I SA/Po 314/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-01-10
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Gabriela Gorzan, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży akcji Banku "A" nabytych od innego pracownika Banku na podstawie umowy cywilnoprawnej, które były dopuszczone do obrotu publicznego, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nabycie nie nastąpiło w drodze oferty publicznej?Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, ale nabytych od innego pracownika Banku na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie w drodze oferty publicznej, nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Nabycie akcji w ramach tzw. transzy pracowniczej, nawet jeśli akcje te były dopuszczone do obrotu publicznego, nie jest traktowane jako nabycie w drodze oferty publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Skarżąca nie wykazała w zeznaniu podatkowym dochodu ze sprzedaży akcji Banku "A", które nabyła w 1997 r. od innego pracownika Banku na podstawie umowy cywilnoprawnej. Organy podatkowe uznały, że dochód ten podlega opodatkowaniu, ponieważ nabycie akcji nie nastąpiło w drodze oferty publicznej, mimo że akcje te były dopuszczone do obrotu publicznego. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że nabyła akcje w ramach oferty publicznej przewidzianej w regulaminie nabywania akcji przez pracowników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę /-/ K.Nikodem /-/ G.Gorzan /-/ M.Skwierzyńska
I SA/PO 314/06
UZASADNIENIE
Skarżąca Z.L. w zeznaniu PIT 30 za rok 1999 wykazała przychód ze stosunku pracy, przychód z działalności wykonywanej osobiście oraz przychód z innych źródeł. Z tego ostatniego źródła przychodu wykazała kwotę [...] zł. Łączny dochód wykazano na kwotę [...] zł i podatek należny na kwotę [...] zł. Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. (k.82 akt adm.), organ ten wydał dnia [...] r. decyzję, w której określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że skarżąca w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-30 o wysokości osiągniętego w roku 1999 dochodu zaniżyła dochód przez niewykazanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży akcji Banku "A", które nabyła w dniu [...] 1997r. na podstawie cywilno-prawnej umowy pisemnej od uprawnionego pracownika Banku "A" E.S. Zezwolenie na zbywanie akcji pomiędzy osobami uprawnionymi tj. pracownikami Banku "A" przed upływem 2 lat od dnia rozpoczęcia zbywania akcji przez Skarb Państwa w pierwszej ofercie publicznej wynikało z postanowienia §11 ust.2 regulaminu nabywania akcji przez pracowników Banku. Podatniczka w ten sposób nabyła 500 sztuk akcji Banku, które następnie sprzedała w 1999r. osiągając z tego tytułu przychód w wysokości [...] zł Za koszt uzyskania tego przychodu, w myśl art.23 ust.1 pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 z późn.zm.), przyjęto wydatki poniesione na nabycie akcji w kwocie [...] zł oraz zapłacone przy ich sprzedaży prowizje bankowe w wysokości [...] zł. Zatem w zeznaniu rocznym za 1999r. nie wykazano dochodu ze sprzedaży akcji w kwocie [...] zł.
Wskazano, że nabycie przez podatniczkę akcji Banku "A" nie nastąpiło w formie oferty publicznej tylko na podstawie umowy kupna-sprzedaży od osoby fizycznej, wobec czego nie zachodziło zwolnienie od podatku z art.52 pkt 1 lit. "a" wymienionej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem dochody ze sprzedaży tych akcji należało także opodatkować.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalono podatniczce w decyzji łączny dochód w kwocie [...] zł, dochód pomniejszono o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł oraz o renty i inne trwałe ciężary oparte na tytule prawnym w kwocie [...] zł podstawę opodatkowania ustalono w kwocie [...] zł należny podatek dochodowy określono w wysokości [...] zł (po uwzględnieniu odliczeń na ubezpieczenie zdrowotne, wydatków mieszkaniowych).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że przenoszenie praw do akcji Banku "A" pomiędzy uprawnionymi pracownikami nie niweczyło ich charakteru, jako akcji będących w publicznym obrocie, bowiem cały czas były to te same akcje pracownicze zapisane w prospekcie emisyjnym.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy wskazał na treść przepisu art.52 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.) - dalej określanej ustawą o p.d.o.f. - i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione warunki w nim zawarte. O ile nie budzi wątpliwości, że skarżąca jako pracownik Banku "A" w W. nabyła akcje w ilości 500 sztuk od innego pracownika tego Banku na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] 1997r., a następnie w 1999r. akcje te sprzedała za pośrednictwem Domu Maklerskiego wymienionego Banku i dochodu z tego tytułu osiągniętego nie zgłosiła do opodatkowania podatkiem dochodowym w roku 1999, o tyle zarzut nabycia przez skarżącą akcji sprzedanych w 1999r. w ofercie publicznej nie zasługuje na uwzględnienie w świetle treści art.52 pkt 1 lit. "a" u.p.d.o.f. w brzmieniu z 1999r.
W celu rozstrzygnięcia, czy akcje sprzedane przez skarżącą zostały nabyte w ofercie publicznej należało w pierwszej kolejności rozważyć zasady, na których odbyła się prywatyzacja Banku "A" w W.
Ustalono, że prywatyzacja tego Banku została przeprowadzona na podstawie obowiązującej w 1997r. ustawy z dnia 13 lipca 1990r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz.298 ze zm.). Wskazuje na to treść podstawowej dla prywatyzacji tego Banku uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia części akcji Banku "A" w W. (M.P. Nr 18, poz.172).
W podstawie prawnej tego aktu prawnego powołano przepisy art.2a ust.2 i art.23 ust.2 w zw. z art.45b powyższej ustawy. Bank "A" w W. został zaliczony przez Radę Ministrów na zasadzie art.2a ust.1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych do jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Skutkiem tego, jego prywatyzacja wymagała zgody Rady Ministrów (art.2a ust.2 cyt. ustawy). Wykonaniem tego przepisu ustawy była właśnie wymieniona uchwała nr 18 Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r.
Kolejny przepis z powołanych na podstawie prawnej uchwały przepisów prawa to art.45b cyt. ustawy prywatyzacyjnej. Stanowił on, do że zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji i udziałów w spółkach prawa handlowego, a więc i Banku, miały zastosowanie przepisy art.23 tej ustawy.
Artykuł 23 w ust.1 określał tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, który polegał na przetargu, ofercie ogłoszonej publicznie lub na rokowaniach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. W art.23 ust.1 użyto sformułowania "z zastrzeżeniem przepisów art.24". Artykuł 24 ustawy prywatyzacyjnej określał tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach. Treść art.23 tej ustawy pozwalała wysnuć wniosek, iż ustawodawca przewidział i ten czwarty tryb zbywania akcji Skarbu Państwa (akcji tzw. pracowniczych).
Ostatni z powołanych w podstawie prawnej uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r. przepis prawa to art.23 ust.2 omawianej ustawy. Upoważniał on Radę Ministrów do zezwolenia na inny niż określony w ust.1 tego artykułu tryb zbycia akcji należących do Skarbu Państwa.
W świetle przepisu §2 ust.1 uchwały Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r. tym innym trybem niż tryby wymienione w art.23 ust.1 ustawy prywatyzacyjnej były rokowania podjęte na podstawie zaproszenia skierowanego do oznaczonych osób lub oferta skierowana do oznaczonych osób. Te formy zbycia akcji Banku dotyczyły nie więcej niż 73% akcji należących do Skarbu Państwa.
Natomiast w odniesieniu do zbycia akcji osobom zatrudnionym w Banku inny tryb niż w ustawie prywatyzacyjnej polegał na zmniejszeniu liczby akcji zbywanych pracownikom do nie więcej niż 7,14% i określeniu ceny akcji zbywanych tej grupie osób w wysokości ich wartości nominalnej (§3 ust.1 uchwały). Określenie szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę Banku "A" i zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.
Treść art.23 ust.1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i użyte w nim sformułowanie "z zastrzeżeniem przepisu art.24" świadczył także o tym, że ustawodawca tryb zbywania akcji pracowniczych uznał za odrębny od innych trybów zbywania akcji wymienionych w tym przepisie, w tym i oferty ogłoszonej publicznie.
Brzmienie przepisu art.52 pkt 1 lit. "a" u.p.d.o.f. uzależnia zwolnienie sprzedaży akcji od podatku dochodowego od dopuszczenia ich do obrotu publicznego oraz nabycia ich na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych.
W zakresie publicznego obrotu w sprawie niniejszej miała zastosowanie definicja zawarta w przepisie art.1 §1 ustawy z dnia 22.03.1991r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz.U. z 1994r. Nr 58, poz.239 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem publicznym obrotem było proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystywaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowano do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Nie było publicznym obrotem udostępniane w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki (art.1 §1 pkt 1 tej ustawy). Przepis art.24 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych dawał podstawy do stwierdzenia, że pojęcie udostępnienia akcji pracownikom obejmowało zarówno proponowanie nabycia, jak i nabywanie akcji przez pracowników prywatyzowanej spółki. Takiemu procesowi niewątpliwie podlegały akcje Banku należącego do Skarbu Państwa.
Powołane prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych nie podawało jednoznacznej definicji publicznej oferty. Wprawdzie jego art.2 pkt 3a stanowił, co należy rozumieć przez używane w ustawie pojęcie "pierwszej oferty publicznej", definicja ta jednak w istocie niewiele wyjaśniła. Zgodnie bowiem z tym przepisem pierwsza oferta publiczna to oferowanie przez właścicieli papierów wartościowych nabycia praw z emitowanych w serii papierów wartościowych, jeżeli oferta miała charakter publiczny. W tej sytuacji publiczny charakter oferty należało wywieść z brzmienia początkowej części art.1 §1 omawianego prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Przepis ten formułował wprost definicję publicznego obrotu papierami wartościowymi, zawierał jednak kwestie dotyczące oferty publicznej. Cechami wyróżniającymi publiczny obrót było proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowano do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Była to więc oferta o charakterze publicznym, o której mowa w art.2 pkt 3a tej ustawy.
Ustawodawca pozbawiał ofertę nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Wynikało to z cytowanego art.1 §1 pkt 1 prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi i pozostawało w oczywistym związku z przepisem art.23 ust.1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Jak wykazano tryb zbycia akcji pracowniczych był odrębny od innych sposobów zbywania akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wymienionych w powołanym przepisie, a więc i oferty ogłoszonej publicznie.
Zdaniem organów podatkowych nabycie przez skarżącą na podstawie umowy kupna-sprzedaży akcji Banku "A" w W. nie nastąpiło w ramach obrotu publicznego. Zatem uznano, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji tego Banku przez stronę podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zakwestionowany dochód ze sprzedaży akcji nabytych od E.S., nie zgłoszony do opodatkowania w 1999r., nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego, gdyż nabycie tych akcji przez skarżącą nie nastąpiło w ramach obrotu publicznego. W kwestii odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej wynikającej z wydanej decyzji "wymiarowej" organ odwoławczy wskazał, że zostały one umorzone przez organ I instancji na wniosek skarżącej, odrębnie złożony.
W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, skarżąca podniosła, iż sprzedane akcje nabyła w trybie określonym w §11 ust.2 Regulaminu nabywania akcji przez pracowników Banku w ramach oferty publicznej. Uprawnienie do przenoszenia praw do akcji pomiędzy pracownikami przewidziane tym Regulaminem nie zmieniło charakteru tych akcji, jako nabytych w ofercie publicznej, bowiem były to cały czas akcje z Transzy Pracowniczej nabyte zgodnie z powyższym regulaminem, taką formę nabywania akcji przewidującym.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. organ odwoławczy wskazał nadto na brak przesłanki do nabycia przez skarżącą spornych akcji w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, wymienionej w ocenianym w sprawie przepisie art.52 pkt 1 lit. "a" ustawy o p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w roku 1999, przedstawiając swoje stanowisko w tej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia (k.22 akt) stanowiąca wynikającą z decyzji organów obu instancji zaległość podatkową skarżącej za rok 1999 oraz treść skargi i ustalenia faktyczne decyzji organów podatkowych, które nie są kwestionowane, wskazują na to, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie dochodu skarżącej uzyskanego w 1999r. ze sprzedaży akcji Banku "A" w W., którego skarżąca nie zgłosiła do opodatkowania w złożonych deklaracjach o wysokości osiągniętego dochodu za rok 1999. Chodzi o akcje nabyte od E.S.- uprawnionego pracownika Banku umową z dnia [...] 1997r. i dochód z ich sprzedaży uzyskany w kwocie [...] zł po potrąceniu kosztów uzyskania przychodu z tego źródła w wysokości [...] zł, w tym [...] zł wydatki na nabycie akcji i [...] zł prowizje bankowe przy ich sprzedaży.
Zgodnie z art.52 pkt 1 lit. "a" ustawy o p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 1999r. zwolnione od podatku dochodowego w okresie od 1.01.1993r. do dnia 31.12.2000r. zostały dochody z akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych
na podstawie oferty publicznej, lub
na giełdzie papierów wartościowych, albo
w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym; zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych akcji jest przedmiotem działalności gospodarczej, jednak taka sytuacja nie występowała w rozpoznawanej sprawie.
Z treści powyższego przepisu wynika, że skorzystanie na jego podstawie ze zwolnienia od podatku dochodu ze sprzedaży akcji uzależnione jest od spełnienia następujących warunków w odniesieniu do sprzedanych akcji:
winny być dopuszczone do obrotu publicznego i następnie nabyte na podstawie publicznej oferty,
albo
winny być dopuszczone do obrotu publicznego i następnie nabyte na giełdzie papierów wartościowych,
albo
winny być dopuszczone do obrotu publicznego i następnie nabyte w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym.
Pierwsza z wymienionych przesłanek, tj. dopuszczenie akcji Banku "A" w W. serii A do obrotu publicznego wbrew temu co wywiódł organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, nie mogła budzić wątpliwości. Stanowi o tym decyzja Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] 1997r. wyrażająca zgodę na wprowadzenie do publicznego obrotu akcji serii A tego Banku.
Decyzja ta podjęta została m.in. w oparciu o przepisy art.49 §1, art.5a §1 i art.51 §1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Decyzja ta była decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji (art.16 §1 kpa) i przesądzała o tym, że 65.000.000 akcji zwykłych na okaziciela serii A Banku "A" w W. zostało wprowadzonych do obrotu publicznego. Zatem sprzedaż tych akcji mogła następować wyłącznie w obrocie publicznym z zastosowaniem reguł określonych w ustawie - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Za pozbawioną uzasadnienia w tej sytuacji należało uznać tę część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której odwołując się do treści art.1 §1 ustawy - prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych organy podatkowe odmówiły uznania tych akcji za dopuszczone do obrotu publicznego.
Dla zastosowania jednak tego zwolnienia niezbędne było równoczesne spełnienie drugiej z przesłanek określonych w art.52 pkt 1 lit. a ustawy o p.d.o.f. - nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a w szczególności zdefiniowania pojęcia "oferty publicznej". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o p.d.o.f. Nie występuje również w dosłownym jego brzmieniu w innych ustawach dotyczących obrotu papierami wartościowymi (por. L. Etel Glosa do wyroku NSA z dnia 29.09.2000r., sygn. akt III SA 367/00, publ. "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 3, s.34).
Pojęcie "oferta publiczna" z uwzględnieniem reguł wykładni językowej należy rozumieć jako skierowaną i dostępną dla wszystkich gotowość dokonania transakcji (por. przykładowo Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, Wyd. PWN, Warszawa 1968, s.497 i 678). Pojęcie oferta oznacza bowiem "formalne zgłoszenie, oświadczenie o gotowości dokonania transakcji". Aby tego rodzaju oferta miała charakter publiczny musi dotyczyć ogółu ludzi i być przeznaczona, dostępna dla wszystkich.
Rozumianą w ten sposób "ofertę publiczną" w odniesieniu do "akcji" będących "papierami wartościowymi" w znaczeniu wynikającym z art.2 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi w zw. z art.307 §1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27.06.1934r. - Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz.502 ze zm.) można było przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Przepis art.1 §1 tej ustawy w początkowej części formułuje wprost definicję "publicznego obrotu" papierami wartościowymi, zawierając jednoczesne kwestie dotyczące "oferty publicznej". Cechami wyróżniającymi publiczny obrót jest proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Ustawodawca jednak pozbawia oferty nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Wynika to z art.1 §1 pkt 1 tej ustawy.
Dla oceny spełnienia warunków zwolnienia "nabycie akcji na podstawie oferty publicznej" organ odwoławczy prawidłowo odwołał się do przepisów, na podstawie których nastąpiła prywatyzacja Banku "A". Jednoznaczne bowiem brzmienie art.1 §1 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nakazywało zbadanie w oparciu o jakie przepisy nastąpiła prywatyzacja tego Banku, w ramach której udostępnione zostały akcje jego pracownikom. Stosownie do przepisów art.23 i art.24 ustawy z dnia 13 lipca 1990r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz.298 ze zm.) jedynie nabycie akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw, w trybie art.23 tej ustawy spełnia wymóg nabycia w drodze publicznej oferty. Natomiast zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art.24 powołanej ustawy pracownikom prywatyzowanych w tym trybie przedsiębiorstw państwowych przysługiwało prawo zakupu określonej ilości akcji na zasadach preferencyjnych. Zakup tych akcji nie następował w drodze oferty, czy rokowań pomiędzy zbywcą akcji a pracownikiem, którego uprawnienia do zakupu akcji na określonych warunkach wynikało z przepisów prawa. Ten szczególny tryb zbycia akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach wynika również z treści art.45b ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Stanowi on, że do zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego, a więc i Banku, mają zastosowanie przepisy art.23 tej ustawy. Wymieniony przepis w ust.1 określa tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, który polegał na przetargu, ofercie ogłoszonej publicznie oraz rokowaniach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. W ust.1 art.23 użyto nadto sformułowania "z zastrzeżeniem przepisów art.24". Z kolei w art.24, jak już zaznaczono określony został tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach. Treść art.23 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych pozwala zatem wysunąć wniosek, iż ustawodawca przewidział i ten czwarty tryb zbywania akcji Skarbu Państwa (akcji tzw. pracowniczych). Określenie trybu i zasad zbywania akcji tzw. pracowniczych, jak trafnie określił organ odwoławczy następowało z uwzględnieniem tych zasad. Wynika to z powołanej jako podstawa prywatyzacji Banku "A" uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia części akcji Banku "A" w W. (M.P. Nr 18, poz.172).
W podstawach tej uchwały powołane zostały przepisy art.2a ust.2 i art.23 ust.2 w zw. z art.45b ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a "szczególny" tryb zbycia części akcji odnosił się do tzw. akcji pracowniczych wymienionych w §3 ust.1 i 2 tej uchwały. Określenie szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę Banku i zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.
Zaoferowane pracownikom Banku "A" akcje na podstawie uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25.03.1997r. zostały im przydzielone na zasadach i warunkach określonych w regulaminie przydziału akcji, co wykluczało ich publiczną ofertę. Z tego względu przyjęty przez Ministra Skarbu Państwa Prospekt Sprzedaży Akcji Banku "A" obejmował 61.750.000 akcji serii A na ogólną ilość 65.000.000 wprowadzonych do obrotu publicznego, tj. z wyłączeniem 4.250.000 akcji przeznaczonych w tzw. transzy pracowniczej dla osób zatrudnionych w Banku po cenie równej wartości nominalnej wynoszącej 4 zł.
Prawidłowa wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów art.52 pkt 1 lit.a ustawy o p.d.o.f. w zw. z art.1 §1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi prowadzi do wniosku, iż udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa na zasadach preferencyjnych akcji pracowników danej spółki nie było nabyciem tych akcji na podstawie publicznej oferty i w efekcie dochód uzyskany ze sprzedaży w 1999r. wspomnianych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach przyjętych w ustawie o p.d.o.f.
Stanowisko wyżej przedstawione odpowiada argumentacji wyrażonej w wyrokach NSA z dnia 24.11.2005r. sygn. FSK 2682/04 (LEX nr 187659) oraz z dnia 13.10.2005r. sygn. FSK 2296/04 (LEX 183761) i uzasadnia przekonanie, że zarówno nabycie akcji serii A Banku "A" w W. przez pracowników tego Banku od ich emitenta - Skarbu Państwa - jak i nabycie tych akcji w drodze cesji praw od uprawnionego, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, choć akcje te były dopuszczone do obrotu publicznego, nie było nabyciem w drodze oferty publicznej. Zatem ich sprzedaż i uzyskany w wyniku tej sprzedaży dochód nie podlegał zwolnieniu od podatku dochodowego w 1999r. na podstawie art.52 pkt 1 lit. "a" ustawy o p.d.o.f., jako akcji dopuszczonych do obrotu publicznego nabytych w ofercie publicznej.
Także nie zachodzą w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy kolejne przesłanki w tym przepisie wymienione, odnoszące się do trybu nabycia sprzedanych następnie akcji, mianowicie: "na giełdzie papierów wartościowych" lub "w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym". Nie było bowiem w sprawie kwestionowane, że skarżąca nabyła akcje w 1997r., których dochodu ze sprzedaży nie ujawniła w celu opodatkowania w 1999r., od osoby fizycznej na podstawie umowy pisemnej (k.59-58 akt adm.) i to osoby fizycznej, będącej uprawnioną w rozumieniu §5 Regulaminu nabywania akcji przez pracowników Banku "A" w W. Z wymienionego postanowienia Regulaminu wynika, że pojęciu Uprawnionego odpowiada osoba posiadająca status pracownika Banku "A" w dniu 1.01.1997r., o ile pozostawała pracownikiem w dniu dopuszczenia akcji do publicznego obrotu lub przeszła na rentę lub emeryturę po dniu 1.01.1997r. jak również osoby będące byłymi pracownikami Banku, które przeszły na emeryturę lub rentę nie później, niż w dniu 1.01.1997r. i zostały odznaczone odznaką "Zasłużony dla Banku "A" w W.". Powoływanie się przez skarżącą na nabycie akcji w trybie § 11 pkt 2 Regulaminu prowadzi do wniosku, że zbywczyni i skarżąca były w 1997r. Uprawnionymi w rozumieniu przytoczonego wyżej postanowienia §5 Regulaminu. Obrót między nimi akcjami, które nabyła skarżąca, był więc obrotem między Uprawnionymi, nie zaś obrotem regulowanym, który w myśl art.90 ustawy z dnia 21.08.1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. Nr 118, poz.754 ze zm.) obejmuje rynek giełdowy tworzony przez giełdy i rynek pozagiełdowy, tworzony zgodnie z przepisami oddziału 3 ustawy.
Jak wynika z §5 zawartej umowy z dnia [...] 1997r. w K. jej treść została jedynie zarejestrowana w Centrum Operacji Kapitałowych Banku "A-- w W. w celu wydania skarżącej, jako kupującemu Uprawnionemu, świadectw depozytowych. Powyższe wskazuje na nabycie przez skarżącą akcji nie na giełdzie papierów wartościowych. Także nie zachodzą warunki do uznania, aby została spełniona ostatnia z przesłanek uzasadniających zwolnienie podatkowe. Zgodnie z art.89 ust.1 lit. "a" i art.117 ust.1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, wtórny obrót papierami wartościowymi dopuszczonymi do publicznego obrotu jest dokonywany na rynku regulowanym, tzn. rynku giełdowym lub pozagiełdowym, z wyjątkiem przenoszenia papierów wartościowych między osobami fizycznymi. W takim przypadku w myśl ust.2 tego artykułu wtórny obrót papierami wartościowymi dopuszczonymi do publicznego obrotu odbywa się bez pośrednictwa domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską.
Z wyżej przedstawionych powodów, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało oddalić.
/-/ K.Nikodem /-/ G.Gorzan /-/ M.Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło