I SA/Po 368/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu skarżącej i jej rodziny, wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Mimo pozostawania w związku z małżeńskim, to skarżąca jest głównym żywicielem swojej rodziny. Skarżąca utrzymuje siebie i swoją rodzinę z działalności gospodarczej - handlowej, polegającej na prowadzeniu sklepu spożywczego w miejscowości [...]. Mąż skarżącej jest rolnikiem, posiada niewielkie gospodarstwo rolne, które jednak nie pozwala na zaspokojenie potrzeb rodziny. Skarżąca posiada dwójkę dzieci, córki w wieku [...] lat i [...] lat. Starsza córka zatrudniona jest w sklepie skarżącej, młodsza pomaga mężowi skarżącej w prowadzeniu gospodarstwa. Z tytułu swojej działalności prowadzonej w roku obrotowym 2014 skarżąca osiągnęła dochód brutto (przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym) w łącznej wysokości [...] zł, co dało średnio miesięczny dochód brutto na poziomie [...] zł. Z analizy zestawienia obrotów sporządzonych za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r. wynika, że dochód brutto (przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym) skarżącej wyniósł [...] zł, co daje miesięczny dochód brutto na poziomie [...] zł. Dochód uzyskiwany przez skarżącą w całości przeznaczany jest na zaspokojenie potrzeb jej rodziny, w tym na zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżącej (skarżąca posiada zobowiązanie kredytowe, w wysokości [...] zł, zaciągnięte na swoją działalność gospodarczą; miesięczna rata kredytowa wynosi ok [...] zł). Skarżąca nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których orzeczona zaskarżoną decyzją kara pieniężna mogłaby zostać wyegzekwowana, w szczególności nie posiada składników, które mogłaby łatwo spieniężyć, celem zaspokojenia kary pieniężnej. Skarżąca nie posiada także oszczędności, z których mogłaby zaspokoić roszczenie Urzędu Celnego, oczekując następnie na rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej skargi. W tym stanie oczywistym jest, że egzekucja, której przedmiotem będzie kara pieniężna w kwocie [...] zł skierowana zostanie do jedynego składnika majątkowego skarżącej - bieżącego dochodu z prowadzonej działalności, co może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla skarżącej i jej rodziny. Choć kwota [...] zł, która stanowi wymierzoną przez organ celny w niniejszym postępowaniu karę, nie jest znaczną szkodą, to jednak nie można odmówić jej takiego charakteru, uwzględniając, że w zasadzie odpowiada ona kwocie rocznego dochodu skarżącej, stanowi dla niej kwotę niemożliwą do uregulowania. W ocenie skarżącej brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W sytuacji, gdy Sąd ma wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności strona skarżąca musi wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu (postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005r., sygn. akt II OZ 201/05). Wywody zawarte we wniosku winny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych obrazujących sytuację strony (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, publ. LEX nr 575347). W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. W uzasadnieniu wniosku nie wykazano żadnych konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, iż w stosunku do skarżącej wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Skarżąca uzasadniając swój wniosek podniosła wprawdzie, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudności w jej sytuacji finansowej, bowiem dochód uzyskiwany przez skarżącą w całości przeznaczany jest na zaspokojenie potrzeb jej rodziny, w tym na zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżącej, w tym na zobowiązanie kredytowe, w wysokości [...] zł, zaciągnięte na działalność gospodarczą. Na poparcie swojej argumentacji przedłożyła również dokumentację. Jednakże znajdujące się w aktach sądowych sprawy dokumenty, w tym zeznanie podatkowe PIT – 36, PIT –B, PIT– O za 2014 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. nie są wystarczające do kompleksowej oceny przez Sąd sytuacji majątkowej skarżącej. Odnosząc się argumentacji zawartej we wniosku wskazać należy, że w 2014 r., według zeznania PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżąca uzyskała przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł, osiągnęła dochód w kwocie [...] zł, przy czym dochód po odliczeniu dochodu zwolnionego, strat i składek na ubezpieczenie społeczne wyniósł [...] zł. Z analizy załączonego do wniosku podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. wynika, iż od początku roku 2015 wartość sprzedanych towarów i usług wyniosła [...] zł (dla przykładu w styczniu 2015 r. wartość wyniosła [...] zł, w czerwcu kształtowała się na poziomie [...] zł w grudniu [...] zł). Z kwoty tej skarżąca poniosła wydatki związane z zakupem towarów handlowych i materiałów na łączna kwotę [...] zł oraz poniosła pozostałe wydatki (w tym wynagrodzenia) w kwocie [...] zł. Zdaniem Sądu przedstawiony przez skarżącą dochód w roku 2014 nie może być jedynym miarodajnym kryterium na badanie zdolności skarżącej do zapłaty wymierzonej kary. Natomiast fakt posiadania przez skarżącą innych zobowiązań, w tym kredytów, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków na zaspokojenie zobowiązań kredytowych nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należnego podatku i innych należności wobec Skarbu Państwa, które to należności powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. W ocenie Sądu nawet fakt wyegzekwowania określonej kwoty przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie wywołuje nieodwracalnych skutków, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Podkreślić należy, że utrata płynności finansowej czy uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ustalić jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącej i osób pozostających na jej utrzymaniu wywoła wykonanie decyzji. Sąd nie mógł zatem uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwraca uwagę, że wprawdzie w art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez wykonanie zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 związku z art. 61 § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.