I SA/Po 344/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-10-15
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej niepubliczne przedszkole, która jednocześnie wykonuje w nim pracę jako nauczyciel, może być finansowane z dotacji oświatowej?Ratio decidendi
Wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej niepubliczne przedszkole, która jednocześnie wykonuje w nim pracę jako nauczyciel, może być finansowane z dotacji oświatowej, o ile zostanie należycie udokumentowane i nie przekroczy wysokości należnej za wykonaną pracę. Organy administracji mają obowiązek wykazać, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrana w nadmiernej wysokości, a nie tylko kwestionować formę wypłaty czy brak umowy o pracę z samym sobą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie części dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez organ prowadzący niepubliczne przedszkole. Organ I instancji zakwestionował wydatki na zakup artykułów spożywczych oraz wynagrodzenie dla osoby prowadzącej przedszkole za pracę nauczyciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej artykułów spożywczych, ale utrzymało w mocy zakwestionowanie wynagrodzenia, uznając je za niewiarygodne i nieudokumentowane w sposób należyty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta X. Sąd stwierdził również, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta [...] jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – radcy prawnemu [...] kwotę [...] zł ( słownie: [...] złote ) uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złote ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją Burmistrz Miasta X orzekł o zwrocie do budżetu Miasta X przez X.A będącą organem prowadzącym Niepubliczne Przedszkole "A" w X części dotacji w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że X.A w 2012 r. była organem prowadzącym Niepubliczne Przedszkole "A" w X (zwane dalej Przedszkolem). W miesiącu październiku 2012 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę w ww. Przedszkolu za okres od stycznia od września 2012 r. w zakresie zgodności ze stanem faktycznym liczby dzieci wykazywanych w informacjach miesięcznych oraz prawidłowości wykorzystania dotacji.
Po wszczęciu postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Burmistrz Miasta X określił kwotę wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji w wysokości [...] zł, która podlega zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej X przez X.A oraz określił termin naliczania odsetek należnych od tej kwoty. Organ zakwestionował możliwość przeznaczenia dotacji na składki na: ubezpieczenie zdrowotne osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w wysokości [...] zł, wynagrodzenia dla organu prowadzącego Przedszkole w kwocie [...] zł, składki na ubezpieczenie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w kwocie [...] zł, koszty związane z eksploatacją samochodu prywatnego w kwocie [...] zł, reklamę w kwocie [...] zł, czesne za studia X.A w kwoce [...] zł, zakup hydrowosku do samochodu prywatnego w kwocie [...] zł, zakup artykułów przemysłowych w kwocie [...] zł, zdjęcia, zapłatę za usługi dotyczące utrzymania budynku w kwocie [...]zł.
Po wniesieniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta X i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że wynagrodzenie podmiotu prowadzącego przedszkole niepubliczne nie mieści się w zakresie wydatków bieżących związanych z realizacją zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Organ jednak wskazał, że jeśli osoba fizyczna prowadząca przedszkole, jednocześnie wykonuje w tym przedszkolu pracę, np. nauczyciela; wówczas osoba ta może pobrać wynagrodzenie finansowane ze środków dotacji. Z dotacji mogą być również finansowane wydatki pochodne od tego wynagrodzenia (składki ZUS i zdrowotne). Organ wskazał, że X.A w przedszkolu wykonywała pracę nauczyciela języka obcego i pomocy nauczyciela, za co przysługiwało jej wynagrodzenie. Ta kwestia powinna być przez organ I instancji wyjaśniona. Nadto organ odwoławczy wskazał, że sprawa musi być ponownie rozpoznana, gdyż weryfikacji wymagają podnoszone przez stronę okoliczności związane z przekwalifikowaniem części wydatków. W postępowaniu odwoławczym strona przedłożyła szereg nowych dokumentów księgowych w oparciu, o które nastąpiło rozliczenie dotacji, które wymagały weryfikacji z pozostałymi dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu. Strona dokonała korekty wydatków rozliczonych z dotacji i w miejsce zakwestionowanych wydatków, do rozliczenia z kwoty dotacji przedstawiła wydatki Przedszkola poniesione tytułem i wynagrodzenia odwołującej za wykonaną w Przedszkolu pracę nauczyciela języka angielskiego i pomocy nauczyciela. Organ odwoławczy dopuścił możliwość przeksięgowania niektórych wydatków poniesionych w związku z prowadzeniem przedszkola, nie pokazanych w trakcie kontroli. Nadto organ odwoławczy wskazał, że uchwała nr [...] określiła termin rozliczenia dotacji i do czasu złożenia sprawozdania X.A ma możliwość dokonania korekty wydatków bieżących przedszkola poprzez zakwalifikowanie innych wydatków jako podlegających rozliczeniu z dotacji.
Strona w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. przedstawiła dowody księgowe nie objęte kontrolą, dowody związane z wydatkami sfinansowanymi z dotacji, umowy i porozumienia.
Burmistrz Miasta X w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję określającą X.A wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta X w kwocie [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określił terminy naliczania odsetek należnych od tej kwoty.
Organ I instancji wskazał, że w 2012 r. Przedszkole z budżetu Gminy X otrzymało dotację wysokości [...] zł, zgodnie ze złożonym przez stronę rocznym rozliczeniem dotacji, kwota dotacji została przeznaczona na pokrycie następujących wydatków: wynagrodzenie pracowników – [...] zł, wydatki eksploatacyjne – [...] zł, zakup wyposażenia książek i pomocy dydaktycznych – [...] zł, remonty – [...] zł, pozostałe wydatki niestanowiące wydatków inwestycyjnych przeznaczonych na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki – [...] zł.
Po analizie w/w wydatków, organ I instancji stwierdził, że wydatkami bieżącymi Przedszkola w rozumieniu art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U.2004.256. 2572 ze zm.) dalej u.s.o. są wydatki o wartości [...] zł, natomiast pozostała kwota w wysokości [...] zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zakwestionowano następujące wydatki:
1) [...] zł na zakup art. żywnościowych, w tym kawy na poczęstunek dla rodziców, jako wydatkowane na inne cele niż związane z kształceniem, wychowaniem i opieką uczniów,
2) [...] zł przeznaczone na wynagrodzenie X.A , dokumentowane notami księgowymi wystawionymi na koniec każdego miesiąca. Organ zakwestionował możliwość rozliczenia z dotacji wynagrodzenia osoby wykonującej pracę nauczyciela w tym przedszkolu i będącej jednocześnie organem prowadzącym przedszkole. Wynagrodzenie to, zdaniem organu, nie stanowi wydatku bieżącego przedszkola. Organ wyjaśnił, że wydatkami bieżącymi - w myśl [...] Rady Miejskiej w X z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół prowadzonych na terenie Gminy Miejskiej w X przez osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania - są wynagrodzenia pracowników. Natomiast X.A będąca organem prowadzącym Przedszkole nie spełnia kryterium pracownika, gdyż nie mogła zawrzeć umowy o pracę z samym sobą. Wskazano, że pobrane przez osobę prowadzącą niepubliczne przedszkole wynagrodzenie jest przychodem organu prowadzącego, który nie może być finansowany z dotacji. Organ po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów doszedł do przekonania, że wynagrodzenie zostało pobrane przez X.A w celu przeciwdziałania zwrotowi przyznanej Przedszkolu dotacji. Do takich wniosków organ doszedł po analizie przedłożonych przez stronę not księgowych, dowodów potwierdzających realizację wypłaty wynagrodzenia, a także trybu w jakim strona zmieniła wcześniej posiadane noty księgowe. Organ wyjaśnił, ponadto że w sytuacji pobierania przez X.A wynagrodzenia z kwoty dotacji nie mamy do czynienia z wydatkiem, rozumianym jako przesunięcie środków z jednego podmiotu na drugi.
