I SA/Po 397/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-10-20

Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Karol Pawlicki, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może stosować procedurę opodatkowania VAT marża przy sprzedaży używanych samochodów, jeśli dokumenty zakupu od zagranicznego kontrahenta (spółki X. z Czech) są nierzetelne i nie potwierdzają faktycznego nabycia towarów na zasadach VAT marża?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie może stosować procedury VAT marża, jeśli dokumenty zakupu od zagranicznego kontrahenta są nierzetelne i nie potwierdzają faktycznego nabycia towarów na zasadach VAT marża. Kluczowe jest posiadanie dokumentów jednoznacznie potwierdzających, że dostawa od zagranicznego kontrahenta była zwolniona z VAT lub opodatkowana w procedurze VAT marża. W przypadku braku takich dokumentów lub gdy dokumenty są fikcyjne, podatnik nie jest uprawniony do stosowania tej procedury przy dalszej sprzedaży.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatnika B. B., który prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży używanych samochodów. Podatnik dokumentował nabycie samochodów fakturami od czeskiej spółki X., stosując procedurę VAT marża przy ich odsprzedaży. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność tych faktur, wskazując, że spółka X. była fikcyjna, a faktyczne transakcje nabycia i sprzedaży samochodów miały miejsce w Polsce między C. C. a B. B. Podatnik nie zgodził się z decyzją organów i wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2008r. oddala skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...], nr [...], określił B. B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2008 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że podatnik w 2008 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. B. B., przedmiotem której była sprzedaż detaliczna używanych pojazdów samochodowych. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania kontrolnego organ I instancji nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie zapisów dokonanych w rejestrach zakupów w zakresie poniesionych wydatków. Za nierzetelne uznano natomiast dowody zakupu, którymi podatnik udokumentował nabycia samochodów poza granicami kraju. W tym zakresie wskazano, że podatnik rozliczając podatek od towarów i usług w systemie VAT marża nie ewidencjonował w rejestrach VAT nabyć pojazdów. W 2008 r. podatnik udokumentował zakupy 126 samochodów na wartość ogółem [...] zł, w tym: - 123 samochody o łącznej wartości [...] zł kupił na podstawie faktur wystawionych przez X. S.R.O. z siedzibą w A., - 2 samochody o łącznej wartości [...] zł, udokumentował umowami kupna-sprzedaży zawartymi z osobami fizycznymi z Holandii, - 1 samochód o wartości [...] zł kupił od firmy F.H.U. C. C. W trakcie przesłuchania w dniu 21 maja 2013 r., w charakterze świadka, w toku kontroli podatkowej prowadzonej wobec C. C., podatnik zeznał, że w 2008 r. założył własną działalność gospodarczą w zakresie obrotu samochodami używanymi. Prowadzenie autokomisu w C. zaproponował mu C. C. Auta kupował wyłącznie od C. C. Dokumenty zakupu były wystawione przez należącą do C. C. firmę X. zarejestrowaną w A. Samochody były przywożone na autolawetach lub na kołach z zagranicy. Transport organizował i płacił za niego C. C. Samochody pochodziły z Francji. Podatnik zeznał, że nie sprawdził firmy X., nie posiada dokumentów CMR. Nie sprawdzał prawidłowości zastosowanego opodatkowania VAT marża. Z włączonej do akt sprawy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], określającej C. C. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. wynika m.in., że C. C. działając poprzez firmę X. nabywał we Francji używane samochody, które następnie sprowadzał do Polski i sprzedawał firmie F.H.U. C. C. Wartość pojazdów wykazana na fakturach wystawionych przez francuskich dostawców była znacznie wyższa niż wykazana na fakturach wystawionych przez X. dla F.H.U. C. C. Dostawy z Francji były opodatkowane na zasadach ogólnych, natomiast dostawy dla F.H.U. C. C. opodatkowane zostały na zasadach VAT marża. Samochody do Polski zostały przywiezione przez PHU Y. Właściciel tej firmy D. D. wyjaśnił, że transport pojazdów dla F.H.U. C. C. zawsze miał miejsce na trasie z Francji (miejsce załadunku) do Polski (C.), a potwierdzają to zapisy na fakturach oraz zarejestrowana na podstawie GPS trasa przewozu. Wskazał także, że przewoźnik nie odpowiada za dane adresowe zawarte w dokumencie CMR dostarczone przez podmiot dokonujący załadunku towaru. Z formularza "SCAC 2004" z dnia [...] grudnia 2012 r. przesłanego przez administrację Czech wynika, że spółka X. została tylko formalnie zarejestrowana (w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] lutego 2010 r.) przez C. C., natomiast faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, nie składała żadnych deklaracji oraz nie rozliczała się z organami skarbowymi Czech. Ponadto, na fakturach wystawionych przez X. wykazano formę opodatkowania VAT marża, natomiast na fakturach sprzedaży wystawionych przez podmioty z Francji wykazano opodatkowanie wewnątrzwspólnotowych dostaw pojazdów na zasadach ogólnych (podatek VAT wg stawki 0%). Analiza faktur wystawionych przez francuskie firmy S.A.R.L. A., S.A.R.L. B., S.A.R.L. C., D. oraz E. na rzecz X. z fakturami wystawionymi przez X. na rzecz F.H.U. B. B. wykazała, że różnią się wartościami pojazdów oraz formą opodatkowania. Stwierdzono, że faktury wystawione przez powyższe firmy z Francji miały łączną wartość [...] euro i opodatkowanie na zasadach ogólnych, natomiast faktury X. wystawione zostały na niższą wartość, tj. łącznie na kwotę [...] euro i opodatkowanie na zasadach VAT marża. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nie uznał za rzetelne dowody zakupu, którymi podatnik udokumentował nabycia poza granicami kraju samochodów. Zdaniem organu I instancji, brak jest wiarygodnych dowodów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na zasadach VAT marża, stanowiących podstawę zastosowania szczególnej procedury opodatkowania, polegającej na opodatkowaniu marży. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. podniósł, że podatnik w 2008 r. zaewidencjonował w rejestrach sprzedaży VAT 119 kolejno numerowanych faktur, oznaczonych numerami od 1 do 119. Na podstawie tych faktur ustalono, że B. B. udokumentował sprzedaż: 107 samochodów fakturami VAT - marża (107 faktur), usług z tytułu pośrednictwa w sprzedaży komisowej 8 samochodów (8 faktur), usług z tytułu pośrednictwa finansowego przy zawieraniu umów kredytowych (4 faktury). Dokonując weryfikacji wykazanych przez podatnika wartości samochodów na podstawie: faktur przedłożonych przez nabywców przy rejestracji, wpływów za pojazdy na rachunek bankowy podatnika, zeznań świadków, ofert sprzedaży zamieszczonych przez podatnika w internecie, informatorów EUROTAX, wartości nabycia samochodów przez C. C. wskazanych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług C. C., organ I instancji ustalił, że: 1) obroty ze sprzedaży 10 samochodów, zaewidencjonowane w rejestrach sprzedaży VAT oraz wykazane w fakturach nr: 16/08, 18/08, 35/08, 38/08, 44/08, 49/08, 55/08, 57/08, 59/08 i 68/08 na ogólną wartość brutto [...] zł, były znacznie niższe od wartości wykazanych w fakturach sprzedaży wystawionych przez F.H.U. B. B., a przedłożonych przez nabywców przy rejestracji pojazdów, których ogólna wartość brutto wynosiła [...] zł; 2) obroty ze sprzedaży 12 samochodów, zaewidencjonowane w rejestrach sprzedaży VAT w łącznej wysokości brutto [...] zł na podstawie faktur wystawionych przez F.H.U. B. B. nr: 6/08, 11/08, 13/08, 22/08, 23/08, 29/08, 33/08, 37/08, 41/08, 51/08, 52/08 i 87/08 różniły się od faktycznych cen sprzedaży w łącznej wysokości brutto [...] zł, ustalonych na podstawie zeznań świadków - nabywców pojazdów; 3) obroty ze sprzedaży 2 samochodów zaewidencjonowane w rejestrach sprzedaży VAT w łącznej wysokości brutto [...] zł na podstawie faktur wystawionych przez F.H.U. B. B. (nr: 42/08 i 67/08) różniły się od faktycznych wpływów na rachunek bankowy podatnika w łącznej wysokości brutto [...] zł; 4) obroty ze sprzedaży 45 samochodów zaewidencjonowanych w rejestrach sprzedaży VAT w łącznej wysokości brutto [...] zł na podstawie faktur wystawionych przez F.H.U. B. B. nr: 1/08, 2/08, 3/08, 4/08, 8/08, 10/08, 12/08, 14/08, 15/08, 17/08, 19/08, 20/08, 21/08, 24/08, 26/08, 27/08, 28/08, 30/08, 31/08, 32/08, 34/08, 36/08, 39/08, 40/08, 46/08, 47/08, 48/08, 50/08, 53/08, 54/08, 56/08, 58/08, 60/08, 63/08, 64/08, 66/08, 72/08, 74/08, 79/08, 85/08, 92/08, 95/08, 102/08, 108/08 i 115/08, różniły się od faktycznych cen sprzedaży, których wartość na kwotę brutto [...] zł, określono na podstawie rzeczywistych wartości sprzedaży pojazdów przez firmę C. C. wskazanych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], będących jednocześnie zbieżnymi z cenami z ofert sprzedaży zamieszczonymi przez podatnika w internecie i nie odbiegały one od cen rynkowych; 5) obroty ze sprzedaży 38 samochodów zaewidencjonowanych w rejestrach sprzedaży VAT w łącznej wysokości brutto [...] zł na podstawie faktur wystawionych przez F.H.U. B. B. nr: 5/08, 07/08, 09/08, 43/08, 45/08, 61/08, 62/08, 69/08, 70/08, 71/08, 73/08, 75/08, 77/08, 78/08, 80/08, 81/08, 82/08, 83/08, 84/08, 86/08, 88/08, 89/08, 90/08, 93/08, 96/08, 99/08, 101/08, 104/08, 105/08, 106/08, 107/08, 110/08, 111/08, 112/08, 113/08, 114/08, 118/08 i 119/08, nie zostały zakwestionowane, albowiem były one zbieżne z wartościami rynkowymi notowanymi w informatorach EUROTAX oraz cenami z ofert sprzedaży zamieszczonymi przez podatnika w internecie. W konsekwencji powyższych ustaleń organ kontroli skarbowej stwierdził, że podatnik zaniżył podstawę opodatkowania poprzez zaniżenie wykazanych wartości sprzedaży 69 samochodów. Szacując podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 23 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej jako: "O.p."), organ oparł się o wiarygodne zeznania świadków i umowy kredytowe, dowody płatności, faktury otrzymane przez nabywców pojazdów, przedłożone przy ich rejestracji, a w przypadku braku takich dowodów, wartości sprzedaży, a także wartości zakupu ustalono w oparciu o rzeczywiste wartości zakupu i sprzedaży pojazdów, określone w decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. dla C. C., od którego podatnik zakupił samochody, w porównaniu z wartościami pojazdów wynikającymi z ofert sprzedaży zamieszczonych przez podatnika w internecie oraz wartościami rynkowymi pojazdów ogłaszanymi w informatorach EUROTAX. Z tytułu pośrednictwa w sprzedaży komisowej oraz z tytułu pośrednictwa finansowego organ I instancji nie kwestionował kwot obrotu oraz podatku należnego wykazanych przez podatnika. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów O.p., w szczególności poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W piśmie z dnia 31 stycznia 2014 r. podatnik wniósł m.in. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka C. C. na okoliczność całokształtu współpracy gospodarczej z firmą podatnika zarówno przez firmę X. w Czechach, jak i prowadzonej działalności handlu samochodami w kraju. Dyrektor Izby Skarbowej w P., decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. zawiadomił podatnika, na podstawie art. 70c O.p., że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2008 r. uległ zawieszeniu z dniem 6 grudnia 2013 r. na skutek wystąpienia przesłanki o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Przyjęto, że pismo to zostało doręczone podatnikowi, na podstawie art. 150 O.p., w dniu 27 grudnia 2013 r. Następnie organ odwoławczy podał, że wobec wniosku podatnika o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka C. C., dwukrotnie wzywał - pismem z dnia 30 kwietnia i 2 czerwca 2014 r. - C. C. na przesłuchanie, jednakże wzywany nie odbierał prawidłowo adresowanych przesyłek. Realizując wnioski zawarte w odwołaniu postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ II instancji włączył do akt, jako dowód w sprawie: wyciąg z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] określającej C. C. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r., kserokopie faktur wystawionych w 2008 r. przez PHU Y. na rzecz C. C. za usługi transportu samochodów, kserokopię protokołu przesłuchania w charakterze świadka C. C. w Urzędzie Kontroli Skarbowej, Wydział Kontroli Podatkowej w A. dnia 29 kwietnia 2014 r., kserokopie faktur wystawionych w 2008 r. przez B. B. wraz z kserokopiami paragonów fiskalnych, kserokopie podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od miesiąca maja do grudnia 2008 r. Organ odwoławczy podniósł, że C. C. zeznając w charakterze świadka w dniu 29 kwietnia 2014 r., zasłaniając się niepamięcią, nie potrafił podać żadnych szczegółów dotyczących: rozpoczęcia i prowadzenia działalności w Czechach, miejsca przechowywania dokumentacji dotyczącej czeskiej spółki X., prowadzenia ewidencji podatkowych, wypełniania oraz podpisywania i składania do właściwego urzędu skarbowego w Czechach deklaracji podatkowych. Nie potrafił również opisać przebiegu transakcji zakupu i sprzedaży samochodów. Zestawiając powyższe zeznania z zeznaniami złożonymi przez podatnika w dniu 25 października 2013 r. organ odwoławczy stwierdził, że ani C. C., ani B. B. nie wskazali żadnych okoliczności potwierdzających sprzedaż-zakup samochodów przez X. z Czech. Podkreślono, że samo wystawienie faktur, w których wykazano jako sprzedającego samochody X. nie świadczy o faktycznym przebiegu transakcji, tym bardziej, że z zeznań B. B. wynika, iż C. C. "pomagał" mu w prowadzeniu działalności. Dyrektor Izby Skarbowej w P. podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż samochody kupował we Francji C. C., a następnie sprowadzał je do Polski i sprzedawał m.in. B. B., który z kolei dalej je sprzedawał. Zaznaczono, że podatek od towarów i usług naliczany jest przy każdej transakcji, a zatem organ I instancji właściwie prowadził postępowanie zarówno wobec C. C., jak i B. B. W związku z powyższym stwierdzono, że faktury wystawione przez X. z Czech są nierzetelne, nie odzwierciedlają faktycznych transakcji sprzedaży samochodów do firmy B. B., natomiast faktyczne transakcje sprzedaży - zakupu samochodów odbyły się w kraju pomiędzy C. C., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. C. C. a F.H.U. B. B. Według organu C. C. zarejestrował w Republice Czech firmę X., której zadaniem było wystawianie dokumentów sprzedaży mających potwierdzić "rzekome" transakcje pomiędzy X. a m.in. F.H.U. B. B., w których wskazano opodatkowanie na zasadach VAT marża. W ocenie organu odwoławczego podatnik podjął ryzykowną decyzję, prowadząc działalność gospodarczą poprzez "dogadanie się" z C. C. i nie sprawdzając w żaden sposób pochodzenia kupowanych samochodów oraz prawidłowości zastosowanego opodatkowania VAT marża. Zwrócono uwagę, że na fakturach wystawionych przez X. na rzecz podatnika wykazano formę opodatkowania VAT marża, natomiast oznaczenia na fakturach wystawionych przez dostawców samochodów z Francji, nie zawierały adnotacji wskazującej na opodatkowanie dostawy samochodów na podstawie marży, a zatem opodatkowane były na zasadach ogólnych. W związku z tym stwierdzono, że brak jest dowodów jednoznacznie potwierdzających nabycie przez B. B. towarów na zasadach VAT marża, stanowiących podstawę zastosowania szczególnej procedury opodatkowania, polegającej na opodatkowaniu marży, zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. - dalej jako: "u.p.t.u."). Zaznaczono przy tym, że analiza umowy współpracy handlowej pomiędzy X. a F.H.U. B. B., faktur zakupu i umów komisu, na których wskazano jako wystawcę X., dowodzi, iż nie dokumentują one prawdziwych zdarzeń gospodarczych, a tym samym nie są one wiarygodnymi dowodami potwierdzającymi nabycie towarów na zasadach VAT marża. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. B., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 120 ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 10 pkt 5 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., poprzez bezpodstawne zakwestionowanie prawa skarżącego do opodatkowania podatkiem od towarów i usług marży z tytułu dokonywanych dostaw towarów używanych w postaci pojazdów samochodowych nabywanych w celu odprzedaży od zarejestrowanej w Czechach spółki X. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że sprzedawane przez niego pojazdy samochodowe, nabyte uprzednio od spółki X., spełniały cechy towarów używanych zdefiniowanych w art. 120 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.), opodatkowując zaś marżę z tytułu dostawy tych pojazdów, spełnił również niezbędne przesłanki, wynikające z art. 120 ust. 4 u.p.t.u. Zdaniem skarżącego z faktur dokumentujących zakwestionowane przez organy obu instancji transakcje nabycia pojazdów samochodowych jednoznacznie wynika, że dostawcą tych pojazdów była spółka X. (podatnik podatku od wartości dodanej), a dostawy towarów dokonane zostały na zasadach opodatkowania marży. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badając zaskarżone decyzje według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i wbrew zarzutom skargi ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dostawy towarów (używanych pojazdów samochodowych) dokonane na rzecz skarżącego przez jego kontrahenta - czeską spółkę X. były opodatkowane w systemie VAT marża, jak twierdzi skarżący, czy też, jak wywodzą organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach, faktury wystawione przez spółkę X. z Czech nie odzwierciedlają faktycznych transakcji sprzedaży samochodów do firmy B. B., natomiast faktyczne transakcje sprzedaży - zakupu samochodów odbyły się w kraju pomiędzy C. C., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. C. C. a F.H.U. B. B., a w konsekwencji do ustalenia, czy skarżący był uprawniony do opodatkowania dokonywanej przez siebie dostawy na terenie kraju samochodów w tzw. systemie VAT marża, tj. przyjmując za podstawę opodatkowania jedynie realizowaną przy tej sprzedaży marżę, czy też powinien był opodatkować dokonaną przez siebie na terenie kraju dostawę według podstawowej stawki podatku VAT całą wartość sprzedaży. Podstawą dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który Dyrektor Izby Skarbowej w P. przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji. Sąd uznał, że został on ustalony w sposób prawidłowy. Organy podatkowe obu instancji wyczerpująco bowiem zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w O.p., a w szczególności w art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187, art. 188 oraz 191 O.p., zaś dokonana przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w obszernym uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo szczegółowo wyjaśnił, jakim dowodom odmówił wiarygodności (m.in. fakturom wystawionym przez X., zeznaniom skarżącego i C. C.), oraz wskazał te, którym dał wiarę (m.in. formularzowi SCAC 2004 z dnia [...] grudnia 2012 r., zeznaniom licznych świadków - nabywców samochodów, wpłatom na rachunek bankowy skarżącego, ogłoszeniom zamieszczonym przez skarżącego w internecie). W ocenie Sądu strona skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji, mimo, że w odwołaniu od decyzji, jak i w rozpoznawanej skardze, neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz dowody zebrane w toku postępowania. Tymczasem sama negacja i ewentualna polemika z ustaleniami w sprawie, bez przedstawienia kontrdowodów nie może zostać uznana za skuteczną. Skarżący nie wskazał żadnych dowodów (poza zakwestionowanymi fakturami), które potwierdziłyby prawdziwość jego twierdzeń. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący nie świadczy w istocie o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Zdaniem Sądu, konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych wywiedziona przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów, pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności wskazać należy, że z art. 120 ust. 4 u.p.t.u. wynika, iż w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odsprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku. Jednocześnie w art. 120 ust. 10 pkt 4 i 5 u.p.t.u. ustawodawca zastrzegł, że jeżeli podatnik nabył sprzedawane przez siebie towary używane od innego podatnika podatku od wartości dodanej (inaczej: zagranicznego podatnika VAT), to ta metoda opodatkowania może być zastosowana wówczas, gdy dostawa tych towarów do podatnika była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 u.p.t.u., albo była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających opodatkowaniu marży, a podatnik posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że podstawowym warunkiem opodatkowania w systemie VAT marża krajowej dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio od zagranicznego podatnika podatku od wartości dodanej, jest stwierdzenie, że dostawa - na mocy której nastąpiło nabycie towaru przez polskiego podatnika - była w innym państwie członkowskim zwolniona od podatku albo została opodatkowana w procedurze opodatkowania marży, a podatnik posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające (czyli nie budzące najmniejszych wątpliwości) nabycie towarów na tych zasadach. W innych wypadkach natomiast nie można zastosować preferencyjnej stawki przy dalszej sprzedaży towaru. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia badanej jest ustalenie, czy dokonywane przez czeskiego kontrahenta skarżącego - spółkę X. dostawy używanych samochodowych były rzeczywiście zwolnione od podatku lub też były opodatkowane w systemie VAT marża, co uprawniałoby także samego skarżącego do zastosowania tej procedury opodatkowania przy sprzedaży tych pojazdów w kraju. W ocenie Sądu, dokonane w tej kwestii ustalenia organów podatkowych nie budzą wątpliwości. Zebrany w sprawie materiał dowodowy bezspornie bowiem wskazuje, że to C. C. działając poprzez zarejestrowaną w Czechach spółkę X. nabywał we Francji używane samochody, które sprowadzał do Polski, a następnie sprzedawał je firmie F.H.U. B. B. Dostawy z Francji były opodatkowane na zasadach ogólnych, natomiast dostawy dla F.H.U. B. B. opodatkowane zostały na zasadach VAT marża. Należy także zaznaczyć, że wartość pojazdów wykazana na fakturach wystawionych przez francuskich dostawców była znacznie wyższa niż wykazana na fakturach wystawionych przez X. dla F.H.U. B. B. W tym zakresie zasadnie organy podatkowe powołały się na informacje wynikające z przekazanego przez organ czeskiej administracji podatkowej dokumentu "SCAC 2004" z dnia [...] grudnia 2012 r. Wskazano w nim bowiem, że czeski kontrahent skarżącego - spółka X. została tylko formalnie zarejestrowana (w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] lutego 2010 r.) przez C. C., natomiast faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, nie składała żadnych deklaracji oraz nie rozliczała się z organami skarbowymi Czech. Ponadto, na fakturach wystawionych przez X. wykazano formę opodatkowania VAT marża, natomiast na fakturach sprzedaży wystawionych przez podmioty z Francji wykazano opodatkowanie wewnątrzwspólnotowych dostaw pojazdów na zasadach ogólnych (podatek VAT wg stawki 0%). Dokonana przez organy podatkowe obu instancji analiza faktur wystawionych przez francuskie firmy S.A.R.L. A., S.A.R.L. B., S.A.R.L. C., D. oraz E. na rzecz X. z fakturami wystawionymi przez X. na rzecz F.H.U. B. B. wykazała, że różnią się wartościami pojazdów oraz formą opodatkowania. Stwierdzono bowiem, że faktury wystawione przez powyższe firmy z Francji miały łączną wartość [...] euro i opodatkowanie na zasadach ogólnych. Natomiast faktury X. wystawione zostały na niższą wartość, tj. łącznie na kwotę [...] euro i opodatkowanie na zasadach VAT marża. Uwzględniając powyższą okoliczność, zdaniem Sądu, trafne jest stanowisko organów podatkowych obu instancji, że skarżący nie mógł opodatkowywać pochodzących od jego kontrahenta samochodów w systemie VAT marża. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w P. ocenił jako niewiarygodne zeznania złożone przez C. C. w charakterze świadka w dniu 29 kwietnia 2014 r. oraz zeznania złożone przez skarżącego w dniu 25 października 2013 r. (w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec C. C.) i zasadnie z ich treści wywiódł, że ani C. C., ani B. B. nie wskazali żadnych okoliczności potwierdzających, aby F.H.U. B. B. nabyła samochody od spółki X. z Czech. W tym kontekście słusznie wskazano, że samo wystawienie faktur, w których wykazano jako sprzedającego samochody X., a także zawarcie umów komisu, nie świadczy o faktycznym przebiegu transakcji, tym bardziej, że z zeznań B. B. wynika, iż C. C. "pomagał" mu w prowadzeniu działalności. Mając zaś na względzie, że zakwestionowane faktury i umowy były fikcyjne, gdyż spółka X. nie prowadziła żadnej działalności, to nie mogły one zostać uznane za dowód zakupu samochodów w systemie VAT marża, a tym bardziej za dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach, jak wymaga przepis art. 120 ust. 10 pkt 4 i 5 u.p.t.u. W świetle powyższych ustaleń słusznie organy podatkowe uznały, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że samochody kupował we Francji C. C., a następnie sprowadzał je do Polski i sprzedawał m.in. B. B., który z kolei dalej je sprzedawał. Wobec tego zasadnie stwierdzono, że faktury wystawione przez X. z Czech są nierzetelne, nie odzwierciedlają faktycznych transakcji sprzedaży samochodów do firmy B. B., natomiast faktyczne transakcje sprzedaży - zakupu samochodów odbyły się w kraju pomiędzy C. C., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. C. C. a podatnikiem - F.H.U. B. B. W związku z powyższym Sąd za całkowicie chybione uznaje podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 120 ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 10 pkt 5 u.p.t.u., poprzez bezpodstawne zakwestionowanie prawa skarżącego do opodatkowania podatkiem od towarów i usług marży z tytułu dokonywanych dostaw towarów używanych w postaci pojazdów samochodowych nabywanych w celu odprzedaży od zarejestrowanej w Czechach dla pozoru spółki X. Nie sposób pominąć, że w interesie skarżącego jako podmiotu zawodowo prowadzącego handel samochodami używanymi było jednoznaczne ustalenie charakteru i sposobu opodatkowania spornych transakcji, tym bardziej gdy stosowanie szczególnych procedur podatkowych wiąże się z koniecznością spełnienia rygorystycznych wymagań. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r., o sygn. akt I SA/Sz 749/09 (publ. LEX nr 559568), zgodnie z którym odpowiedzialność za sprawdzenie faktury ciąży na nabywcy. Brak dostępu ze strony nabywcy do dokumentacji handlowej dostawcy nie oznacza, że sprzedający powinien odpowiadać za właściwe opodatkowanie transakcji, udokumentowanej rachunkiem. Odpowiedzialnością taką nie może być obarczony tylko dostawca, skoro obowiązek podatkowy ciąży na obu kontrahentach. Wobec powyższego nabywca rozliczając się ze Skarbem Państwa na podstawie dokumentów, które otrzymał od sprzedającego, powinien sprawdzić, czy w sposób poprawny i jednoznaczny został sporządzony rachunek, czy jego treść nie budzi wątpliwości co do sposobu opodatkowania towaru. Także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 października 2012 r., o sygn. akt I FSK 2015/11 (publ. LEX nr 1233048) stanął na stanowisku, że warunkiem opodatkowania danej transakcji "marżą" jest posiadanie przez podatnika dokumentów "jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na tych zasadach", tj. w systemie VAT marża. Innymi słowy to, czy transakcja zostanie opodatkowana w tym systemie jest zależne od należytego udokumentowania, że dostawa kontrahenta zagranicznego także została opodatkowana w tym systemie, tj. "marżą". Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarżący nie tylko nie posiada dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na zasadach VAT marża (brak potwierdzenia od władz czerski), ale co istotniejsze dokumenty, którymi dysponuje są nierzetelne i nie mogą być podstawą rozliczeń podatkowych. Za prawidłowy Sąd uznał sposób oszacowania skarżącemu podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 23 § 5 O.p., albowiem organy zasadnie dokonały tego szacunku w oparciu o wiarygodne zeznania świadków i umowy kredytowe, dowody płatności, faktury otrzymane przez nabywców pojazdów, przedłożone przy ich rejestracji, a w przypadku braku takich dowodów, wartości sprzedaży a także wartości zakupu słusznie ustalono w oparciu o rzeczywiste wartości zakupu i sprzedaży pojazdów, określone w decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. dla C. C., od którego skarżący zakupił samochody, w porównaniu z wartościami pojazdów wynikającymi z ofert sprzedaży zamieszczonych przez podatnika w internecie oraz wartościami rynkowymi pojazdów ogłaszanymi w informatorach EUROTAX. Co warte podkreślenia, okoliczności te nie były kwestionowane przez skarżącego. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, albowiem nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z tych też względów Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło