I SA/Po 4/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BT o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2007r. do czerwca 2008r. postanawia: oddalić wniosek. /-/ V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. BT, reprezentowana przez męża LT pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że aktualnie zatrudnia [...] pracowników, zatem jej firma jest źródłem utrzymania dla ponad [...] osób. Skarżąca nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie wpisu od skargi. Konieczność zapłaty wysokich kosztów sądowych zmusi ją do sprzedaży towaru będącego własnością firmy i redukcji zatrudnienia. W skrajnym przypadku może to spowodować jej bankructwo i utratę podstaw bytu biologicznego. Zwolnieni pracownicy natomiast przejdą na utrzymanie budżetu państwa jako bezrobotni. Skarżąca nie podała czy pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni posiada oszczędności w wysokości [...]. Wskazała, że poza firmą nie posiada żadnych dochodów ani zasobów majątkowych. Dochód firmy za [...] wyniósł [...]. Na wezwanie z dnia [...]. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy BT w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że pomiędzy nią a jej mężem istnieje rozdzielność majątkowa od [...]. Wskazała, że nie posiada kont, lokat i rachunków bankowych. Nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Wnioskodawczyni nie posiada samochodów osobowych. Skarżąca oświadczyła, że z uwagi na rozdzielność majątkową pomiędzy nią a jej mężem nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa małżonka. Do pisma załączyła kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], z którego wynika, że przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. Pomimo wezwania nie załączyła wyciągu ani kserokopii zeznania podatkowego za [...]. Na kolejne pismo z dnia [...], w którym wezwano skarżącą do złożenia odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez nią i jej męża oraz do wyjaśnienia do kogo należy dom, w którym mieszka skarżąca, jaka jest powierzchnia tego domu i działki gruntu, na której ten dom się znajduje, B T nie udzieliła odpowiedzi. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącej w dniu [...] (karta nr [...] akt sądowych). Skarżąca nie posiada rachunków bankowych, nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej i nie posiada samochodu osobowego. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów sądowych, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony. Z oświadczenia wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której, jak oświadczyła, w [...] uzyskała dochód w wysokości [...]. Wnioskodawczyni nie podała natomiast w jakiej wysokości aktualnie uzyskuje miesięczny dochód, nie podała również z jakich środków ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...]. Skarżąca posiada firmę oraz oszczędności w wysokości [...], nie posiada natomiast nieruchomości, papierów wartościowych, wartościowych przedmiotów oraz samochodu osobowego. Pozostaje w związku małżeńskim, przy czym pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Skarżąca pomimo wezwania nie podała, czy jej mąż posiada lokaty, konta i rachunki bankowe, nie podała czy mąż uzyskuje dochody, jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, ewentualnie czy korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie podała również czy małżonek posiada nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, wartościowe przedmioty oraz czy posiada samochód osobowy. Skarżąca nie poinformowała do kogo należy dom, w którym mieszka, nie podała czy wynajmuje mieszkanie i jakie z tego tytułu ponosi koszty. Nadto zauważyć należy, że pomimo dwukrotnego wezwania, nie złożyła odpisu zeznania podatkowego za [...] oraz odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...]. złożonych przez jej męża. Skarżąca wyjaśniła, że nie udzieliła odpowiedzi na pytania o majątek męża, gdyż pomiędzy nimi od [...] istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może pomóc swojej żonie w uiszczeniu kosztów sądowych. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni bowiem, pomimo wezwania, nie dostarczyła części dokumentów i nie udzieliła wszystkich dodatkowych informacji, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowo-finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek