyjnym noszącym znamiona wykonalności. Sam fakt prowadzenia wobec skarżącej postępowań w przedmiocie wymierzenia kar z tytułu urządzenia gier na automatach o niskich wygranych nie może stanowić, aż do momentu wydania w tych postępowaniach wykonalnych decyzji administracyjnych argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji, bowiem do tego czasu skarżąca nie będzie w istocie zobligowana do wykonania takich decyzji, co implikuje twierdzenie, że do tego czasu na skarżącej nie będzie spoczywał jakikolwiek obowiązek. W uzasadnieniu swojego wniosku spółka podała, że na moment sporządzenia skargi łączna wysokość orzeczonych wobec niej kar pieniężnych wynosi [...] zł. Skarżąca na poparcie tej okoliczności nie przedstawiła jednak jakichkolwiek dokumentów, wobec czego okoliczność ta jawi się jako gołosłowna. Analizując sytuację majątkową skarżącej należy zauważyć, że z przedłożonego przez spółkę rachunku zysków i strat wynika, iż skarżąca na koniec 2014 r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, pozostałe przychody operacyjne wyniosły przy tym [...] zł. Skarżąca poniosła koszty działalności operacyjnej w wysokości [...] zł, pozostałe koszty operacyjne wyniosły [...] zł, a koszty finansowe [...] zł. W ostatecznym rozrachunku zysk netto skarżącej za 2014 r. wyniósł [...] zł. Z przedłożonego przez spółkę bilansu wynika, że na dzień 31 grudnia 2014 r. wartość aktywów wnioskodawczyni wyniosła [...] zł, z czego kwota [...] zł stanowiła sumę wartości należności krótkoterminowych, które to stanowiły aktywa obrotowe. Mając na uwadze sytuację skarżącej wynikającą z dołączonych do skargi dokumentów należy uznać, że wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie łączyć się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu stwierdzić, że kwota wygenerowanego przez skarżącą w 2014 r. zysku, jak też łączna wartość aktywów w tym środków obrotowych wskazuje, że spółka dysponuje majątkiem wystarczającym na wywiązanie się z obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Powyżej oceny nie zmienia w ocenie Sądu również – gołosłowna w kontekście załączonych do skargi dokumentów – okoliczność obciążenia skarżącej karami pieniężnymi w łącznej kwocie [...] zł wynikającymi z ostatecznych decyzji podatkowych. Z przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów nie wynika w żaden sposób aby skarżąca na chwilę obecną miała problemy z bieżącym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, z czego należy wysnuć wniosek, że spółka zachowała płynność finansową. Podkreślić w tym miejscu również należy, że skarżąca pomimo niskiego kapitału zakładowego w kwocie [...] zł była w stanie prowadzić szeroko zakrojoną działalność gospodarczą osiągając przychody w łącznej kwocie [...] zł przy kosztach w kwocie [...] zł. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że przedłożone przez skarżącą dokumenty obrazują jej sytuację majątkową i finansową na dzień 31 grudnia 2014 r., podczas gdy skarga została sporządzona w dniu [...] lutego 2016 r., w kontekście powyższego należy zauważyć, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wnioskodawca powinien dołączyć dokumenty, które pozwoliłyby na ocenę jego aktualnej sytuacji majątkowej [por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 58/13, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Co więcej wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślenia również wymaga, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżąca biorąc pod uwagę wielkość jej majątku, zwłaszcza wielkość środków obrotowych oraz zdolność do generowania zysków nie wykazała okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla niej ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. Z dołączonych do skargi dokumentów nie wynika, żeby sytuacja majątkowa wnioskodawczyni w połączniu z wykonaniem zaskarżonej decyzji mogła doprowadzić do utraty płynności finansowej. Skarżąca załączonymi do skargi dokumentami w żaden sposób nie udowodniła również, że spoczywa na niej obowiązek zapłaty kar pieniężnych w łącznej kwocie [...] zł wynikający z ostatecznych decyzji podatkowych. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.