I SA/Po 388/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. P. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. nr UKS [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2008. Jednocześnie podkreślił, że wniosek składa z daleko posuniętej ostrożności, ponieważ w istocie spór dotyczy daty doręczenia ww. decyzji i w jego ocenie nie doszło do naruszenia terminu do złożenia odwołania. W ocenie strony decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2008 została doręczona pełnomocnikowi w dniu [...] marca 2016 r., tym samym odwołanie nadane w placówce pocztowej w dniu [...] kwietnia 2016 r. zostało wniesione w ustawowym terminie. Podatnik kwestionuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powołanej już wcześniej decyzji Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P., czemu dał wyraz zaskarżając postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podatnik podważa ustalenia organu, że decyzja, od której podatnik złożył odwołanie została doręczona w dniu [...] marca 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS w P., uznając, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] marca 2016 r., tym samym termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] marca 2016 r. Powyższy termin, zdaniem organu, nie został przez stronę dochowany. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, strona nie spełniła wszystkich przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, ponieważ nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania wskazanej czynności ani też nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zdaniem organu skoro decyzja Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. została doręczona pełnomocnikowi w dniu [...] marca 2016 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i terminie do wniesienia odwołania, nie można przyjąć za prawdziwe założenie o przeświadczeniu strony co do zachowania tego terminu, skoro odwołanie zostało wniesione dopiero w dniu [...] kwietnia, a więc 11 dni po upływie ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2017 r. strona wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc naruszenie art. 162 § 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 187 § 1 O.p. polegające na niewykonaniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podyktowany był okolicznością wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], w którym organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarówno z treści wniosku o przywrócenie terminu, jak też uzasadnienia skargi na postanowienie z dnia [...] grudnia 20016 r. wynika, że skarżący konsekwentnie podtrzymuje, że doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnikowi skarżącego nastąpiło w dniu [...] marca 2016 r., tym samym odwołanie od decyzji wniesione w dniu [...] kwietnia 2016 r. nastąpiło z zachowaniem 14 - dniowego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu jest podyktowany daleko posuniętą ostrożnością, nakazującą założyć możliwość, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. zostanie utrzymane w mocy przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego należy przyjąć, że datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień doręczenia pełnomocnikowi postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym zostało stwierdzone uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Strona bowiem do tego czasu działała w przekonaniu, że złożyła odwołanie w terminie. Dopiero treść postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. spowodowała, że strona powzięła wiedzę, że w ocenie organu odwoławczego odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi. Wniosek o przywrócenie terminu został złożone w dniu [...] grudnia 2016 r., czyli z zachowaniem 7 dniowego terminu od daty ustania przyczyny uchybienia. W ocenie skarżącego strona uprawdopodobniła brak winy w dochowaniu terminu, ponieważ wykazała, że data doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., jaką przyjął organ, jest wątpliwa, wobec nieprawidłowości wykazywanych w toku postępowania i w skardze na postanowienie o uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Przedmiotem postępowania sądowego jest postanowienie odmawiające przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W związku z powyższym podanie o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia) terminu do dokonania określonej czynności. Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których doszło do uchybienia terminu, ponieważ dopiero w takiej sytuacji jest możliwość rozpatrywania merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym przed przystąpieniem do oceny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia określonego środka prawnego, w tym przypadku odwołania, zgodnie z powszechnie akceptowany w orzecznictwie stanowiskiem, konieczne jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania następuje na etapie wstępnego badania dopuszczalności odwołania. Badanie przesłanek dopuszczalności odwołania i ewentualne stwierdzenie jego niedopuszczalności następuje w ramach postępowania wszczętego odwołaniem. Nie ma wątpliwości, że postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być wydawane w sytuacji, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. stwierdził, że odwołanie K. P. zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego złożenia. Sądowi z urzędu jest wiadome, że w wyniku złożenia skargi od ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Po 193/17 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, uznając, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie sposób z całą pewnością jednoznacznie ustalić, kiedy doręczono pełnomocnikowi skarżącego decyzję Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. Skoro data doręczenia decyzji jest sporna, a przekroczenie terminu do złożenia odwołania nie jest stwierdzone, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania należy wyeliminować z obrotu prawnego jako przedwczesne. W pierwszej kolejności organ jest zobowiązany ustalić, kiedy decyzja Dyrektora Urzędu K. Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2016 r. została ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącego doręczona, aby stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania będzie możliwe dopiero wówczas, gdy organ po uzupełnieniu materiału dowodowego wskazanego w wytycznych wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2017 r., uzna, że skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej: "P.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).