W odwołaniu strona zarzuciła organowi naruszenie art. 7,8,9 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej w skrócie kpa), naruszenie przepisów kodeksu pracy dotyczące prawa do wynagrodzenia oraz, że decyzja nie zawiera pouczenia o terminie i możliwości zaskarżenia decyzji. Odnosząc się do zakwestionowanej kwoty wydatków w wysokości [...] zł na zakup art. żywnościowych, strona podniosła, że podobne wydatki zostały uznane za wydatki bieżące przez organ I instancji podczas październikowej kontroli. Ponadto w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12.03.2003 r. sygn. akt II SA/Rz 31/31, Sąd potwierdził, że tego rodzaju wydatki mieszczą się w zakresie podstawy programowej przedszkola.
Ustosunkowując się natomiast do zakwestionowanego wydatku w wysokości [....] zł tytułem wynagrodzenia wskazała, że dotacja przeznaczona była na dofinansowanie wynagrodzenia pracy strony jako nauczyciela, a od listopada 2012 r. także dyrektora Przedszkola (średnio [...] zł/miesiąc). Strona powołując się na wystąpienia pokontrolne z dnia [...].11.2012 r. wskazała, że (cyt. Osoba (funkcja) dyrektora jest częścią składową organizacji przedszkola, a koszty jego utrzymania należą do wydatków bieżących, które można sfinansować z dotacji. Strona wskazała ponadto, że jej wynagrodzenie wykazane podczas październikowej kontroli nie było kwestionowane przez kontrolujących. Odwołująca załączyła do odwołania opinię prawną z dnia [...].02.2011 r. sporządzoną na zlecenie organu dot. możliwości pokrycia z dotacji wynagrodzenia właściciela niepublicznego przedszkola za wykonaną pracę nauczyciela, przywołała również artykuł Piotra Ciszewskiego pt. "Dozwolone wydatki" oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]03.2013 r., które dopuściło możliwość pracy osoby będącej organem prowadzącym przedszkole niepubliczne w charakterze nauczyciela i dofinansowania jej wynagrodzenia z dotacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i ustaliło X.A wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do Budżetu Miasta X w kwocie [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych liczonymi od wskazanych kwot i dat.
Organ odwoławczy, odnosząc się do pierwszego z zarzutów dotyczącego braku pouczenia strony o sposobie i terminie wniesienia odwołania od decyzji, uznał go za zasadny. Uchybienie powyższe nie wywołało negatywnych konsekwencji dla strony, gdyż odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta X z dnia [...]08.2013 r. zostało wniesione w ustawowym terminie. Ponadto Kolegium uznało, że zakup artykułów żywnościowych wymienionych w fakturze VAT nr [...] w łącznej kwocie [...] zł, stanowiących poczęstunek dzieci i rodziców z okazji spotkania świątecznego, wydatkowane zostało zgodnie z celem dotacji. W konsekwencji organ odwoławczy zmniejszył kwotę dotacji przypadającej do zwrotu o kwotę [...] zł. W pozostałym zakresie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, że kwota [...] zł wypłacona X.A tytułem wynagrodzenia za pracę nauczyciela języka angielskiego i pomocy nauczyciela oraz pełnienia funkcji dyrektora Przedszkola (od listopada 2012 r.) wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem, co rodzi obowiązek jej zwrotu wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że dopuszcza możliwość rozliczenia z dotacji oświatowej wynagrodzenia osoby prowadzącej niepubliczne przedszkole należnego za jej pracę wykonywaną w charakterze nauczyciela w tym przedszkolu lub dyrektora. W ocenie organu wydatki te należy zakwalifikować do zakresu pojęcia "wydatków bieżących", o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., także przed nowelizacją tego przepisu obowiązującą od 1 stycznia 2014 r. Jednakże organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy, kwoty [...] zł stanowiącej wynagrodzenie X.A za wykonaną pracę nauczyciela, pomocy nauczyciela i od listopada dyrektora Przedszkola nie można było rozliczyć z dotacji. W oparciu o całokształt materiału dowodowego organ doszedł do przekonania, że X.A nie udowodniła w sposób należyty i wiarygodny wysokości wynagrodzenia należnego za wykonaną pracę nauczyciela języka angielskiego i pomocy nauczyciela oraz dyrektora placówki (sposobu jego obliczenia), a także, że wypłaty i przelewy realizowane z rachunku bankowego Przedszkola realizowane były tytułem tego wynagrodzenia. Kolegium uznało za niewiarygodne dokumenty przedłożone przez stronę dotyczące realizacji wynagrodzenia. Zdaniem organu odwoławczego analiza tych dokumentów prowadzi do wniosku, że strona dysponowała środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym Niepublicznego Przedszkola w różnych formach, a następnie "wypłaty" tych środków zliczyła na poczet realizacji wynagrodzenia za dany miesiąc. Przemawia za tym także modyfikowanie treści złożonych dokumentów potwierdzających wypłatę wynagrodzenia (not księgowych) i zamienianie ich na dokumenty nowe, o treści dostosowanej do dokonanych wypłat i przelewów z rachunku bankowego Przedszkola.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca w sposób obszerny przedstawiła zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji kwestionując ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, zarzucając naruszenie w sprawie przepisów postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 90 ust. 3c. i 4e u.s.o. oraz przepisów prawa miejscowego, przewidujących roczne rozliczenie dotacji, a także naruszenie wyrażonych w Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2) i równości wobec prawa (art. 32).
Strona podniosła, że w placówce przeprowadzono kontrolę w ciągu roku, czyli nie po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Nadto skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem organów w zakresie zakwestionowania wynagrodzenia jej za naukę języka angielskiego i pełnienie funkcji dyrektora przedszkola.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia z dnia [...] września 2014r. pełnomocnik strony ustanowiony z urzędu podtrzymał w całości skargę złożoną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2013r. W treści pisma pełnomocnik, precyzując stanowisko w niej przedstawione podniósł, iż zaskarżanej decyzji zarzuca ponadto naruszenie przepisów :
- art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez przyjęcie, że wydatki poniesione na naukę j. angielskiego oraz jako wynagrodzenie za prace opiekuńczo - wychowawcze nie stanowią wydatków na bieżąca działalność przedszkola,
- art. 735 kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie że wysokość wynagrodzenia za wykonywanie zleconych prac musi być określona kwotowo w umowie,
- art. 252 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, że wydatki poniesione na działalność przedszkola podlegają zwrotowi jako poniesione niezgodnie z przeznaczeniem,
- art. 83a ust.1 u.s.o. poprzez przyjęcie, że prowadzenie przedszkola jest działalnością gospodarczą i w związku z tym obowiązują przepisy dotyczące dokonywania operacji pieniężnych za pośrednictwem rachunku bankowego oraz obowiązki z ustawy o rachunkowości.
W treści pisma pełnomocnik skarżącej wskazał, że w trakcie kontroli prowadzonej przez organ dotujący sprawdzano dziennik lekcyjny, w którym uwidocznione były wszystkie przeprowadzone zajęcia zarówno z języka angielskiego jak i praca opiekuńczo-wychowawcza. Nie uznanie wydatków zostało oparte wyłącznie na wątpliwościach dotyczących kwitowania poczynionego wydatku. Przy ocenie tych wydatków nie odniesiono się szczegółowo do zasadności ich poniesienia jak i odbycia zajęć, za które zapłatą były wydatkowane kwoty.
W ocenie pełnomocnika nieprawdziwe jest stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, że język angielski nie należał do podstawy programowej przedszkola, tylko stanowił zajęcia dodatkowe opłacane przez rodziców. Jak wynika z dziennika zajęć lekcje te odbywały się codziennie dla wszystkich dzieci i stanowiły podstawowe świadczenie przedszkola co było zamieszczone w ofercie dla rodziców. Ponadto porozumienie z dnia [...] września 2011r dotyczące podziału zadań pomiędzy dyrektorem przedszkola oraz X.A , będącą jednocześnie organem prowadzącym i nauczycielem języka angielskiego nosi wszelkie cechy umowy zlecenia. Zatem zgodnie z treścią art. 735 kodeksu cywilnego zasady określania wynagrodzenia strony mogły kształtować w sposób dowolny i co uczyniły w pkt.4 Porozumienia. Dokładne rozliczenie ustalonych kwot tego wynagrodzenia zawiera tabelaryczny "Wykaz wynagrodzeń i termin ich realizacji dla nauczyciela języka angielskiego i pomocy nauczyciela X.A styczeń - grudzień 2012r".
Pełnomocnik podkreślił również, że zgodnie z treścią art. 83a ust.1 u.s.o. prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą zatem nie dotyczą jej bezwzględnie przepisy ustawy o rachunkowości. W takim przypadku nie może się ostać zarzut, że wynagrodzenia dla skarżącej były wypłacane w różnych formach przelewem, gotówką, zapłatą za czesne na jej rzecz.
Z całego materiału zebranego w sprawie wynika, że nigdzie nie zakwestionowano samego faktu przeprowadzania zajęć z języka angielskiego jak również świadczenia opieki wychowawczej przez X.A, nie kwestionowano także należności za wykonaną pracę, a jedyną podstawą kwestionowania tych wydatków był sposób ich poniesienia, czy ewidencjonowania.
Należy stwierdzić, że art. 252 ustawy o finansach publicznych wskazuje jako podstawę do zwrotu wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nie zaś błędy w prowadzeniu księgowości przez podmiot dotowany. Natomiast art. 251 ust.4 tej ustawy stanowi: Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania na które dotacja była udzielona, a zatem zapłata wynagrodzenia za przeprowadzone zajęcia objęte bieżącą działalnością przedszkola bez wątpienia było wykorzystaniem dotacji zgodnie z przeznaczeniem.
Zdaniem pełnomocnika z całości zebranego materiału jednoznacznie wynika, że Burmistrz X jak i organ odwoławczy nie wykazały, że zajęcia z języka angielskiego oraz praca jako pomoc wychowawcy wykonywane przez X.A nie były świadczone oraz w żaden sposób nie można uznać, że nie należą one do bieżącej działalności przedszkola. W tej sytuacji za przeprowadzenie zajęć należy się wynagrodzenie, gdyż nie ustalono, że będą one wykonywane tytułem darmym. Żaden przepis obowiązującego prawa nie stanowi, że dopuszczalna w tym przypadku jest tylko jedna forma zapłaty. Wynagrodzenie mogło być zatem realizowane w różnych formach, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.o. niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.
Dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 % ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego (art. 90 ust. 2b u.s.o.).
Jak wynika z art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, dla realizacji określonych celów. Organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą, na podstawie art. 90 ust. 3e u.s.o. kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek.
Stosownie do treści przepisu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności.
W związku z powyższym w decyzji dotyczącej zwrotu dotacji organ jest obowiązany wykazać, że podmiot wykorzystał dotację niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrał ją nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W sprawie będącej przedmiotem postępowania X.A w 2012 r. prowadziła niepubliczne przedszkole i na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki pobrała dotację w wysokości odpowiadającej ilości dzieci zapisanych do przedszkola w każdym miesiącu roku 2012. Organ zarzucił skarżącej, że w 2012 r. dotację wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska organów.
Niesporne jest, że X.A , będąc podmiotem prowadzącym niepubliczne przedszkole, uczyła języka angielskiego, była pomocą nauczyciela oraz od listopada 2012r. dyrektorem tegoż przedszkola. Od początku przeprowadzanej kontroli, która rozpoczęła się zanim minął okres sprawozdawczy i rozliczeniowy dotacji (rozliczenie była zobowiązana złożyć do 20 stycznia następnego roku) X.A wskazywała, że za pracę w przedszkolu otrzymuje wynagrodzenie pokrywane z dotacji.
Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., że co do zasady wynagrodzenie podmiotu prowadzącego przedszkole niepubliczne nie mieści się w zakresie pojęcia wydatków bieżących związanych z realizacją zadań palcówki przedszkolnej. Natomiast jeśli osoba fizyczna prowadząca przedszkole jednocześnie wykonuje pracę w przedszkolu, np. nauczyciela, wówczas z dotacji może być finansowane wynagrodzenie oraz wszelkie wydatki pochodne z tym wynagrodzeniem związane.
Organ w decyzji wskazał, że praca X.A jako nauczyciela języka obcego i pomocy nauczyciela niewątpliwie należy do zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w związku z tym wynagrodzenie i pochodne od nich należą do wydatków bieżących. Stanowisko to zasługuje na akceptację.
Można nadmienić, że często dochodziło do sporów na tle powołanych wyżej przepisów co do kwalifikacji określonych wydatków do bieżącej działalności jednostki realizującej określone cele, które mogły być finansowane z dotacji. Od 1 stycznia 2014 r. w u.s.o. doprecyzowano przepisy, wprowadzając do systemu prawnego przepis art. 90 ust. 3d stanowiący, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.
W obecnym stanie prawnym ustawa pozwala na pokrycie z dotacji wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej szkołę, jeżeli pełni jednocześnie funkcję dyrektora albo prowadzi zajęcia.
Bez wątpienia przepis ten może służyć przy wykładni przepisów obowiązujących przed wejściem w życie wskazanego przepisu.
Organy obu instancji nie kwestionują, że skarżąca w przedszkolu uczyła języka angielskiego, była pomocą nauczyciela i dyrektorem przedszkola. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznaje, że skarżąca z dotacji rozliczała należne jej z tego tytułu wynagrodzenie, które co do zasady można rozliczyć z dotacji. Niemniej "Kolegium doszło do przekonania, że kwoty [...] zł stanowiącej wynagrodzenie X.A nie można było rozliczyć z dotacji", ponieważ w żadnym dokumencie nie określono jednolitych zasad obliczania wysokości wynagrodzenia X.A za wykonaną pracę oraz, że wysokość wynagrodzenia została uzależniona od zarządzania zasobami finansowymi z dotacji, a nie za pracę wykonaną.
Organ nie wziął pod uwagę, że osoba fizyczna prowadząca przedszkole nie zawiera umowy o pracę z samym sobą, zatem pobierania wynagrodzenia przez podmiot prowadzący przedszkole nie można utożsamiać z wynagrodzeniem za pracę w sytuacji istnienia relacji pracodawca – pracownik. Skarżąca była podmiotem prowadzącym przedszkole, odpowiedzialnym za prawidłowe jego funkcjonowanie. Nie może dziwić zatem stwierdzenie, że wypłata jej wynagrodzenia uzależniona była od posiadania środków finansowych. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby zakwestionować wskazane formy wypłat wynagrodzenia, za wypłatę można uznać zarówno wypłatę z konta, z bankomatu, jak również przelew na czesne za studia skarżącej. Skoro skarżąca oświadczyła, że pobrała z dotacji kwotę [...] zł na wynagrodzenia, organ, aby domagać się zwrotu tej kwoty, winien wykazać, że wynagrodzenie nie było należne w tej wysokości, w związku z tym dotacja ta została przeznaczona na cele inne niż związane z wydatkami bieżącymi jednostki.
Podsumowując, organ nie wykazał, że strona pobrała dotację w nadmiernej wysokości bądź, że przyznaną dotację przeznaczyła na inny niż wynika to z ustawy cel.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej w skrócie P.p.s.a.) orzekł jak w sentencji
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło