I SA/Po 401/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-04-23
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Stanisław Małek, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wznowiwszy postępowanie, może uchylić własną decyzję i ustalić nowe zobowiązanie podatkowe, uwzględniając zmiany w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli strona kwestionuje charakter tych zmian?Ratio decidendi
Organ podatkowy, po wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, może uchylić własną decyzję i ustalić nowe zobowiązanie podatkowe, uwzględniając nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Sąd administracyjny, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że organy podatkowe dysponowały wystarczającymi dowodami, a zarzuty strony dotyczące charakteru zmian w ewidencji i naruszenia przepisów proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Gminy R. o ustaleniu J. G. nowego, wyższego zobowiązania w podatku rolnym i od nieruchomości za 2004 r. po wznowieniu postępowania. Organ I instancji uchylił własną poprzednią decyzję, uwzględniając zmiany w ewidencji gruntów i budynków oraz nowe dane dotyczące podstawy opodatkowania budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kwestionując podstawę wznowienia postępowania i charakter zmian w ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek(spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2004r. oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Małek
Burmistrz Gminy R. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 207 i art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2 - 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002, Nr 9, poz. 84, z późn. zm.), Uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [..] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za rok [...] oraz art. 1, 2, 3, 4, 6, 6a i 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. 1993, Nr 94, poz. 431, z późn. zm.) po wznowieniu postępowania uchylił własną decyzję z dnia [...] i ustalił J. G. nową wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości za [...]. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu podano, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zaniżona została podstawa opodatkowania budynków i budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nadto organ podatkowy uwzględnił dokonane w dniu [...] zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
J. G. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art.187 § 1 i § 3 oraz art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Wskazała, iż wbrew stanowisku organu podatkowego, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów, nie można traktować spornych terenów jako "pozostałych gruntów" wraz z zabudową. Należało bowiem przyjąć, że w wyniku sprostowania w dniu [...] przez Starostwo Powiatowe tereny te były w [...] gruntami związanymi z działalnością rolniczą.
Organ I instancji nie wyjaśnił również na jakiej podstawie faktycznej i prawnej dokonano przedmiotowego wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Naruszono tym samym przepisy art. 180 § 1 w zw. z art. 122 o.p. Odwołująca podała także, iż decyzja powinna zostać wydana w oparciu o ewidencję podatkową prowadzoną przez organ podatkowy a nie na podstawie zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza.
Wskazano, iż zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, działając z urzędu, dokonał weryfikacji oraz aktualizacji ewidencji zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji, uwzględniając aktualne dane ewidencji gruntów, nie naruszył więc prawa (art. 2 ust. 2, art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
J. G. wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż błędnie przyjęto, iż zaistniały podstawy do wznowienia, podczas gdy w zakresie wymiaru podatku od gruntów istniejący stan faktyczny nie uległ zmianie i grunty te miały charakter rolny;
2) art. 113 § 1 kpa - błędnie uznano, iż skutek prawny sprostowania z dnia [...] w zakresie przeznaczenia gruntów podlegających opodatkowaniu następuje dopiero na przyszłość, podczas gdy wszelkie zmiany w ewidencji gruntów i budynków (w tym zmiana dokonana wcześniej w sposób samowolny i błędny przez organ prowadzący ewidencję) wymagają wydania decyzji administracyjnej, która może podlegać sprostowaniu ze skutkiem wstecznym;
3) art. 7a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 120 o.p., gdyż błędnie uznano, iż nie ma potrzeby powoływania w toku postępowania jako podstawy wymiaru podatku danych z ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym, podczas gdy z przepisu tego wynika, iż decyzja powinna zostać wydana w oparciu o tę właśnie ewidencję.
Wskazała skarżąca, iż "przekwalifikowanie" gruntów nigdy nie miało miejsca i było wynikiem samowolnej i błędnej zmiany dokonanej przez Starostwo. Zapisy w ewidencji przywrócono do stanu poprzedniego w dniu [...], a zatem wszelkie wcześniejsze zmiany nie mogły mieć merytorycznego znaczenia i nie zmieniały sytuacji podatkowej. Według skarżącej art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako "lex specialis oraz lex posterior", powinien mieć pierwszeństwo w zastosowaniu względem ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza oraz wstrzymał ich wykonanie do chwili uprawomocnienia się wyroku (wyrok z dnia 12 grudnia 2006r. sygn. akt I SA/Po 960/06).
Uznał, iż organy podatkowe nie działały w sposób budzący zaufanie oraz nie podjęły wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Nie zostało bowiem wyjaśnione, na jakiej podstawie dokonano zmian w ewidencji gruntów w roku [...], a także jaki był charakter czynności podejmowanych przez Starostwo w związku z dokonaną zmianą a w szczególności czy była to aktualizacja (§ 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków), czy też korekta (zaświadczenie Starostwa z dnia [...]), lub sprostowanie z urzędu (zaświadczenie z dnia [...]).
Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 7a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten wszedł bowiem w życie 1 stycznia 2005r. Natomiast sprawa dotyczy wymiaru podatku po wznowieniu postępowania za [...].
W skardze kasacyjnej J. G. wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 wzw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) i w zw. z art. 7a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Wskazała, iż art. 7a ust. 1 to przepis proceduralny, który obowiązywał w dacie wznowienia postępowania.
Skargę kasacyjną wniosło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zarzucając naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (bez podania ustawy) poprzez przyjęcie, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 121 § 1, 122 oraz 187 § 1 o.p., podczas gdy organy podatkowe przeprowadziły wszystkie niezbędne czynność konieczne do załatwienia sprawy,
2) art. 21 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które to przepisy wskazują na prawny obowiązek ustalenia zakresu
opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz legitymują jedynie właścicieli do wszczęcia procedury zmiany danych w rejestrze - poprzez nieuwzględnienie ich treści.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2008r. sygn. akt II FSK 548/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz oddalił skargę kasacyjną J. G.
Sąd kasacyjny podzielił stanowisko organu podatkowego co do charakteru zmian w ewidencji gruntów.
Organy podatkowe dysponowały stosownymi wypisami z tej ewidencji oraz wydanymi w związku z dokonanymi zmianami zaświadczeniami, które nie podlegają weryfikacji w trybach nadzwyczajnych. Wobec różnego określenia w nich charakteru zmian, dla rozstrzygnięcia sprawy za wiążącą należało przyjąć treść ostatniego zaświadczenia z dnia [...] (rodzaj "przesunięcia klasyfikacyjnego" został we wszystkich zaświadczeniach ujęty identycznie). Wskazano w nim, iż w dniu [...] wprowadzono z urzędu zmiany - z "terenów mieszkaniowych" (B) na "użytki rolne zabudowane", w związku z czym działki te należało sklasyfikować jako "B-RVI". Zarówno organ I instancji jak i Kolegium powołały się w uzasadnieniu decyzji na tę zmianę.
Organ odwoławczy uwzględnił zebraną w sprawie dokumentację i wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż zmiany w ewidencji nie wykazywały cech sprostowania błędów popełnionych w przeszłości. Ponadto zainteresowana w okresie od [...] do czasu wznowienia postępowania nie zwróciła się do właściwego organu o wprowadzenie zmian w ewidencji.
Bezzasadne było zatem stwierdzenie Sądu I instancji dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122 oraz 187 § 1 o.p.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 21 i 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd II instancji stwierdził, iż nie wskazano, na czym miałoby polegać to naruszenie (błędna wykładnia czy niewłaściwe zastosowanie).
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę J. G. Uznał bowiem, iż zarzut naruszenia przepisu art. 7a ust. 1 ustawy podatkowej nie jest słuszny, skoro zainteresowana nie wyjaśniła, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby uwzględnienie wypisów ewidencji poza systemem informatycznym.
Sąd Administracyjny, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Burmistrz Gminy R. decyzją z dnia [...] ustalił skarżącej łączne zobowiązanie w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok [...] w kwocie [...] zł, tj. od użytków rolnych i od zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości S. K.
Postanowieniem z dnia [...] postępowanie w powyższej sprawie zostało wznowione, gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który te decyzje wydał (art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej). Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Burmistrz Gminy uchylił decyzję z [...] i ustalił łączne zobowiązanie w kwocie [...] zł, określając przypis w kwocie [...] zł. Wskazano, iż nowymi okolicznościami, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 jest wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zwiększona o [...] zł oraz powierzchnia budynków związanych z tą działalnością gospodarczą zwiększona o 2.720,27 m2. Nadto Burmistrz uwzględnił wprowadzone po [...] zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegające na zmianie oznaczenia klasyfikacyjnego działek nr [...] i [...] z użytku "tereny mieszkaniowe" - B na użytki rolne zabudowane - B RVI.
Skarżąca bezpodstawnie zarzuca, iż organy rozstrzygające sprawę naruszyły przepis art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej.
Bezsporne jest bowiem, iż skarżąca dopiero w pismach z [...] i [...] podała daty zakończenia budowy i powierzchnię użytkową przedmiotowych obiektów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz ich wartość. Są to więc w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002, Nr 9, poz. 8, ze zm.) nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji z [...], jednak nieznane wówczas organowi pierwszej instancji.
Ustalając wysokość zobowiązania, organy podatkowe uwzględniły wprowadzone [...] przez Starostwo Powiatowe zmiany w ewidencji gruntów polegające na oznaczeniu dotychczasowych gruntów o powierzchni 5,3416 ha jako tereny mieszkaniowe - na użytki rolne zabudowane. W tym zakresie Sąd II
instancji, oddalając skargę kasacyjną skarżącej, jednoznacznie stwierdził, iż "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwarzał dostateczne podstawy do wydania - w rezultacie wznowienia postępowania podatkowego -zakwestionowanych przez podatniczkę decyzji". Wskazano także, iż organy podatkowe dysponowały stosownymi wypisami z ewidencji gruntów oraz wydanymi w związku z dokonanymi zmianami w ewidencji zaświadczeniami. Z tego powodu za bezpodstawne należy uznać zarzut skargi odnoszący się do błędnie zresztą powołanego przepisu art. 113 § 1 kpa (w postępowaniu podatkowym zastosowanie mają bowiem przepisy ordynacji podatkowej a nie kodeksu postępowania administracyjnego).
Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się także do zarzutu skargi naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 7a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano, iż zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie skoro strona skarżąca nie wyjaśniła, jaki wpływ na wynik rozstrzygnięcia miałoby uwzględnienie wypisów ewidencji poza systemem informatycznym. Zgodnie z bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku postępowania przed organami podatkowymi skarżąca nie wskazała jednak i nie wyjaśniła, czy to uchybienie miało istotny wpływ na ustalenie łącznego zobowiązania podatkowego.
Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy o p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ Katarzyna Nikodem /-/ Włodzimierz Zygmont /-/ Stanisław Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło