I SA/Po 318/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-08

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na usługi marketingowe, udokumentowane fakturami VAT, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie wykaże w sposób wiarygodny potwierdzenia ich wykonania, a organy podatkowe kwestionują ich rzeczywiste wykonanie?
Ratio decidendi
Wydatki na usługi marketingowe mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, pod warunkiem że podatnik wykaże w sposób wiarygodny potwierdzenie ich wykonania. W przypadku zakwestionowania przez organy podatkowe zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że poniesione wydatki były obiektywnie związane z osiągniętym lub zamierzonym przychodem. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała, że zlecone usługi zostały rzeczywiście wykonane przez wskazany podmiot, co skutkowało uznaniem wydatków za nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Spółka "A" z o.o. w Z. została obciążona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok. Organ zakwestionował wydatki na usługi marketingowe, udokumentowane fakturami VAT, argumentując, że usługi te nie zostały faktycznie wykonane przez zleceniobiorcę ani podwykonawcę. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, w tym nieuwzględnienie przedłożonych dowodów w języku obcym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała rzeczywistego wykonania usług i nie przedstawiła tłumaczeń obcojęzycznych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A z o. o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 rok o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/W.Zygmont /-/J.Małecki I SA/Po 318/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w P., określił Spółce "A" z o.o. w Z. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1998 w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zakwestionowane zostały wydatki, jakie poniosła Spółka "A" w 1998r. na usługi marketingowe udokumentowane fakturami VAT: nr [...] z dnia [...]1998 r. - wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł, o treści "Studium i rozpoznanie rynku ukraińskiego w zakresie produkcji okien i drzwi z PCV i drewna", nr [...] z dnia [...]1998 r. - wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł o treści "Wyszukanie i analiza fabryk porównywalnych ze Spółką "A" na Ukrainie", nr [...] z dnia [...]1998 r. - wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł, o treści "Analiza rynków zagranicznych w zakresie parku maszynowego wchodzącego w zakres zainteresowań Spółki "A". Wykonanie powyższych usług Spółka "A" zleciła Spółce "B" z o.o., ul. [...] w W., na podstawie zawartej w dniu [...]1998 r. umowy o świadczeniu usług. Spółka "B" zleciła wykonanie tych usług Spółce "C" G. P. w I.. Na otrzymanych fakturach ze Spółki "B" dyrektor kontrolowanej jednostki A.B. potwierdził odbiór faktur w dniu [...]1998 r. Zapłaty za powyższe usługi Spółka "A " dokonała w dniu [...]1998 r. przelewem na konto KB PBI SA II O/W., tj. sześć dni przed otrzymaniem faktur. Udokumentowaniem usług wykonanych przez Spółkę "A" były przedłożone kontrolującym materiały w postaci segregatora o luźnych kartkach zawierające: - fax od J. - L. M. ( Prezesa Zarządu Spółki "A" ) z dnia [...]1998 r., skierowany do dyrektora spółki A.B. , w którym wydano zgodę na uregulowanie faktur z firmy "B" po przeanalizowaniu sprawozdań i pracy wykonanej na terenie Spółki "B". - opracowanie "Ukraina - raport [...] sporządzone odręcznie w języku ukraińskim na trzech stronach, podpisane przez C. S. z datą [...]1998 r. ; - karta z odręcznym spisem jedenastu firm ( adresy i telefony ) bez daty i podpisu osoby sporządzającej wykaz; - wizytówka dyrektora technicznego firmy "D" w K. oraz oferta robót budowlanych wykonywanych przez tę firmę; - opracowanie "Planu produkcji" na czterech stronach z następującą numeracją stron: 21, str. 12, str. 11 i str. 13, które dotyczy dostawców surowca do produkcji zaworów do urządzeń zamykających wodę oraz producentów tych zaworów - zakłady armatur, tekst nie jest podpisany, nie zawiera nazwiska lub firmy, która je sporządziła; brak daty sporządzenia oraz okresu, którego dotyczy opracowanie; - wizytówka firmy "E" z siedzibą w K. ( w formie kalendarzyka na 1999 rok ) oraz ich cennik towarów; - oferta sprzedaży z dnia [...]1998 r. międzynarodowej grupy "[...]", dotycząca produktów firmy "F"; - cennik wyrobów firm "G" - K., "H"- K., "I" - K.; - fax z firmy "J." - P. przesłany [...]marca 1998 r. od F. P. do O. S. w K., w zakresie dokonania tłumaczenia z języka francuskiego na język ukraiński oferty cenowej zawiasów sprzedawanych przez firmę "L." w P.; - fax z [...] lutego 1998 r. od J.- L.M. z firmy "L." w P. do firmy "J." w P., przedstawiający ceny wyrobów firmy "L."; - kartka z wykazem producentów okien i drzwi ( bez daty oraz podpisu osoby sporządzającej ). Wymienionych jest dziesięć nazw firm z Kijowa i numery telefonów; - wydruk na 40 stronach zawierających nazwy firm, numery telefonów i nazwiska dyrektorów w języku rosyjskim, nazwy firm nie zawierają adresów; - kserokopia faxu z [...] kwietnia 1998 r. z firmy "L." M. do firmy "J." w P., w którym przekazano pismo z [...]kwietnia 1998 r. adresowane do dyrektora Spółki "A". - odnośnie programu wizyty - A.B. w L.; - katalogi ofertowe firm, wycinki z gazet; - katalog wyrobów Spółki "A". sporządzony w języku rosyjskim; - gazeta - Nr 1 "Witryna" - specjalistyczny magazyn wydany w Kijowie opisujący m.in. targi w Gdańsku "Gdańska wiosna budowlana" w dniach 22 - 25 kwietnia 1998 r. oraz targi budowlane w Kijowie z 25 czerwca 1998 r. W piśmie z dnia [...]lipca 2001 r. dyrektor Spółki "A" wyjaśnił, że: - nie posiada innych opracowań oprócz tych, które wcześniej przekazał, - zapłata za faktury nastąpiła na podstawie decyzji Prezesa Zarządu Spółki, - zlecone usługi miały na celu zwiększyć sprzedaż zawiasów na rynku wschodnim i dać rozpoznanie w zakresie możliwości zakupu maszyn na potrzeby spółki. Jednocześnie dyrektor stwierdził, że w zakresie zakupienia maszyn na potrzeby Spółka "A" nie skorzystano z ofert. Ponadto dyrektor przedstawił również zestawienia sprzedaży dokonanej w latach 1998 - 2000 dla klientów na rynku wschodnim. W zestawieniu ujęto firmy: - firmę "M", W., z którą dokonano transakcji w 1998 r. na kwotę [...]ł, w 1999 r. nie było sprzedaży, - firmę "N", L., W. - transakcje sprzedaży towarów wyniosły w 1998 r. na kwotę [...]zł, w 1999 r. na wartość [...]zł, w 2000 roku na wartość [...]zł, - firmę "O", L. - sprzedaż towarów na kwotę [...]zł w 1999 r., w 1998 r. sprzedaży nie było. Z przedłożonych w dniu [...]marca 2003 r. kserokopii faktur sprzedaży do w/w firm wynika, że przedmiotem sprzedaży były zawiasy, nasadki i szablony do montażu zawiasów i śruby. W 1997 r. Spółka nie sprzedawała wyrobów na rynek wschodni. W 1998 r. dokonano 6 transakcji sprzedaży z firmami z Litwy, a w 1999 r. dokonano ogółem 6 transakcji sprzedaży, w tym jedna sprzedaż do firmy na Ukrainie. Pierwsza sprzedaż wyrobów na rynek wschodni nastąpiła w dniu [...] stycznia 1998 r. W dniu [...]stycznia 1999 r. jednostka sprzedała do firmy "O" w L. na Ukrainie 1.000 sztuk zawiasów, 550 sztuk nasadek do zawiasów i 150 sztuk śrub o łącznej wartości [...]zł. Była to jedyna sprzedaż na Ukrainę w latach 1997-1999. Zdaniem organu z analizy zgromadzonych materiałów wynika, że: - usług zleconych przez Spółkę "A" na podstawie umowy z dnia [...] marca 1998 r. nie wykonywała Spółka "B", która zgodnie z treścią umowy zobowiązała się do wykonania w terminie do dnia [...] kwietnia 1998 r. usługi marketingowej, polegającej na dokonaniu analizy rynków zagranicznych, w szczególności ukraińskiego, w zakresie parku maszynowego, rozpoznania rynku ukraińskiego w zakresie produkcji okien i drzwi z PCV i drewna, wyszukaniu i analizie fabryk porównywalnych ze Spółką "A" z o. o.; - Spółka "B" wykonanie w/w usług powierzyła podwykonawcy - firmie "C" G.P. na podstawie ustnej umowy; - żadna z kontrolowanych firm nie udokumentowała wydatków związanych z wykonaniem przedmiotowych usług; - G.P. - wykonawca usług - nie pamięta, gdzie przekraczał granice, z kim współpracował - nie podał nazwisk osób, nie podał nazw miejscowości oraz nazw i adresów fabryk, które miał odwiedzać; - przedstawione przez Spółkę "A" dokumenty w znacznym stopniu nie odpowiadają opisowi materiałów zgromadzonych przez G.P. - brak jest teczek zawierających pisemne opracowania na tematy określone w umowie z dnia [...] marca 1998 r.; - w materiałach przekazanych przez Spółkę "B" znajdują się dokumenty, które powstały po terminie odbioru zleconej usługi, a także dokumenty, które nie mają związku ze zleconymi usługami; - zeznania składane przez G.P. nie potwierdziły faktu przeprowadzenia na spotkaniu w W. kilkugodzinnej prelekcji na tematy objęte zakresem usługi; - wykazane przez Spółkę "A" przychody ze sprzedaży wyrobów ( zawiasy, nasadki na zawiasy, śruby ) nie mogły być efektem wykonanych usług marketingowych, ponieważ pierwsza sprzedaż na rynek wschodni - na Litwę - nastąpiła w miesiącu styczniu 1998 roku. Z firmą na Ukrainie dokonano tylko jednej transakcji sprzedaży - w miesiącu styczniu 1999 roku na kwotę [...]zł. Zebrany materiał dowodowy, a w szczególności ustalenia dokonane przez Urząd Kontroli Skarbowej w R. Ośrodek Zamiejscowy w J. świadczy o tym, że usługi określone w umowie z dnia [...]marca 1998 r. nie zostały wykonane. Faktura VAT nr [...] z dnia [...]kwietnia 1998 r. wystawiona przez firmę "C", która była podstawą do odliczenia podatku VAT przez Spółkę "B", a następnie przez Spółkę "A" nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a działania podjęte przez w/w firmy prowadzone były z zamiarem stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich i zmierzały do obejścia przepisów podatkowych. Dokonanie płatności za usługi przez Spółkę "A" i przez Spółkę "B" miało na celu uwiarygodnienie wykonania zleconej usługi. W związku z powyższym na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), nie uznano za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup usług marketingowych w kwocie [...]zł. W odwołaniu z dnia [...] listopada 2003 r. Spółka " A" w Z. zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez nieznanie za koszt poniesiony w związku z uzyskanym przychodem łącznej kwoty [...]zł wydatków na zakup usług marketingowych. Zarzucono też naruszenie przepisów art. 122, 180, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnień wyjaśnień składanych w trakcie postępowania podatkowego oraz niepodjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano dodatkowo, że w dniu [...]stycznia 2004 r. do organu odwoławczego wpłynęło od pełnomocnika Spółki "A" pismo przekazujące dodatkowe dowody mające przyczynić się do wyjaśnienia zarzutów postawionych przez organ pierwszej instancji w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 rok. Jak wynika z tego pisma dowody te, to przesłane pocztą elektroniczną treść tłumaczeń z języka rosyjskiego na język francuski, w wersji zdrukowanej z przesłanej poczty, opracowań wykonanych w 1998 r. w związku z realizacją umowy zawartej pomiędzy firmą "A " a firmą "B" Sp. z o.o. w W.. Pełnomocnik w powyższym piśmie zobowiązał się jednocześnie, iż do dnia [...] stycznia 2004 r. dostarczy oryginały tłumaczeń z języka rosyjskiego na język francuski, jak również zlecone przez spółkę tłumaczenie na język polski. W dniu [...] stycznia 2004 r. do organu wpłynęły oryginały tłumaczenia opracowań wykonanych na zlecenie strony z języka rosyjskiego na język francuski oraz treść pisma w języku francuskim skierowanego do A.B. od J. M., z którego wynika, iż mimo usilnych starań nie zostały odnalezione rosyjskie oryginały. W obu wypadkach są to tłumaczenia z języka rosyjskiego na język francuski. Strona nie przedstawiła natomiast tłumaczenia na język polski w/w opracowań. W związku z tym organ stwierdził, że organ nie może ustosunkować się do treści dowodów, ponieważ nie przedłożono ich w języku polskim. Obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, w świetle przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogą być uznane za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem tj. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim ( Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) Jednakże nadmienić należy, że z przesłanych opracowań - raportów w języku francuskim wynika, iż zostały one sporządzone przez firmę "J." w marcu 1998 r., a więc nie mogły być wykonane w związku z realizacją umowy z dnia [...] marca 1998 r. zawartej pomiędzy firmą "A" a firmą "B", skoro materiały świadczące o wykonaniu umowy doręczono w kwietniu 1998 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła decyzjom organu I i II instancji - naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności nieuznanie za dowód w sprawie przedłożonych w dniu [...]stycznia 2004 r. kopii opracowań. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Odnośnie zarzutu naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych należy stwierdzić, że zgodnie z jego brzmieniem kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że kosztem uzyskania przychodów mogą być wydatki związane z marketingiem i promocją bądź innymi usługami, jednakże podatnik powinien wykazać w sposób wiarygodny potwierdzenie ich wykonania. Z chwilą bowiem zakwestionowania zaliczenia przez organy podatkowe konkretnego wydatku, jako niebędącego kosztem uzyskania przychodów, na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż zamiar poniesionych wydatków był obiektywnie związany z osiągniętym lub nawet zamierzonym przychodem ( por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 356/04 " LEX" nr 133956 ). W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby usługi, których wykonanie powierzono Spółce " B" zostały przez nią rzeczywiście wykonane. Wystawienie faktur VAT o numerach [...],[...] i [...] z dnia [...] kwietnia 1998r. oraz materiały zebrane w segregatorze (k.212 akt administracyjnych) nie mogą stanowić dowodu, że to firma wskazana w umowie była wykonawcą zamówionych usług. Również ustalenia dokonane w trakcie kontroli Spółki " B" wskazują ,że to nie ten podmiot wykonał usługi objęte umową z [...] marca 1998r. (k.800-807). Wskazany zaś jako wykonawca ustnej umowy G.P. składał na powyższą okoliczność sprzeczne zeznania (k.390 - 391, k. 392, k. 620 ). W związku z powyższym nie można przyjąć, że to istotnie G.P. był wykonawcą zamówionych usług. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych stwierdzić należy, że organy podjęły wszelkie dostępne środki w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Służyły temu kontrole zarówno przeprowadzono w skarżącej Spółce oraz spółce "B" i u G.P.. Nie można uznać też zarzutu strony skarżącej, że organ odwoławczy nie przeprowadził dowodu z przedłożonych przy piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. dokumentów w języku francuskim ( k. 868-895 ). Strona sama zobowiązała się do przedstawienia tłumaczenia na język polski w terminie do [...] stycznia 2004 r. ( k. 868 ), ale tego nie uczyniła. Spółka zdawała sobie przy tym sprawę z faktu, że od dnia [...]stycznia 2004 r. rozpoczął bieg 7- dniowy termin przewidziany w art. 200 Ordynacji podatkowej, umożliwiający zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym ( k. 866-867 ). Tak więc to na stronie ciążył obowiązek dostarczenie w terminie tłumaczenia obcojęzycznych dokumentów. Mimo tego braku organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do przedłożonych tekstów sporządzonych w języku francuskim. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/K.Pawlicki /-/W.Zygmont /-/J.Małecki M.R.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło