I SA/Po 32/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca E. T., pismem z dnia 19 grudnia 2018 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem procesowym z dnia 27 grudnia 2018 r. skarżąca wystąpiła do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W argumentacji zgłoszonego żądania skarżąca stwierdziła, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo. W jej przekonaniu doręczenie przez organ korespondencji niepełnoletniemu domownikowi nie wywołuje skutków prawnych. Ponadto skarżąca wskazała, że została poinformowana przez Burmistrza [...], iż dokona on wszczęcia egzekucji na podstawie decyzji, od której skarżąca nie wniosła w terminie odwołania. Zdaniem skarżącej, ewentualna egzekucja sprawi, że pozostanie ona bez środków finansowych do życia, a zatem konieczne jest wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd rozstrzyga sprawę w oparciu o wniosek skarżącego oraz materiał dowodowy sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu (czynności) spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495/04 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentowania wymaga, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2008, s. 339). Zasadniczo więc cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Należy bowiem zauważyć, że poprzez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 850/15). W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym postanowieniem SKO w P. stwierdziło, że odwołanie skarżącej z dnia [...] r. (data złożenia) od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r., nr [...], wydanej w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2018 r., zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie stanowi akt o charakterze procesowym i ogranicza się jedynie do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast udzielenie ochrony tymczasowej, może mieć zastosowanie jedynie w odniesieniu do aktów lub czynności, które mają przymiot wykonalności, a więc stwierdzają lub tworzą po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11). Jest to zatem akt prawny nie noszący znamion wykonalności. Ponadto podkreślić należy, że w zakresie przedmiotowym postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, kontroli sądowej podlega jedynie zaskarżone postanowienie SKO w P., a nie sama decyzja wydana przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Oznacza to, że żądanie wstrzymania wykonania aktu może być rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia Sądu w danej sprawie. Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest niezasadny, gdyż postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie korzysta z przymiotu wykonalności. Odnosząc się do sformułowanych we wniosku obaw skarżącej dotyczących ewentualnego przymusowego wyegzekwowania od niej należności podatkowych w drodze egzekucji, Sąd zaznacza, że w świetle art. 8 - 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.