I SA/Po 335/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), As.sąd. Maciej Jaśniewicz, Protokolant Sekr.sąd.Magdalena Rossa, po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi "E." sp. z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatek od towarów i usług za lipiec 2002 r. oddala skargę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont Urzędu Skarbowy w G. decyzją z dnia [...]nr [...] na postawie art. 14a ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, odmówił "E." sp. z o.o. w G. mającej status zakładu pracy chronionej, zwrotu kwoty 64.860 zł wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-. za lipiec 2002r. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy argumentował, że w wyniku czynności sprawdzających oraz kontroli podatkowej ustalił, iż na dzień złożenia wniosku spółka zalegała z płatnością zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych - jako płatnik - łącznie w kwocie [...] zł. W odwołaniu spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji i umorzenia postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. oraz art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT. Zdaniem spółki jest ona płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast przepis ustawy o VAT odnosi się do podatników. Tym samym na dzień złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za lipiec 2002r. nie miała zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, a miała ten dzień nadpłaconą zaliczkę na podatek dochodowy od osób prawnych w wysokości [...] zł. Wskazała na wytyczne Ministra Finansów zawarte w piśmie z dnia 18.04.2000r. Nr PP-7212/60/2000/U, z których wynika, że niewielkie i przypadkowe zaległości podatkowe zakładu pracy chronionej nie powinny powodować utraty prawa do zwrotu podatku VAT. Izba Skarbowa w P decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 207 i art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że niewątpliwie zaległości spółki za miesiące od stycznia do czerwca 2002r. powstały w wyniku niewywiązania się spółki z obowiązków ciążących na niej jako płatniku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń zatrudnionych przez nią pracowników, który to podatek jest dochodem budżetu państwa. Pomimo korekt powodujących wzrost należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, nie zostały one w całości uregulowane. Przepis art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT sformułowany jest jednoznacznie, a jego treść nie może budzić żadnych wątpliwości - jakakolwiek zaległość podatkowa powoduje utratę przez zakład pracy chronionej, prawa do zwrotu podatku VAT. W skardze spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenia od organu odwoławczego kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § l, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., naruszenie art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT. W uzasadnieniu skargi podniosła, że spółka występowała w sprawie jako płatnik a nie podatnik. Kwestia odpowiedzialności za pobranie "zadatku" nie leży w sferze regulacji art. 14 a ust 7 pkt 2 ustawy o VAT. Literalnego brzmienia tego przepisu nie można uzupełniać przepisami art. 26 i art. 27 O.p. Definicje "prowadzącego zakład" zawiera art. 14a ust. 2 ustawy o VAT, natomiast definicję podatnika zawiera art. 5 ust. 1 tej ustawy. Spółka nie była podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, a tym samym nie posiadała zaległości na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT za lipiec 2002r. Zaległości z PIT -. wyniknęły z prawdopodobnie błędnego wyliczenia odsetek i uzgadnianych z Urzędem Skarbowym. Dokonane wpłaty zostały zarachowane zgodnie z art. 55 O.p., a spółka jako płatnik podatku działała w przekonaniu, że wszystkie należności zostały uregulowane. Zgodnie z art. 121 § 1 O.p. postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Fakty te całkowicie zostały pominięte przez prowadzące postępowanie organy podatkowe. Izba Skarbowa pominęła fakt, że najpierw skarżąca wniosła korekty z jednoczesną wolą spłaty całej należności wynikającej z korekt PIT - 4, tak by w dniu składania wniosku o zwrot podatku VAT nie istniała jakakolwiek zaległość. Po otrzymaniu informacji jakie musi spółka uiścić odsetki od skorygowanych kwot podatku wpłaciła żądaną kwotę. Po złożeniu wniosku o zwrot VAT , organ I instancji podjął kontrolę sprawdzającą i to w zakresie tylko tych miesięcy których dotyczyły korekty, albowiem doskonale znał "błąd" spółki. Rozstrzygając powyższą sprawę nie wzięto pod uwagę pisma Ministerstwa Finansów z dnia 18.04.2000r. w którym wyjaśniono, że intencją ustawodawcy nie było powodowanie utraty prawa do zwrotu podatku przy pojawieniu się zaległości noszących charakter przypadkowy i nie powodujących zagrożenia budżetowego - a taka kwotę niewątpliwie stanowi kwota [...]zł. Izba Skarbowa w P. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że jeśli nawet posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych jako płatnik, a nie była podatnikiem tego podatku, przeto nie mogła być uznana za podmiot u którego w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku VAT występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Przepis art. 14a ustawy o VAT dotyczy "prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej", przeto użycie w ust. 7 tego przepisu pojęcia "podatników" służy zbiorczemu określeniu tej kategorii podmiotów gospodarczych. Nie oznacza to, iż prawa do zwrotu podatku od towarów i usług będzie pozbawiony jedynie zalegający z podatkami podatnik (a nie płatnik) posiadający status zakładu pracy chronionej. Adresatem art. 14a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług jest także zakład pracy chronionej występujący jednocześnie jako płatnik podatków stanowiących dochód budżetu państwa. Zaległość podatkowa to podatki i należności nie wpłacone w terminie. Za "podatki" należy uznać wszelkie świadczenia objęte tym terminem na podstawie art. 3 pkt 3 o.p. Art. 51 § 2 o.p., odnoszący pojęcie zaległości podatkowej do zaliczek rat podatku, ma znaczenie jedynie wyjaśniające. Zaległością podatkową jest również należność z tytułu podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta. W tej materii sąd podziela przekonywujące poglądy zawarte [w] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. ABC, 2003, wyd. III, str. 202 i nast. Niewątpliwie zaległości spółki za miesiące od stycznia do czerwca 2002r. powstały w wyniku niewywiązania się z obowiązków ciążących na niej jako płatniku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń zatrudnionych przez nią pracowników, który to podatek jest dochodem budżetu państwa. Nie mogło odnieść skutków procesowych powołanie się przez spółkę na pismo Ministra Finansów z [...] nr [...] bowiem nie może być podstawą uruchomienia zasady nieszkodzenia podatnikowi. Wydając je, nie powołano się na art. 14 § 1 pkt 2 O.p., wobec czego nie stanowi ono urzędowej interpretacji przepisów prawa. Nie zostało ono też przekazane do organów podatkowych za pośrednictwem Biuletynu Skarbowego Ministerstwa Finansów. Ponadto w ocenie sądu wyrażone w piśmie stanowisko jest niezgodne z prawem bowiem wykładnia językowa pozwala na przyjęcie, iż skoro w art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT jest mowa występowaniu zaległości w podatkach, to co oznacza, że jakakolwiek zaległość w tego rodzaju zobowiązaniach wyłącza możliwość skorzystania z uprawnienia określonego w art. 14a ust. 1 tej ustawy, i brak jest podstaw do zmiany przedstawionego rezultatu tej wykładni przez stosowanie wykładni celowościowej (por. wyrok NSA z dnia 12.12.2001r., III SA 3144/00, ONSA 2003/1/22, lex nr 53623). Brak podstaw do uznania za zasadny zarzut, że organ I instancji "w stosunku do skarżącej spółki zastosował swoistą łapankę". W odniesieniu do płatnika nie ma znaczenia, czy nie wpłacenie związane jest z niepobraniem podatku od podatnika, czy z wstrzymaniem przekazania pobranego podatku organowi podatkowemu. Powstanie zaległości podatkowej związane jest wyłącznie z zaistnieniem faktu niewpłacenia w terminie płatności. Jest to skutek niezależny od zamiaru, woli czy wiedzy którejkolwiek ze stron stosunku podatkowego (por.: cyt. powyżej "Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz", str. 203). Nie zachodzą więc podstawy do przyjęcia, by organy podatkowe naruszyły art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 187 § 1 O.p. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont