I SA/Po 347/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. postanawia: oddalić wniosek. Wpis od skargi wynosi [...]. PM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, posiada działkę o pow. [...] i działkę o pow. [...] (droga dojazdowa) we współwłasności, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dzieci nie mają majątku. Skarżący z tytułu dzierżawy uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto. Wnioskodawca wyjaśnił, że z uwagi na zajęcia egzekucyjne zawiesił działalność gospodarczą. Na wezwanie z dnia [...] PM w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], jednakże pomimo wezwania nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty związane z opłatami za media, wyżywienie, koszty leczenia i zakupu lekarstw. Wskazał, że spłaca raty kredytów w wysokości [...] miesięcznie i w wysokości [...] co trzy miesiące. Nie wyjaśnił na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy i w jakiej wysokości. Wskazał, że posiada samochód osobowy marki M, rok prod. [...], wartość rynkowa [...]. Mieszkanie, w którym mieszka, należy do jego teścia. Do pisma załączył odpisy zeznań rocznych podatkowych za [...], umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową, protokół z rozprawy o podział majątku wspólnego. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, bez majątku, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie był w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...]. Z argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę wynika bowiem, że posiada on stałe źródło dochodu z tytułu dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] brutto. Posiada również majątek, t.j. działkę gruntu oraz samochód osobowy. Skarżący na utrzymanie przeznacza natomiast kwotę w wysokości [...], spłaca raty kredytów w wysokości [...] miesięcznie i w wysokości [...] co trzy miesiące. Wnioskodawca nie wyjaśnił z jakich środków pokrywa nadwyżkę kosztów miesięcznego utrzymania nad uzyskiwanym dochodem oraz z jakich środków spłaca raty kredytów. Skarżący wskazał, że pomiędzy nim a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska i wobec tego nie podał w jakiej wysokości żona uzyskuje miesięczne dochody, nie wyjaśnił czy żona posiada nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty. Nie złożył również odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez małżonkę oraz wyciągów z jej rachunku bankowego. W tym miejscu godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa lub, że pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów sądowych. Ponadto wskazać należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wskazać również należy, że uiszczana przez skarżącego rata w wysokości [...] z tytułu zaciągniętego kredytu nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 postanowiono, jak w sentencji.